7․ Աստված (է) Աստծուց, Լույս` Լույսից.

Աստուած յԱստուծոյ, Լոյս ի Լուսոյ.

 

«Աստված» անունը վերաբերում է արարչությանն ու նախախնամությանը և ո՛չ թե բնությանը.  քանզի  վերջինս  անգիտելի  է մեզ  համար  և  ամեն  մտքից  ու  օրինակից վեր: Բայց Նա Աստված է Աստծուց, ինչպես որ Ծնունդ՝ Հորից, Իր Հոր հետ արարիչն է իմանալի  և  զգալի  արարածների,  նախախնամողն էակների և հաստատությունը ստեղծվածների: Իսկ «Լույս՝ Լույսից»-ը նույնպես բնության նույնությունն է ցույց տալիս և ոչ թե իբրև Լույսից լուսավորված լինելը, ինչպես որ Մովսեսի դեմքը լուսավորվեց Աստծո հետ հանդիպումից, ինչպես սուրբ մարգարեների միտքը կամ աչքը՝ ինչ- որ տեսիլքից, կամ ինչպես մենք, որ լուսա- վորվեցինք զգալի կամ իմանալի իմաստությամբ, կամ ինչպես որ ճշմարիտ Լույսը լուսավորեց  աշխարհ  եկածներին,  -  այլ  ըստ Հոր Աստվածության ճշմարիտ և գերապայծառ լույսի՝ Լույս է և Որդին: Նմանապես՝ Ճշմարիտ Աստված (է)՝ ճշմարիտ Աստծուց. (Աստուած ճշմարիտ՝ յԱստուծոյ ճշմարտէ). Քանզի որտեղ Հորը՝ Անսկզբին և սկիզբ ունեցողների Պատճառին, Աստված ենք դավանում, Նրանից եղած Որդուն էլ Պատճառից անժամանակ Ծնունդ պիտի խոստովանենք. սա՛ է [նշանակում] «ճշմարիտ Աստված՝ ճշմարիտ Աստծուց» [խոսքը]: Եվ որպեսզի Խոսքի սպասավորները լիովին հավաստեն  այս  դավանությունը  և  դատարկ տեղ չմնա, ուր չարախորհուրդ հերետիկոսների խօսքերը մուտք գործեն, ըստ կարգի՝ այստեղ ասում են. Ծնունդ և ո՛չ արարած. Այս  խոսքով  չարափառների  բոլոր  չար մտածումները տապալում են, մանավանդ Արիոսի՝  [Տեր  Հիսուսին  տված]  մոլեգնոտ անվան, քանզի նա Որդուն «արարած» էր կոչում՝ մյուս [բոլոր] արարածների մեջ առաջին ու անդրանիկ, որով Հայր Աստված ստեղծեց, գոյացրեց մյուսներին: [Արիոսն] իր կարծիքի համար հիմք էր վերցրել Սողոմոնի այս խոսքը. «Տերն Իր գործերում ինձ ստացավ որպես Իր ճանապարհների սկիզբ» (Առակ. 8:22), և առաքյալի անխարդախորեն սովորեցրածը, թէ՝ «Նա է բոլոր արարածների անդրանիկը» (Կողոս. 1:15), ինչը պետք է հասկանանք իբրև Աստծո կանխագիտության մեջ եղած խորհրդի տնօրինություն և ոչ թե հասկանանք ու ասենք, թե [Աստծո]՝ բնությամբ Որդին ստեղծված է, այլև մյուս՝ ավելի կրտսեր եղբայրների մեջ՝ առաջինը:  Քանզի  չի  կարելի  մտածել,  թե անզուգական գոյությամբ Միածինը հավասար է արարածներին՝ ոչ թե գոյացած, այլ ծնված  լինելու  պատճառով՝  Հայր  Աստծո էությունից, անժամանակ և անիմանալի կերպով. որովհետև «սկզբից էր Խոսքը» (Հովհ. 1:1):

 

Հաջորդը՝

8․ Ճշմարիտ Աստված (է)՝ ճշմարիտ Աստծուց.

Նախորդը՝

6․ այսինքն՝ Հոր էությունից,