Ա․ Լոպուխին
6-11․ Եվ Աստված հրամայեց մի բույսի, որը բարձրացավ Հովնանի գլխի վրա` նրան հովանի լինելու համար, զովացնելու նրան ու ազատելու իր տանջանքներից: Հովնանը չափից շատ ուրախացավ այդ բույսի համար: [6] Եվ հաջորդ օրը վաղ առավոտյան Աստված հրամայեց որդին, որպեսզի ուտի բույսը, ու այն չորացավ: Իսկ երբ արևը ծագեց, Աստված հրամայեց և տապախառն խորշակ քամի բարձրացավ, ու արևն ընկավ Հովնանի գլխին և այրում էր այն: Սա տանջվում էր, սրտնեղում էր ու ասում. «Ինձ համար ավելի լավ է մահը, քան թե իմ այս կյանքը»: Այն ժամանակ Աստված ասաց Հովնանին. «Իսկապե՞ս խիստ ես տխրել այդ բույսի համար»: Հովնանն ասաց. «Մահու չափ տխրել եմ»: Այդժամ Տերն ասաց. «Դու ափսոսացիր մի բույսի պատճառով, որի համար ոչ մի տանջանք չթափեցիր, չսնեցիր այն. նա գիշերը բուսնեց ու մյուս գիշերը կորավ»: «Իսկ Ես չխնայե՞մ Նինվե մեծ քաղաքին, որտեղ ավելի քան հարյուր քսան հազար մարդ է ապրում, որոնք չկարողացան տարբերել իրենց աջ ձեռքը ձախից, ինչպես նաև շատ կենդանիներին»: (Սինոդական թարգ․)
Նախքան նինվեացիների հանդեպ Տիրոջ կողմից ցուցաբերված ողորմածության վերաբերյալ հայտնած դժգոհության առիթով Հովնանին «խրատելը»՝ Աստված մարգարեին ստիպում է խղճահարություն զգալ իր գլխավերևում աճած բույսի համար: Այնուհետև Տերն ասում է, որ եթե Հովնանը խղճում է մի չորացած բույսի, ապա մի՞թե ավելի մեծ խղճահարության ու ողորմության արժանի չէ քաղաքը, որտեղ ապրում են ավելի քան հարյուր հազար անմեղ երեխաներ: Այս հասարակ պատմությունն ինքնին դժվարություն է առաջացնում միայն այն առումով, թե ինչպես պետք է հասկանալ բույսի աճը և Հովնանի գլխավերևում նրա բարձրանալը. սա բնական գործընթաց է, թե հրաշագործություն: Կարծես թե երևույթի հրաշք լինելու օգտին է խոսում այն հանգամանքը, որ այդ բույսը անսովոր արագությամբ է աճում և չորանում (մի գիշերվա ընթացքում աճեց և մի գիշերվա ընթացքում էլ չորացավ), ինչպես նաև այստեղ բազմիցս նշվում է Տիրոջ անմիջական մասնակցության մասին (Տերն այնպես արեց… Տերն աճեցրեց…): Սակայն այս տեղեկություններն այստեղ որոշիչ դեր չեն խաղում. Աստվածաշնչում հաճախ բնական երևույթների մասին էլ է ասվում, որ դրանք տեղի են ունենում Տիրոջ կամքով, քանի որ, կրոնական ընկալումների համաձայն, աշխարհում ամեն ինչ տեղի է ունենում՝ ըստ Աստծո կամքի (Մատթ. 10:30, այս մասին ընթերցի՛ր նաև Հովն․ 1։4 համարի ծանոթագրությունը): Բույսի արագ աճելու մասին խոսքերը (մի գիշերվա ընթացքում աճեց և մի գիշերվա ընթացքում էլ չորացավ. Հովն․ 4։10) տառացիորեն հասկանալու անհրաժեշտություն չկա. այն, հնարավոր է, չափազանցված է ներկայացվել, որպեսզի մարդկային կյանքի համեմատությամբ բույսի աննշանության մասին գաղափարը արտահայտվի (Ելք 40:6, Սաղմ. 102:15): Կարծես թե երևույթների բնական լինելու մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ հեղինակն այստեղ խոսում է նաև այս կամ այն գործողությունը կատարող տարատեսակ բնական երևույթների մասին. որդը ուտում է բույսը, արևելյան խորշակից այն չորանում է: Հենց պատմության ընթացքն էլ հրաշքի անհրաժեշտություն չի ենթադրում. մարգարեին խրատելու համար հրաշքի կարիք չկար, քանի որ նա բնական երևույթի դեպքում էլ է կարեկցել սովորում. սա կարող էր տեղի ունենալ նաև հրաշքի դեպքում: Բույսը, որի մասին այստեղ խոսվում է, եբրայերեն տեքստում հիշատակվում է «կիյկայոն» անվամբ, որը ծագել է եգիպտերեն «կյկյ» արտահայտությունից: Հնարավոր է, որ հրեաներն այս բույսին ծանոթացել են դեռևս Եգիպտոսում, ուստի, իրենց հայրենիքում դրան հանդիպելով, այն եգիպտերեն անվան ձևափոխված տարբերակով են կոչել: Այս բույսը նկարագրում են Հերոդոտոսը, Պլինիոսը և երանելի Հիերոնիմոսը: Նրանք բոլորն էլ միաձայն ասում են, որ այն ունի խոտածածկ ցողուն, լայն տերևներ, հասնում է մինչև 8−12 ոտնաչափ բարձրության (մոտավորապես 2,4−3,7 մ), արագ աճում է և չորանում: Այսպիսով՝ այն դդում կամ բաղեղ չէ, ինչպես որ փոխանցել են սլավոներեն և լատիներեն թարգմանությունները, այլ մի յուրահատուկ բույս է, որը բուսաբանության մեջ «palma Christi» անվանումով է հայտնի:
--------------------------------
[6](Էջմիածին թարգ․) Եւ Աստուած հրամայեց դդմենուն, որը բարձրացաւ Յովնանի գլխի վրայ՝ նրան հովանի դառնալու, զովացնելու նրան եւ ազատելու իր տանջանքներից: Յովնանը չափից շատ ուրախացաւ դդմենու համար:
(Արարատ թարգ․) Եվ Տեր Աստված մի դդմենու սահմանեց, որ բարձրանա Հովնանից վերև, որպեսզի ստվեր գցի նրա գլխին և ազատի նրան իր տառապանքից։ Եվ Հովնանը դդմենու համար մեծապես ուրախացավ։
(Գրաբար) Եւ հրաման ետ Աստուած դըդմենւոյն, եւ ել ի վերայ գլխոյն Յովնանու՝ լինել նմա հովանի ի վերայ գլխոյ նորա. զովացուցանել զնա ի տառապանաց իւրոց. եւ ուրախ եղեւ Յունան ի վերայ դդմենւոյն ուրախութիւն մեծ։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: