Ա․ Լոպուխին
2-8․ Եվ Աստված խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց նրան. «Ե՛ս եմ Տերը: [2]Ես երևացի Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին «Ամենակարող Աստված» անունով, բայց իմ «Տեր» անունով նրանց չհայտնվեցի: Ես Իմ ուխտը հաստատեցի նրանց հետ, որ իրենց տամ Քանանի երկիրը՝ իրենց պանդխտության երկիրը, որտեղ պանդուխտ եղան: Եվ լսեցի Իսրայելի որդիների հեծեծանքը, որոնք հեծեծում էին այն պատճառով, որ եգիպտացիները ծառայեցրել էին նրանց, ու հիշեցի Իմ ուխտը: Այդ պատճառով ասա՛ Իսրայելի որդիներին. «Ես եմ Տերը, և Ես ձեզ դուրս կբերեմ եգիպտացիների ծանր լծից, ձեզ կազատեմ նրանց ծառայությունից և կփրկեմ ձեզ մեկնած բազուկով ու մեծ դատաստաններով: Ձեզ պիտի դարձնեմ Իմ ժողովուրդը և պիտի լինեմ ձեր Աստվածը: Դուք պիտի գիտենաք, որ Ե՛ս եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ ձեզ ազատելու եմ եգիպտացիների լծից։ Ես ձեզ կտանեմ դեպի այն երկիրը, որը, իմ ձեռքը բարձրացնելով, երդվեցի տալ Աբրահամին, Իսահակին և Հակոբին: Այն ձեզ եմ տալու որպես ժառանգություն: Ես եմ Տերը»»: (Սինոդական թարգ․)
Ազատագրման անխուսափելիությունը հիմնվում է խոստման անփոփոխելիության վրա: Այն Աստվածը, որը հայտնվել էր Մովսեսին, ճիշտ նույն Ամենակարող Աստվածն է (Էլ-Շադդայի), Որն Իր ինքնությունը բացահայտել է նահապետներին (տԾննդ. 17:1, 35:11), և եթե Յահվեն Իր խոսքին հավատարիմ ու անփոփոխ է, ապա Նա կկատարի Իր տված խոստումը որպես Էլ-Շադդայի՝ Ամենակարող Աստված: Վերջինս «նահապետներին ուխտեց, որպեսզի նրանց տա քանանացիների երկիրը» (Ելք 6:4, Ծննդ. 17:8, 26:3, 35:11-12), ուստի Յահվեն նույն կերպ նրանց կտանի դեպի այդ խոստման իրականացումը:
Յահվեի և Էլ-Շադդայի ինքնությունը երաշխավորվում է երեք խոստումների կատարմամբ, որոնք են. եգիպտական ստրկությունից ազատագրումը (Ելք 6:6, Ծննդ. 15:14), հրեաներին ընտրելը որպես Աստծո ժողովուրդ (Ելք 6:7, Ծննդ. 17:7-8, Բ Օր. 4:20, 7:6) և նրանց ավետյաց երկրի շնորհումը (Ելք 6:8, Ծննդ. 17:8, 26:3, 28:13, 35:12): Այս ամենը հաշվի առնելով՝ Մովսեսն ու ժողովուրդը չպետք է հուսալքվեն: Եթե ազատագրման արդյունքում նրանք իրենց ունեցած փորձառության շնորհիվ պիտի իմանան, որ Տերն իրենց Աստվածն է, ապա այժմ էլ գալիք ազատագրման կանխագուշակումով նրանք պետք է ամուր պահեն Աստծո հանդեպ հավատքը: «Ես երևացի Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին Ամենակարող Աստծո անունով, բայց Իմ Յահվե անունը նրանց չհայտնեցի» (Ելք 6:3): Նահապետներին ուղղված Իր խոստումներում Աստված նախապատվություն տալով մատնացույց արեց Իր ամենազորությունը (Էլ-Շադդայի), որը հրեաների համար ծառայելու էր որպես Իր խոստումների իրագործման երաշխիք:
Մովսեսի ժամանակներից սկսած՝ այդ խոստումները սկսում են իրականանալ: Նահապետների սերունդը հզոր ժողովուրդ դարձավ՝ պատրաստ Աստծո անմիջական ուղղորդությամբ ինքնուրույն քաղաքական կյանք վարելու: Եվ այժմ Աստված ցույց է տալիս Իր մեկ այլ հատկությունը՝ արտահայտված Յահվե անվան մեջ, որը Նրա անփոփոխելիությունն ու ազնվությունն է Իր խոստումները կատարելու հարցում: «Ձեզ ազատելու եմ Իմ հզոր բազկով ու նրանց գլխին մեծամեծ պատիժներ հասցնելով» (Ելք 6:6, Բ Օր. 4:34, 5:15, 7:19), այսինքն՝ հատուցելու է պատիժներով, քանի որ հրեաները, փարավոնի թագավորությունը կործանելով, վերջինիս համար հանդես են գալու որպես պատիժ («դատաստան»): «Ձեռք բարձրացնելը» մի գործողություն է, որը կիրառվում է երդման ժամանակ՝ հաստատելու դրա անխախտելիությունը (Ծննդ. 14:22, Բ Օր. 32:40, Եզեկ. 20:23):
--------------------------------
[2](Էջմիածին թարգ․) Ես երևացի Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին Ամենակարող Աստծո անունով, բայց Իմ Յահվե անունը նրանց չհայտնեցի:
(Արարատ թարգ․) Եվ Աստված խոսեց Մովսեսի հետ ու ասաց նրան. «Ես եմ Տերը,
(Գրաբար) Խաւսեցաւ Աստուած ընդ Մովսիսի, եւ ասէ ցնա. Ես եմ Տէր.
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: