Ելից գրքի մեկնություն 28։1

Ա. Պ. Լոպուխին. «Բացատրական աստվածաշունչ»

Դու Իսրայելի որդիներից քեզ մոտ կբերես քո եղբայր Ահարոնին, նրա հետ նաև նրա որդիներին՝ Իսրայելի որդիներից, որ Ինձ համար քահանայություն անեն Ահարոնը և նրա որդիները՝ Նադաբը, Աբիուդը, Եղիազարն ու Իթամարը։ (Սինոդական թարգ․)[1]
   
    Սա հինկտակարանյան նվիրապետության հաստատումն է։ Մինչ սինայական օրենստվությունը եբրայեցիների մեջ գործել է բնական քահանայությունը. ընտանիքի գլխավորը միաժամանակ նաև քահանա է եղել, այսինքն՝ նա է զոհեր մատուցել (Ծննդ. 12:7, 22:2, 26:25, 28:18)։ Իսկ խորանի կանգնեցմամբ և աստվածպաշտության համար իրականացվող բարդ արարողություններին սպասավորելու համար կարգվում են քահանաներ, որոնք Ահարոնի ընտանիքի անդամներն էին, և Ահարոնն էլ իր հերթին քահանայապետն էր (Ղևտ. 21:10, հմմտ. Ելք 20:7, Թվ. 35:28)՝ բոլորի գլխավորը լինելով։ Դեռևս Եգիպտոսում խորանին ծառայելու համար Աստծո կողմից քահանաներ էին ընտրվում (Ա Թագ. 2:27-28), և այդ ընտրությունը նրանց տրվում էր որպես շնորհ (Թվ. 18:7)։

    Ղևիի ցեղից քահանաների ընտրությունը աստվածային ազատ գործողության արդյունք լինելով հանդերձ, այնուամենայնիվ, ինչպես կարելի է կարծել, պայմանավորված էր նաև նրանով, որ այդ ցեղն աչքի է ընկել համեմատաբար բարոյական մաքրությամբ և կրոնասիրությամբ։ Եթե նույնիսկ նշանակություն չտանք էլ եբրայական ավանդությանը, ըստ որի՝ մինչ Եգիպտոսից դուրս գալը Ղևիի ցեղը Բարձրյալի անվան խոստովանության համար մարտնչել է հեթանոսության ջրերն ընկած հրեաների դեմ, ապա, միևնույն է, ղևտացիների կրոնասիրության մասին միաժամանակ կարող է վկայել նաև Սինայում նրանց դրսևորած վարքը ոսկե հորթին երկրպագելուց հետո (Ելք 32:27-28): «Քեզ մոտ կբերես», այսինքն՝ «դու Ինձ մոտ ես, դու Իմ ու ժողովրդի միջև միջնորդ ես, և նույն կարգավիճակն եմ կամենում տալ նաև քո եղբորը՝ իր որդիներով հանդերձ»։ Սրբազան ծառայության պարտականությունների կատարումը, որը ծառայողներին դարձնում է միջնորդ Աստծո և ժողովրդի միջև, նրանց վերածում է այնպիսի անհատների, որոնք պատկանում են Աստծուն։ Նրանք ժողովրդի քահանաները չեն, այլ՝ Աստծո։
--------------------------------
[1](Էջմիածին թարգ․) «Դու Իսրայէլի որդիներից քեզ մօտ կը բերես քո եղբայր Ահարոնին, նրա հետ նաեւ նրա որդիներին՝ Նաբադին ու Աբիուդին, Եղիազարին ու Իթամարին, որպէսզի ինձ համար քահանայութիւն անեն:
(Արարատ թարգ․) Եվ դու Իսրայելի որդիների միջից քեզ մոտ բեր քո եղբայր Ահարոնին ու նրա որդիներին՝ Նադաբին, Աբիուդին, Եղիազարին և Իթամարին, որ Ինձ քահանայություն անեն.:
(Գրաբար) Եւ դու մատուսցես առ քեզ զԱհարոն զեղբայր քո. եւ զորդիս նորա ընդ նմա` յորդւոցն Իսրայէլի, քահանայանալ ինձ. զԱհարոն, եւ զՆաբադ, եւ զԱբիուդ, եւ զԵղիազար, եւ զԻթամար զորդիս Ահարոնի: