Ա. Լոպուխին
9-15. Դուք ձգեցիր Քո աղեղը՝ համաձայն ցեղերին տրված հանդիսավոր խոստման: Դուք գետերով երկիրը պատռեցիր: [9] Քեզ տեսնելով, լեռները դողացին, ջուրը սլացան. Անդունդը ձայն տվեց, և բարձր բարձրացրեց իր ձեռքերը: Արևը և լուսինը իրենց տեղերում կանգ առան Քո թռչող նետերի լույսի առաջ, Քո փայլող նիզակների առաջ: Դու բարկությամբ քայլում ես երկրի վրա և վրդովմունքով կոխոտում ես ազգերին: Դու դուրս ես գալիս Քո ժողովրդի փրկության, Քո օծյալի փրկության համար: Դու ջախջախում ես անմաքուր տան գլուխը, այն մերկացնելով հիմքից մինչև վերև: Դու նիզակներով խոցում ես նրա ղեկավարների գլուխները, երբ նրանք մրրիկի նման շտապում են մոռանալ ինձ, ուրախությամբ՝ ինչպես ծածուկ աղքատին կլանել մտածելու ժամանակ: Դու Քո երիվարների հետ ճանապարհ եք բացել ծովով, մեծ ջրերի հորձանուտի միջով: (Սինոդական թարգ․)
Այս բաժնի ընդհանուր իմաստը պարզ է. ինչպես երևում է 12−րդ համարից, այստեղ պատասխան է տրվում աշխարհում Աստծու հայտնությանը ուղեկցող փառահեղ ու կործանարար տարերային երևույթների իմաստի և հիմքի վերաբերյալ հարցին (համար 8): Աստծու բարկությունը ուղղված է ոչ թե ծովի և գետերի (համար 8), այլ մարդկանց դեմ՝ հենց իրենց չարությամբ Աստծուն բարկացրած քաղդեացիների և նրանց նման ազգերի դեմ: Սակայն մանրամասների հասկացումը դժվարանում է եբրայերեն և հունարեն տեքստերի տարբերության պատճառով: Առանց երկու տեքստերի մանրամասն համեմատության և հաշտեցման, սահմանափակվում ենք սույն բաժնում մարգարեի խոսքի բովանդակության հակիրճ վերլուծությամբ և բացատրությամբ: 9−11−րդ համարները, դատելով այստեղ բովանդակվող պատկերներից, հիշեցնում են Մովսեսի ժամանակ Կարմիր ծովով հրեաների հրաշալի անցման պատմությունը (9−րդ համար, Ելք. 14:21), և նախքան Պաղեստինի զբաղեցումը Հեսու Նավեի ժամանակ Հորդանանով անցումը (Նավե. 3։16), ինչպես նաև նույն ժամանակ արեգակի հրաշալի կանգը (համար 11, Հեսու. 10:13): Այս հիշեցումը նպատակ ունի վերականգնելու մարգարեին լսողների կամ ընթերցողների գիտակցությունը Աստծո անսահման զորության, Աստծո ընտրյալ ժողովրդի հանդեպ թշնամաբար տրամադրված ազգերի դեմ պայքարում Տեր Աստծու անպարտելի ուժի և առանձին ու տարբեր ժամանակներում նրա (ենթադրաբար՝ Իսրայելի) միջից Աստվածային ճշմարտությունը ազդարարողների մասին (համար 12): «Եվ Քո կողմից ուղարկված քարոզիչների դեմ ազգերի ապստամբության ժամանակ, Դու,- ասում է մարգարեն,- որ անասելի զորություն և բոլոր տեսակի պատժիչ զենքերի առատություն ունես, չնայած մեկ մկրտությամբ կարող ես ապականել ամբողջ երկիրն իր բնակիչների հետ, այնուամենայնիվ, կլինես շատ համբերատար» (Թեոդորիտ, Ամբակում մարգարեի գրքի մեկնություն, Ս. Պոսադ, 1907 թ., էջ 36, 37): Վերջապես, 13−րդ համարում հստակ և որոշակի ցույց է տրվում ամբողջ Աստվածհայտնության նպատակը՝ Աստծու օծյալի կամ օծյալների փրկությունը: Օծյալի անվան տակ (եբրայերեն՝ «մաշիախ−машиах»), աստվածաշնչյան բառաօգտագործման համաձայն, այստեղ, ինչպես շատ այլ տեղերում, հնարավոր է հասկանալ Հուդայի թագավորին, քանի որ հրեաների թագավորները, որպես Աստծո կողմից գահ բարձրացվածներ, սովորաբար այս անունով էին կոչվում (Ա Թագ. 2:10–35, 12:3, 5, 16:6, 24:7, 11, 26:9, 11, Սաղմ. 2:2, 17:51, 19:7, Ողբ 4:20 և այլն): Բայց քանի որ վերջին հրեա թագավորները եղան իրենց աստվածապետական կոչմանը անարժան մարդիկ, ուստի այդ պատվավոր և սուրբ անվան ներքո ավելի բնական է հասկանալ Աստծո ողջ ժողովրդին, ընդ որում՝ ավելի շատ դրա գաղափարական ասպեկտով, քան կոնկրետ իրականության մեջ: Քննարկվող տերմինի նման լայն իմաստը ընդհանուր առմամբ հայտնի էր Հին Կտակարանում, որտեղ «օծյալ», բացի թագավորներից, կոչվում էին նաև նահապետները՝ հրեա ժողովրդի տոհմապետերը (Սաղմ. 104:15), ապա քահանայապետերը (Ղևտ. 4:3, 5, 16), ավելի ուշ և միայն մեկ տեղում՝ պարսկական Կյուրոս թագավորը (Ես. 45։1): Ամբողջ հրեա ժողովրդի վերաբերյալ, ըստ երևույթին, այս անունը օգտագործվում է Սաղմ. 88:39, 52 համարներում (Սաղմ. 83։10), ինչպես նաև, հավանաբար, այս քննարկվող հատվածում: Վերջապես, մարգարեական մտածողության տեսանկյունից Մաշկախ, Մեսիա, Քրիստոս անունով մեկ անգամ չէ, որ նկատի է առնվում գալիք Քրիստոս Փրկիչը (Սաղմ. 2:2, Հովհ. 1:42, 4:25), ինչպես նաև նրա բոլոր հետևորդները, որպես Նրա օծման գործակիցներ: Այս իմաստով Երանելի Թեոդորիտը 13−րդ համարի առնչությամբ նշում է. «Մարգարեն Օծյալ անվանում է կոչման արժանացածներին, հավատքով քարոզը ընդունածներին և Աստվածային Հոգու շնորհներին արժանացածներին» (նույն տեղում, էջ 37): 13−րդ համարի երկրորդ կեսը չար թշնամիների, ամենայն հավանականությամբ քաղդեացիների, պատժի միջոցով Իր ընտրյալների հանդեպ Աստծո Նախախնամական հովանավորության մասին գաղափար է արտահայտում: Աստծո ժողովրդի թշնամիների և նրանց ստրկացնողների հանդեպ Տիրոջ պատժի անխուսափելիության գաղափարը գերիշխում է նաև հաջորդ՝ 14 և 15 համարներում: Երանելի Թեոդորիտը 14−րդ համարի իմաստը հետևյալ կերպ է ձևակերպում. «Երբ Քո զորությունը ակնհայտ դառնա բոլոր մարդկանց համար, այն ժամանակ բարձր իշխանությամբ օժտվածները այնպիսի վախի մեջ կընկնեն, որ ոչ թե հանդգնությամբ, այլ գաղտնի և ծածուկ կսկսեն արտահայտել իրենց ընդդիմությունը, այնպես որ ճշմարտացիորեն նրանք կնմանեցվեն մուրացկանի, ով չի համարձակվում ակնհայտ կերպով ուտել սնունդը, այլ ծամում է առանց բերանը բացելու» (նույն տեղում, էջ 37): 15−րդ համարի բովանդակությունը մոտավորապես հիշեցնում է 8−րդ համարի երկրորդը կեսը:
--------------------------------
[9](Էջմիածին թարգ․) Շատ ձիգ կը լարես քո աղեղը իշխանութեան դէմ, - ասում է Տէրը, - երկիրը գետերով պատռուեց:
(Արարատ թարգ․) Բոլորովին մերկացավ քո աղեղը՝ ցեղերին տված քո երդումների և խոսքի համեմատ (Սելա). գետերով ճեղքեցիր երկիրը։
(Գրաբար) Լարելով լարեսցես զաղեղն քո ի վերայ իշխանութեան, ասէ Տէր, գետոց պատառեցաւ երկիր.
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: