Մեկնություն Ավետարան ըստ Մատթեոսի 10:27

Սրբ. Հովհան Ոսկեբերան (†407)

«Ինչ որ ձեզ խավարի մեջ եմ ասում, լույսի՛ մեջ ասեք, և ինչ որ լսում եք ականջով, տանիքների վրա՛ քարոզեք»։
   

    Իհարկե, երբ Քրիստոս ասում էր այս խոսքերը, այդժամ խավար չէր, և ոչ էլ աշակերտների ականջին էր խոսում սա. այստեղ գեթ օգտագործվում է խոսքն առավել ազդեցիկ դարձնելուն միտված փոխաբերության ժանրը։ Քանի որ Հիսուս աշակերտների հետ զրուցում էր առանձնաբար և Պաղեստինի մի փոքրիկ անկյունում, ուստի և գործածեց «խավարի մեջ» և «ականջով» արտահայտչամիջոցները՝ այդպիսով ցանկանալով ներկա զրույցի ձևը հակադրել քարոզելու այն համարձակությանը, որի շնորհը Փրկիչը մտադիր էր պարգևել նրանց։

    «Ոչ թե միայն մեկ, ոչ երկու կամ երեք քաղաքների, այլ ամբողջ տիեզերքի՛ն քարոզեք, - ասում է Հիսուս, - և շրջելով երկրներով ու ծովերով, բնակեցված և անբնակ վայրերով՝ բաց ճակատով ու ամենայն համարձակությամբ խոսեք բոլոր թագավորների ու ժողովուրդների, փիլիսոփաների և հռետորների առաջ»։ Դրա համար էլ Հիսուս ասում է՝ «տանիքների վրա» և «լույսի մեջ», ասել է թե՝ առանց որևէ երկյուղի և լիակատար ազատությամբ։ Բայց ինչո՞ւ Հիսուս չասաց միայն՝ «տանիքների վրա՛ քարոզեք» և «լույսի՛ մեջ ասեք», այլ ավելացրեց նաև՝ «Ինչ որ ձեզ խավարի մեջ եմ ասում» և «ինչ որ լսում եք ականջով»։ Ա՛յն նպատակով, որպեսզի ոգևորի նրանց։

    Ինչպես մեկ այլ տեղում էր Քրիստոս ասում՝ «ով հավատում է Ինձ, ինքն էլ կանի այն գործերը, որ Ես եմ անում, և դրանցից ավելի մեծերը կանի» (Հովհ. 14:12), այնպես էլ այստեղ է հավելում վերոհիշյալ խոսքերը՝ ցույց տալու համար, որ Նա Ինքն ամեն ինչ կկատարի աշակերտների միջոցով, և այդ ժամանակ կգործադրի ավելին, քան կատարել էր անձամբ Ինքը։

    «Ես Ինքս, - ասում է Քրիստոս, - սկիզբ դրեցի այս ամենին և ձեր միջոցով էլ ուզում եմ կատարել դեռ շատ ավելին»։ Ասելով սա՝ Հիսուս ոչ միայն պատվիրան է տալիս նրանց, այլև կանխագուշակում է ապագան՝ Իր խոսքերի ճշմարտացիության հանդեպ լիակատար վստահությամբ, ու այդպիսով ցույց է տալիս, որ աշակերտներն ամեն ինչ կհաղթահարեն։ Միաժամանակ Քրիստոս կրկին աներևութաբար արմատախիլ է անում նրանց մեջ բույն դրած՝ զրպարտության ենթարկվելու վախը։ Ինչպես այս քարոզությունը, որն այժմ աննկատ է թվում, շուտով կտարածվի ամենուրեք, այնպես էլ հրեաների բացասական կարծիքը շուտով կվերանա։ Այնուհետև, ոգևորելով և մեծարելով նրանց՝ Հիսուս դարձյալ կանխագուշակում է վտանգները՝ թևավորելով նրանց հոգին և բարձրացնելով ամեն ինչից ավելի վեր։

    «Ինչ որ ձեզ խավարի մեջ եմ ասում, լույսի՛ մեջ ասեք, և ինչ որ լսում եք ականջով, տանիքների վրա՛ քարոզեք» - Լսելով Փրկչի խոսքերը՝ «ինչ որ լսում եք ականջով, տանիքների վրա՛ քարոզեք․․․ Ինչ որ ձեզ խավարի մեջ եմ ասում, լույսի՛ մեջ ասեք» (Մատթ. 10:27), դու մի՛ կարծիր, թե Հիսուս պատվիրում է թողնել փողոցներն ու հրապարակը և քարոզել տանիքների վրա, որովհետև հետագա որևէ մի դրվագում չի երևում, որ աշակերտները դա արած լինեն։ Հետևաբար, «տանիքների վրա» և «լույսի մեջ» խոսքերն արտահայտում են համարձակությամբ քարոզելու պատգամը, իսկ «ականջով» և «խավարի մեջ» խոսքերը նշանակում են հետևյալը՝ «այն, ինչը լսել եք տիեզերքի մի փոքր մասում և մեկ երկրում՝ Պաղեստինում, հայտնե՛ք ամբողջ երկրով մեկ»։ Իսկապես որ, Քրիստոս ո՛չ խավարում և ո՛չ էլ աշակերտների ականջին էր խոսում միայն, այլ հաճախ բարձրաբերձ լեռների վրա և ժողովարաններում։
   

Հովհաննես Ծործորեցի (†1338)

Ինչ ձեզ ասում եմ խաւարի մէջ, դուք ասացէք լոյսի՛ մէջ. եւ ինչ լսում էք ականջի մէջ փսփսուքով, հրապարակեցէ՛ք տանիքների վրայից:
   
    Ինչ որ խավարի մեջ եմ ձեզ ասում, լույսի մեջ ասեք, և ինչ որ ականջին եք լսում, քարոզեք տանիքի վրա:
Թեպետ [Տերը] խավար վայրում չէր, երբ այս խոսքն ասում էր, կամ ականջի չէր շշնջում, բայց քանի որ միայն [առաքյալների] հետ էր խոսում և մի փոքր անկյունում ուսուցանում, սա «խավար» ու «ականջ» կոչեց՝ այն համարձակության համեմատ, որ լինելու էր հետո: Իսկ «լույս» ու «տուն» են նշանակում բարձրաձայն քարոզելը և հաստատամտությամբ ու անվախորեն ավետարանելը:

    [Տերն այս խոսքով] նաև [առաքյալների] առավելությունն է ցույց տալիս, որովհետև «սկզբում,- ասում է,- Ես Ինքս փոքրն ու նվազը ցույց տվի, իսկ է՛լ ավելին ձեր ձեռքով եմ իրականացնելու», քանի որ Նա Հրեաստանում և սակավ [քարոզեց], իսկ նրանք՝ ամբողջ աշխարհում և շատ: Նաև՝ ինչ որ Ես առակների միջոցով եմ ուսուցանում քարոզիչներիդ, դուք այն մեկնաբանելով թարգմանեք շատերին: Եվ ինչ որ ասում եմ հրեաների խավարասեր այս տանը, ասեք հեթանոսների լույսի մեջ: Ինչ որ ականջով լսեցիք Պաղեստինի անկյուններում, քարոզեք այս աշխարհի տան մեջ: Նաև՝ ինչ որ ծածուկ ասացի ձեզ, լուսավորյալների՛ն ասեք և ձեր լսա՛ծն ասեք և ոչ թե չլսածը:
   

Ստեփանոս Սյունեցի (†735)

Ինչ ձեզ ասում եմ խաւարի մէջ, դուք ասացէք լոյսի՛ մէջ. եւ ինչ լսում էք ականջի մէջ փսփսուքով, հրապարակեցէ՛ք տանիքների վրայից:
   
    «Ինչ ձեզ ասում եմ խավարի մեջ, դուք ասացեք լույսի՛ մեջ, և ինչ լսում եք ականջի մեջ փսփսուքով, քարոզեցե՛ք տանիքների վրայից»:
    Այժմ, ինչ ուսուցանում եմ առանձնաբար և առակներով, քարոզեցեք համարձակությամբ և հայտնապես, և ինչ ասում եմ ականջի մեջ գաղտնի, այդ ուսուցանեք տանիքների վրայից, այսինքն՝ բարձր ձայնով բոլոր կամեցողներին:
   

Մաղաքիա արք. Օրմանյան (†1918)

Ինչ ձեզ ասում եմ խաւարի մէջ, դուք ասացէք լոյսի՛ մէջ. եւ ինչ լսում էք ականջի մէջ փսփսուքով, հրապարակեցէ՛ք տանիքների վրայից:
   
Տե՛ս Մեկնություն Ավետարան ըստ Մատթեոսի գլուխ 10:17