Երկրորդումն Օրինաց գրքի մեկնություն 1։1

Սուրբ Եփրեմ Ասորի

Սրանք են այն բոլոր պատգամները, որ Մովսեսը տվեց իսրայելացիներին Հորդանան գետի այն կողմում՝ անապատի արևմտյան մասում, Կարմիր ծովի մոտ, Փառանի, Տոփելի, Ղոբանի, Հանգրվանների ու Ոսկեկի միջև:
   
   Երեք գրքերում մաս-մաս գրվածները Մովսեսն այժմ միավորում և հերթականությամբ շարադրում է մեկ՝ Երկրորդ Օրենք, գրքում։ Ծույլերը կարող էին պատրվակ [բերել] օրենքները գտնելու դժվարությունը, իսկ ջանասերների համար էլ դրանք գտնելը հոգնեցուցիչ կլիներ. Ուստի Մովսեսը երեք գրքերից դրանք հավաքում է մեկ գրքի մեջ, որպեսզի օրենքներն իմանալ ցանկացողներն առանց դժվարության դրանից օգուտ քաղեն: Օրենքը հրեաներին տրվում է երկու անգամ. Քանի որ նրանք առաջին անգամ տրված օրենքը կորցնում են հորթին երկրպագելով, ուստի նրանց այս երկրորդ օրենքն է տրվում։ Բայց եթե նրանք լսեին և պահեին առաջին օրենքը. ապա երկրորդի կարիքը չէր լինի։ Ավելին, բոլոր առաջին օրենքը լսողները, իրենց վերաբերյալ կայացված դատաստանի համաձայն, այլևս կենդանի չէին, երբ տրվեց երկրորդ օրենքը:
   

Ա. Լոպուխին

1-2. Սրանք են այն բոլոր պատգամները, որ Մովսեսը տվեց իսրայելացիներին Հորդանան գետի այն կողմում՝ անապատի արևմտյան մասում, Կարմիր ծովի մոտ, Փառանի, Տոփելի, Ղոբանի, Հանգրվանների ու Ոսկեկի միջև: (Սինոդական թարգ․)[1]
   
   Նկատի է առնվում Արևելյան Անդրհորդանանի հարավային հատվածը և դրան հարակից անապատը: Եբրայերն «Dej-zagab»-ը (ռուսերեն՝ «Дизагав», Արարատ թարգմանության մեջ՝ Տիզահաբ) Յոթանասնիցում փոխանցվում է որպես հասարակ անուն՝ «Καταχρύσεα» (սլավոներեն՝ «ոսկյա հանքաքարեր»):
--------------------------------
[1](Էջմիածին թարգ․) Սրանք են այն պատգամները, որ Մովսէսը տուեց բոլոր իսրայէլացիներին Յորդանան գետի այն կողմում՝ անապատի արեւմտեան մասում, Կարմիր ծովի մօտ, Փառանտիփողի, Ղոբանի, Հանգրուանների ու Ոսկեկի միջեւ:
(Արարատ թարգ․) Սրանք են այն խոսքերը, որ Մովսեսն ասաց բոլոր իսրայելացիներին Հորդանան գետի այն կողմում՝ անապատում, Սուփի դիմացի հարթավայրում՝ Փառանի, Տոփելի, Ղոբանի, Ասերոթի և Տիզահաբի միջև.
(Գրաբար) Այս են պատգամք` զոր խաւսեցաւ Մովսէս ընդ ամենայն որդիսն Իսրայէղի յայնկոյս Յորդանանու յանապատին յարեւմուտս` մերձ ի ծովն Կարմիր, ի մէջ Փառանտոփողա, եւ Ղոբոնա, եւ հանգրուանացն եւ ոսկեկայ,