Ա․ Լոպուխին
3-14․ «Եվ ես իմ երեսը դեպի Տեր Աստված դարձրի աղոթքով և աղաչանքով, պահեցողությամբ, քուրձով ու մոխիրով»։ [3] «Եվ ես աղոթեցի իմ Տեր Աստծուն, և խոստովանեցի ու ասացի. «Աղաչում եմ Քեզ, մեծ և սքանչելի Տե՛ր Աստված, որ պահում ես ուխտը և ողորմությունը Քեզ սիրողների և Քո հրամանները կատարողների համար»։ «Մենք մեղանչեցինք, անօրինաբար գործեցինք, ամբարշտությամբ վարվեցինք, ըմբոստացանք և խոտորվեցինք Քո պատվիրաններից ու Քո հրամաններից»: «Եվ չլսեցինք Քո ծառաներին՝ մարգարեներին, որոնք Քո անունից խոսեցին մեր թագավորների և մեր ազնվականների ու մեր հայրերի և երկրի ամբողջ ժողովրդի հետ»։ «Ո՜վ Տեր, Քոնն է արդարությունը, իսկ մեր երեսին ամոթ է, ինչպես որ այսօր է յուրաքանչյուր հրեայի, Երուսաղեմի բնակիչների ու ամբողջ Իսրայելի, մերձավորների ու հեռավորների համար, այն բոլոր երկրներում, ուր Դու նրանց աքսորել ես այն անհավատարմության պատճառով, որով նրանք ուրացան Քեզնից»։ «Տե՛ր, մեր երեսին, մեր թագավորների, մեր իշանավորների և մեր հայրերի երեսներին ամոթ է, որովհետև մենք մեղանչեցինք Քո դեմ»։ «Իսկ մեր Տեր Աստծունն են ողորմությունը և ներողամտությունը, որովհետև մենք ապստամբեցինք Նրա դեմ»: «Եվ չլսեցինք մեր Տեր Աստծո ձայնը, որպեսզի ընթանայինք Նրա օրենքների համաձայն, որոնք Նա մեզ տվել է Իր ծառաների՝ մարգարեների միջոցով»։ «Եվ ամբողջ Իսրայելը խախտեց Քո օրենքն ու խոտորվեց, որպեսզի չլսի Քո ձայնը, և այդ պատճառով էլ մեզ վրա թափվեցին անեծքն ու երդումը, որոնք գրված են Մովսեսի՝ Աստծո ծառայի օրենքում, քանի որ մենք Նրա դեմ մեղանչեցինք»։ «Եվ Նա կատարեց Իր խոսքերը, որոնք ասել էր մեր և մեզ դատող մեր դատավորների մասին՝ մեզ վրա այնպիսի մեծ դժբախտություն բերելով, ինչպիսին որ երկնքի տակ չէր եղել և ինչը որ պատահեց Երուսաղեմին»։ «Մովսեսի օրենքում գրվածի պես այս ամբողջ դժբախտությունը եկավ մեզ վրա, սակայն մենք չպաղատեցինք մեր Տեր Աստծուն, որպեսզի հետ դառնայինք մեր անօրենություններից և հասկանայինք Քո ճշմարտությունը»։ «Տերն այդ աղետը մտադրեց ու մեզ վրա բերեց այն, որովհետև մեր Տեր Աստված արդար է Իր բոլոր գործերի մեջ, որոնք կատարում է, բայց մենք չլսեցինք Նրա ձայնը»։
(Սինոդական թարգ․)
Աղոթքի մեջ մարգարեն հանդես է գալիս որպես իր ժողովրդի ներկայացուցիչ և արդար Աստծո առջև նրանց համար բարեխոս։ Խոստովանելով Իսրայելի մեղքերը՝ նա ընդունում է, որ նրա կրած պատիժը (այսինքն՝ գերությունը) լիովին արդարացի է՝ համաձայն մարդկանց մեղսագործության (4−11 համարներ) և Աստծո արդարության (12−14 համարներ): Հանցագործությունն արտահայտվում է նրանով, որ բոլորը «մեղք գործեցին», այսինքն՝ հեռացան Տիրոջ օրենքով նշված «ճշմարիտ» ուղուց, «խորամանկեցին», այսինքն՝ այլասերված կյանք վարեցին, «չպատվեցին», այսինքն՝ համառորեն հակառակվեցին Տիրոջ կամքին և Նրա օրենքին (Դան. 9:5, Գ Թագ․ 8:47, Սաղմ. 105:6): Ժողովրդի մեղքն էլ ավելի զորացավ այն փաստով, որ Տերը բոլոր միջոցներն օգտագործեց նրան ուսուցանելու համար, բայց նա ուշադրություն չդարձրեց խրատներին (համար 6): Դրանից բխում է այն, որ Իսրայելին վերաբերող գործողություններում Աստծո անսխալ արդարությունը բացահայտվեց վերջինիս դեպքում, և նրա դեմքին մեղքերի դառը գիտակցությունից և նրանց հասցված նախատինքից բխած ամոթի գույն տպագրվեց: Տերն ի կատար ածեց այն անեծքները, որոնցով նա սպառնում էր պատուհասել Մովսեսի Օրենքի չկատարման պարագայում (11−14 համարներ):
--------------------------------
[3](Էջմիածին թարգ․) Ես երեսս դարձրի դէպի իմ Տէր Աստուածը՝ խնդրելու համար աղօթքներով ու աղաչանքներով, պահեցողութեամբ ու քուրձ կրելով.
(Արարատ թարգ․ 9։3) Եվ ես իմ երեսը դեպի Տեր Աստված դարձրի, որպեսզի ծոմապահությամբ, քուրձով ու մոխիրով աղոթք ու աղաչանք մատուցեմ։
(Գրաբար) և դարձուցի՛ զերեսս իմ առ Տէր Աստուած իմ խնդրել աղօթիւք և խնդրուածովք, պահօք և խորգով.
Պատմամշակութային մեկնություն
Ծոմապահություն, քուրձ և մոխիր: Հին Կտակարանում ծոմ պահելը գրեթե միշտ ուղեկցվում է Աստծուն ուղղված խնդրանքով: Ծոմ պահելու իմաստն այն է, որ մարդը, գիտակցելով Աստծուն դիմելու կարևորությունը, այնքան է հոգ տանում իր հոգևոր վիճակի մասին, որ ֆիզիկական կարիքները հետին պլան են անցնում: Այս իմաստով ծոմ պահել նշանակում է մաքրվել և խոնարհվել Աստծո առջև: Գլխին փոշի կամ մոխիր ցանելը Հին Կտակարանում վիշտը արտահայտելու տիպիկ միջոց է և հանդիպում է նաև նորկտակարանյան ժամանակաշրջանում: Այս սովորույթը տարածված էր նաև Միջագետքում և Քանանում: Բազմաթիվ սգո ծեսերի հիմքում ընկած է մահացածների հետ նույնականանալու ցանկությունը: Դժվար չէ կռահել, որ գլխի վրա մոխիր շաղ տալը խորհրդանշում է թաղումը: Քուրձը պատրաստվում էր այծի կամ ուղտի մազից և կոպիտ ու անհարմար հագուստ էր: Հաճախ այն ծածկում էր միայն ազդրերը:
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: