Եսայու մարգարեության մեկնություն 17։10

Ա. Լոպուխին

«Քանի որ դու մոռացար քո Փրկիչ Աստծուն ու չհիշեցիր Տիրոջը՝ քո ապավեն վեմին. այդ պատճառով տնկեցիր զվարճության այգիներ ու օտար սերմ ցանեցիր»: (Սինոդական թարգ․) [10]
   

   «Զվարճության այգիներ»։ Նորագույն շրջանի քննադատներից շատերը (Duhm, Marti, Condamin և ուրիշներ) ենթադրում են, որ այստեղ խոսքը Ադոնիսի՝ Վեներայի սիրելիի պատվին տնկված այգիների մասին է, ա՛յն Ադոնիսի, որը հոշոտվել էր վարազի կողմից ու հետո նորից կենդանացել էր հունիս ամսին: Հենց այս ամիսը հույների մոտ կոչվում էր «Ադոնիսի ամիս»: Հույն կանայք հատուկ Ադոնիսին նվիրված այգիներում հիշատակում էին նրա վերակենդանացումը՝ սգալով նրա մահվան օրվա թախիծը, և ապա զոհաբերելով իրենց կուսությունը: Հենց «նաամանիմ»՝ «զվարճություն» բառն ինքն իրենով հիշեցնում է այն ծաղկի հունարեն անվանումը, որը նվիրված էր Ադոնիսին (կարմիր հողմածաղիկը արաբերենում կրում է «Ադոնիսի վերք» անվանումը): Ամենայն հավանականությամբ հրեաներն Ադոնիսի պաշտամունքը վերցրել էին սիրիացիներից (Դ Թագ. 16:10-13), որոնք այդ պաշտամունքին ծանոթացել էին Փյունիկիայում:  Շատ մեկնիչներ Ադոնիսին նույնացնում են Եզեկիելի մարգարեության մեջ հիշատակվող Թամուզի հետ (Եզ․ 8:14):

   «Օտար սերմեր․․․»․ սա ակնարկ է այն բանի, որ իսրայելացիները տարվել էին օտար աստվածների պաշտամունքներով (հմմտ. Եր. 2:21):
--------------------------------
[10](Էջմիածին թարգ․) Քանի որ դու թողեցիր քո փրկիչ Աստծուն եւ չյիշեցիր Տիրոջը՝ քո օգնականին, դրա համար էլ անհաւատ տունկ եւ անհաւատ սերմ պիտի տնկես:
(Արարատ թարգ․) որովհետև դու մոռացել ես քո փրկության Աստծուն և չես հիշել քո ապաստան վեմը։ Դրա համար էլ հաճելի տունկեր ես տնկում և օտար ճյուղեր ես սերմանում։
(Գրաբար) փոխանակ զի թողեր զԱստուած զփրկիչ քո, եւ զՏէր զաւգնական քո ոչ յիշեցեր: վասն այսորիկ տնկեսցես տունկ անհաւատ, եւ սերմն անհաւատ: