Ելից գրքի մեկնություն 23։20

Ա․ Լոպուխին

20-33. Եվ ահա Ես Իմ հրեշտակին ուղարկում եմ քեզ մոտ, որպեսզի նա քո առաջից գնալով՝ քեզ պահպանի ճանապարհին ու տանի այն տեղը, որ պատրաստեցի քեզ համար: [20] Զգույշ եղիր նրա առաջ, լսիր նրա խոսքը, մի՛ համառիր նրա դեմ, որովհետև նա չի ների ձեր հանցանքը, քանի որ Իմ անունը նրա վրա է: Բայց եթե լսես նրա խոսքը և կատարես Իմ բոլոր ասածները, այնժամ Ես թշնամի կլինեմ քո թշնամիներին, և հակառակորդ՝ քո հակառակորդներին։ Երբ Իմ հրեշտակը քո առջևից գնա, քեզ կտանի ամորհացիների, քետացիների, փերեզացիների, քանանացիների, խևացիների ու հեբուսացիների մոտ, որոնց Ես կործանելու եմ: Չերկրպագես նրանց աստվածներին, չպաշտես նրանց և չկատարես այն, ինչ նրանք են կատարում, այլ քարուքանդ արա դրանք և ջարդիր-փշրիր նրանց սյուները: Ծառայեք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն, և Ես կօրհնեմ ձեր հացն ու ջուրը։ Եվ Ես ձեզանից կհեռացնեմ հիվանդությունները: Քո երկրում վիժող և ամուլ չի լինելու:Ես ավելացնելու եմ քո կյանքի տարիները: Իմ ահը կուղարկեմ քո առջևից, պիտի խուճապի մատնեմ այն ամբողջ ժողովրդին, որոնց մեջ դու գնում ես, և քո բոլոր թշնամիների թիկունքը դեպի քեզ կդարձնեմ: Քո առաջից իշամեղուներ պիտի ուղարկեմ, որ քեզնից հեռու քշեն խևացիներին, քանանացիներին ու քետացիներին»: Մի տարվա ընթացքում չէ, որ պիտի հեռացնեմ նրանց քեզնից, որպեսզի երկիրն անապատի չվերածվի, և քո շրջակայքում չբազմանան երկրի գազանները: Կամաց-կամաց պիտի հեռացնեմ դրանց քեզնից, մինչև որ բազմանաս ու ժառանգես երկիրը: Քո երկրի տարածքը սահմանելու եմ Կարմիր ծովից մինչև Փղշտացիների ծովը և անապատից մինչև գետը:  Քո ձեռքը պիտի հանձնեմ այդ երկրի բնակիչներին ու դու նրանց հեռու պիտի քշես քեզնից: Դու նրանց ու նրանց չաստվածների հետ ուխտ չհաստատես: Նրանք քո երկրում չպիտի բնակվեն, որպեսզի Իմ նկատմամբ հանցանքի չմղեն քեզ, որովհետև եթե ծառայես նրանց աստվածներին, նրանք գայթակղություն կլինեն քեզ համար»: (Սինոդական թարգ․)
   
   Աստծո հովանավորությունն արտահայտվում է հրեշտակի՝ որպես ճանապարհի պահապանի ուղեկցությամբ (Ելք 23:20), նոր բացահայտումների մասին լուրերով (Ելք 23:21), Աստծուն հնազանդվելու վրա հիմնված ժողովրդի անհաղթելիությամբ և բարեկեցությամբ (Ելք 23:22-26 հմմտ. Ղևտ. 26:9, Բ Օր. 7:13, 28:11, հունա-սլավոնական տեքստը 22-րդ համարում ունի հավելում՝ վերցված Ելք 15:5-6-րդ համարներից), ոչ այնքան զենքի, որքան աստվածային ուժի միջոցով քանանացիների երկրի գրավմամբ (Ելք 23:27-28 հմմտ. Ելք 15:14-16, Բ Օր. 2:25, Նավ. 2:11, Բ Օր. 7:19, Նավ. 24:12), քանանացիների աստիճանական հնազանդությամբ (Ելք 23:29-30-րդ համարներ)՝ որպես զարգացումը և հրեաների ամրացումը ապահովելու միջոց, քանի որ թշնամիների արագ բնաջնջման դեպքում երկիրն անապատի կվերածվեր և հրեաները կտանջվեին վայրի գազանների պատճառով (հմմտ. Դ Թագ. 17:25 և այլն), և, վերջապես, Քանանի երկրի նվիրաբերմամբ՝ հնարավորություն տալով զորեղ տիրապետություն հաստատել Սև ծովից մինչև Փղշտացիների (Միջերկրական) ծովը, և անապատից (Արամեական) մինչև Եփրատ գետը:
--------------------------------
[20](Էջմիածին թարգ․) «Եւ ահա ես իմ հրեշտակին ուղարկում եմ քեզ մօտ, որպէսզի նա քո առաջից գնալով՝ քեզ պահպանի ճանապարհին ու տանի այն երկիրը, որ պատրաստեցի քեզ համար:
(Արարատ թարգ․) Ահա քո առջևից մի հրեշտակ կուղարկեմ, որ ճանապարհին նա քեզ պահպանի և քեզ տանի այն տեղը, որ Ես պատրաստել եմ:
(Գրաբար) Եւ ահա ես առաքեմ զհրեշտակ իմ առաջի երեսաց քոց, զի պահեսցէ զքեզ ի ճանապարհի. որպէս զի տարցի զքեզ յերկիրն, զոր պատրաստեցի քեզ: