Ա. Պ. Լոպուխին (†1904)
Եւ այժմ նրանք ավելացրել են մեղքը․ իրենց համար ձուլածո կուռքեր են պատրաստել իրենց արծաթից, ըստ իրենց հասկացողության, ամբողջովին արվեստավորի գործեր, և նրանք ասում են զոհ մատուցող մարդկանց․ «համբուրեք հորթերին»։(Սինոդական թարգ․) [2]
Նախկին մեղքը՝ Աստծու դեմ ապստամբությունը, Եփրեմը մեծացրեց նորով․ նա կուռքեր պատրաստեց, որոնց զոհ էին մատուցում։
«Իրենց պատկերացումով» («kitebunach azavim»)՝ սլավոներենը, Յոթանասնիցի նմանողությամբ, ունի «կուռքերի պատկերով» տարբերակը․ եբրայերեն տեքստի ընթերցումը հաստատվում է և՛ համատեքստով, և՛ բոլոր թարգմանություններով։
«Եվ զոհ մատուցող մարդկանց նրանք ասում են. «Համբուրե՛ք հորթերին»։ Տվյալ հատվածի եբրայերեն տեքստը («lahem hem omrim sobchej adam agalim ischschakun») հստակ չէ և տարբեր թարգմանությունների ու մեկնությունների տեղիք է տալիս։ Մեր (ենթադրաբար՝ ռուսերեն) տեքստում «զոհ մատուցող մարդկանց» թարգմանված «sobchej adam» բառերը որոշ մեկնիչներ (Ռոզենմյուլլեր, Հիտցիգ, Շեգգ) մարդկային զոհերի մասին են հասկանում և ամբողջ նախադասությունը այսպես են թարգմանում․ «Մարդկանց սպանողներն ասում են՝ համբուրե՛ք հորթերին» կամ՝ «նրանք՝ ամորհացիները («omrim»՝ ասողներ= «amorim»՝ ամորհացիներ), մարդկանց զոհաբերում են, նրանք համբուրում են հորթերին» (Մարտի)։ Սակայն անհավանական է, որ մարգարեն մարդկային զոհերի մասին հպանցիկ հիշատակեր։ Բացի այդ՝ այս զոհերն իրենց տեղն ունեին Մողոքի պաշտամունքի մեջ․ հորթերի այդ կուռքի վերաբերյալ (համբուրե՛ք հորթերին) ոչինչ հայտնի չէ։ Մյուս մեկնիչները (Շոլց, Շմոլլեր, Բրոդովիչ) «sobchej adam» բառերը համարում են նախադասության ենթական և մարգարեի ամբողջ արտահայտությունը այսպես են թարգմանում․ «(նրանց մոտ, կուռքերի մոտ), ասում են զոհ մատուցող մարդիք, համբուրում են հորթերին»։ «ашаг» (ասում են) բայը միաժամանակ կուռքերին ուղղված աղոթքի իմաստով է հասկացվում, իսկ հորթերին համբուրելը դիտարկվում է որպես նրանց հանդեպ հարգանքի արտահայտություն։ Յոթանասնիցը եբրայերեն «sobchej» բառը ընթերցել է հրամայական իմաստով («sibchu») և թարգմանել է «θύσατε» բայով, «ischschakun» (համբուրե՛ք) բայը ծագեցրել է «sakak»՝ լրանալ, վերջանալ բառից, այստեղից էլ՝ սլավոներեն՝ «նրանք ասում են․ զոհաբերե՛ք մարդկանց, քանի որ հորթերը պակասել են» տարբերակը։ Սակայն միտքն անհասկանալի է։
--------------------------------
[2](Էջմիածին թարգ․) Այժմ դարձեալ շարունակեցին մեղանչել եւ իրենց համար կուռքերի պատկերների նման ձուլածոյ արձաններ պատրաստեցին իրենց արծաթից՝ ճարտար արհեստաւորների գործ տալու նրանց: Նրանք ասացին. «Մարդի՛կ, զո՛հ մատուցեցէք, որովհետեւ հորթերը նուազեցին»:
(Արարատ թարգ․) Եվ հիմա ավելի ու ավելի են մեղք գործում և իրենց համար իրենց հմտությամբ ձուլածո կուռքեր են շինում իրենց արծաթից. բոլորն էլ արհեստավորի գործեր են։ Ասում են. «Զոհ անող մարդիկ թող հորթերին համբուրեն»։
(Գրաբար) Եւ արդ դարձեալ յաւելին ի մեղանչել. և արարին իւրեանց ձուլածո՛յս յարծաթոյ իւրեանց ի նմանութիւն պատկերի կռոց. Գործ ճարտարաց նուիրել նոցա. և նոքա ասեն. Զոհեցէ՛ք մարդիկ, զի պակասեցին որթք։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: