Երեմիայի մարգարեության մեկնություն 16:17

Երանելի Հերոնիմոս Ստրիդոնացի

Իմ աչքը նրանց բոլոր ճանապարհներին է. նրանք իմ տեսողութիւնից չեն թաքնուել, ոչ էլ նրանց անիրաւութիւններն են ծածկուել իմ աչքերի առաջ։
   
   Որովհետև իմ աչքերը նրանց բոլոր ճանապարհների վրա են, նրանք իմ երեսի առաջ թաքուն չեն, և իմ աչքերի առաջ գաղտնի չեն նրանց անօրենությունները։
Այս բաժինը տարբեր կերպ է բացատրվում: Հրեաները կարծում են, որ ձկնորսների անվան տակ պատկերված են քաղդեացիները, իսկ լեռներից, բլուրներից ու ժայռերի կիրճերից դժբախտ ժողովրդին քշող որսորդները համեմատվում են հռոմեացիների հետ: Տերն ասում է, որ դա Ինքն է արել, քանի որ անօրինությունների համար է հատուցել նրանց, որովհետև տեսել է նրանց ճանապարհները, որոնցով նրանք պղծել են երկիրը, կուռքեր պաշտելով և կռապաշտության գարշանքներով` պղծել են Նրա ժառանգությունը: Մերոնք ավելի ճիշտ և ավելի լավ են մտածում, քանի որ մարգարեն ապագայի մասին է կանխատեսում: Որովհետև, ինչպես վերևում ասաց. «Կվերադարձնեմ նրանց իրենց երկիրը, որը Ես նրանց հայրերին տվեցի»: Ուստի այժմ ցույց է տալիս, թե ինչպես նրանք պետք է վերադարձվեն. առաջին հերթին ուղարկում է առաքյալներին, որոնց Փրկիչը ասաց. «Իմ հետևի՛ց եկեք, և ես ձեզ մարդկանց որսորդներ պիտի դարձնեմ» (Մատթ. 4։19), իսկ հետո` որսորդներին, որոնց ներքո կարող ենք նկատի ունենալ կա՛մ եկեղեցու հայրերին, կա՛մ հրեշտակներին, որոնք երբ վախճանի ժամանակը գա, բարձր դոգմաների լեռներից կբռնեն հայտնի սրբերին, իսկ բարի գործերի բլուրներից և ժայռերի կիրճերից`առաքյալներին և առաքելաշավիղ մարդկանց: Քանի որ ոչ միայն Քրիստոսն է վեմը, այլ նաև Պետրոս առաքյալին վեմ կոչվելու շնորհ պարգևեց (Ա Կորնթ. 10, Մատթ. 16), և նրա տեղում ամրապնդվածները արդարացիորեն կոչվում են վեմի վերածվածներ։ Նաև ցույց է տալիս, որ ինչպես առաքյալները, այնպես էլ նրանց հետևորդները, մեղքեր են ունեցել և ընդունել են իրենց կրկնակի անիրավությունները. «Իսկ այն ծառան, որ գիտի իր տիրոջ կամքը, բայց նրա կամքի համաձայն չի պատրաստի, շատ ծեծ կուտի» (Ղուկ. 12։47)։ Հարկ է նշել, որ եբրայերենում այն ​​առաջինն է դրված, իսկ Յոթանասնիցի հրատարակության մեջ այն բացակայում է: Երբ ասում է. «Կրկնակի կհատուցեմ իրենց անիրավությունների դիմաց, նաև նրանց մեղքերի դիմաց», ապա ակնարկում է, որ չարիքը ընկալողները բարիքը ևս կընկալեն: Նրանք իրենց կուռքերի դիակներով պղծեցին Տիրոջ երկիրը և իրենց գարշանքներով լցրին Նրա ժառանգությունը, որպեսզի ամբողջ աշխարհը հնազանդվի Աստծուն և փրկություն ստանա ոչ թե իր վաստակի, այլ Նրա ողորմության շնորհիվ: Եբրայերեն տեքստից այստեղ տեղադրված հատվածը՝ «սա ծածկված չէ Իմ երեսից», Յոթանասնիցում առկա չէ:
   

Ա. Լոպուխին

«Որովհետև Իմ աչքերը նրանց բոլոր ճանապարհների վրա են. նրանք թաքնված չեն Իմ երեսից, և նրանց անիրավությունը ծածկված չէ Իմ աչքերից»։ (Սինոդակ. թարգմ.) [17]