Մեկնություն Ավետարան ըստ Մատթեոսի 20:17

Հովհաննես Ծործորեցի

17-19. Երբ Յիսուս Երուսաղէմ էր բարձրանում, Տասներկուսին առանձին իր հետ վերցրեց եւ ճանապարհին ասաց նրանց. «Ահաւասիկ Երուսաղէմ ենք բարձրանում, եւ մարդու Որդին պիտի մատնուի քահանայապետերին ու օրէնսգէտներին. եւ նրան մահուան պիտի դատապարտեն  ու նրան հեթանոսներին պիտի մատնեն՝ ծաղրուելու, ծեծուելու եւ խաչը հանուելու համար, սակայն նա երրորդ օրը յարութիւն պիտի առնի»:
   

    Երբ Հիսուսը Երուսաղեմ էր գնում, տասներկուսին առանձին վերցրեց և ճանապարհին ասաց նրանց. «Ահա ելնում ենք Երուսաղեմ, և Մարդու Որդին կմատնվի քահանայապետերին ու օրենսգետներին, և մահվան կդատապարտեն Նրան: Կմատնեն Նրան հեթանոսներին, որ ծաղրեն, ծեծեն ու խաչը հանեն, բայց երրորդ օրը հարություն կառնի»:

    [Հիսուսն] անմիջապե՛ս չի գնում [Երուսաղեմ], այլ նախ հրաշքներ է գործում, փարիսեցիներին ըմբերանում և աշակերտների հետ անընչության մասին խոսում, նաև կուսության, այստեղի վարձատրության ու այնտեղի հատուցումների մասին և ապա գնում Երուսաղեմ: Ճանապարհին խոսում է Իր չարչարանքների մասին` մշտական հիշեցմամբ առանձին կրթելով [առաքյալների] միտքը, որպեսզի միաժամանակ և [նրանց] տրտմությունը փարատի, և ցույց տա, որ կամավորաբար է [չարչարանքը] կրելու: Եվ դու տես իրերի ստուգությունը. որովհետև [Տերը] սկզբում միայն մահվան մասին էր խոսում, և երբ դրան վարժվեցին, ավելացրեց նաև մյուսները` Աննա և Կայիափա քահանայապետերին [Իր] մատնվելը, անիրավությամբ նրանց դատապարտելը [Հիսուսին] մահվան, որին Իշխանն արժանի չէր, այլև [Նրան] Պիղատոսի ձեռքը հանձնելը` [ասելով], թե [Հիսուսն] Իրեն թագավոր է անվանում և հակառակ է Հռոմեական տերությանը, զինվորների` [Նրան] ծեծելը, ծաղրելը, խաչելը: Այնուհետև ասում է .«Բայց երրորդ օրը հարություն կառնի», որպեսզի, երբ կատարված տեսնեին այս ամենը, որի մասին Նա նախապես ասաց, և հավատային տրտմական բաներին, [հավատային] նաև հարությանը, որի մասին հետո ավետեց: Որ մեռնելու էր, գիտեին, թեպետ այդ խորհրդի [աստվածային] տնօրինությանը տեղյակ չէին, սակայն հարությունը բնավ չէին հասկանում, ուստի [Տերն առաքյալներին] դրան էլ է պատրաստում:
   

Մաղաքիա արք. Օրմանյան

17-19. Երբ Յիսուս Երուսաղէմ էր բարձրանում, Տասներկուսին առանձին իր հետ վերցրեց եւ ճանապարհին ասաց նրանց. «Ահաւասիկ Երուսաղէմ ենք բարձրանում, եւ մարդու Որդին պիտի մատնուի քահանայապետերին ու օրէնսգէտներին. եւ նրան մահուան պիտի դատապարտեն ու նրան հեթանոսներին պիտի մատնեն՝ ծաղրուելու, ծեծուելու եւ խաչը հանուելու համար, սակայն նա երրորդ օրը յարութիւն պիտի առնի»:
   
    Եփրայիմից դուրս գալիս Հիսուս ընթացավ երկար ճանապարհով, հուդայի անապատի շուրջը պտտելով, Հռեմոնի և Դովրի կամ Դովկի ճանապարհով իջավ Երիքով և այնտեղից ուղևորվեց դեպի Բեթանիա և Երուսաղեմ: Այդ պատճառով հազիվ 4-5 օրից կարող էր հասնել Բեթանիա: Ավետարաններն ամենօրյս մանրամասները չեն հաղորդում, բայց կարելի է ամենայն հավանականությամբ կատարել համեմատական բաշխում:
    Առաջին օրն անցավ վերը նշված տրամադրությամբ, որ վերը բացատրեցինք (Մարկ. 10:32): Շփոթված և հուզված հավանաբար գիշերը անցկացրին Հռեմոնում (այժմ՝ Ռամմուն): Մյուս օրը՝ երկուշաբթի նիսան 4 կամ մարտի 27-ին նորից ճանապարհ ելնելիս, առաքյալները դարձրյալ թախանձեցին՝ փորձելով Հիսուսին ետ կանգնեցնել Երուսաղեմ գնալու վտանգավոր մտադրությունից: Ուրեմն, անհրաժեշտ էր առաքյալների այդ առաջարկներին վերջ դնել և մեկընդմիշտ հասկացնել նրանց, որ դա Աստծո կամքով սահմանված նպատակը, որ այսօես պիտի ավարտվի Հիսուսի աստվածային գործունեության արդյունքը, այդպես պիտի կատարվի մարդկության հոգևոր փրկագործությունը, և պետք է համակերպվել և իրենց կոչմանը հավատարիմ մնալ և գործակցել աստվածային կամքին: «Երուսաղեմ գնալ պարտավոր ենք,- ասում է Հիսուս,- ոչ մի պատճառով դրանից խուսափել չենք կարող»: Ղուկաս ավետարանիչն այստեղ հիշում է, որ Նա սկսեց բացատրել Մեսիական մարգարեությունների ներքին և իրական իմաստը և հաղորդեց, որ անհրաժեշտ է, որ «Կատարսեցին ամենայն գրեալքն մարգարէիւք վասն Որդւոյ Մարդոյ»: Եվ անդրադառնալով սպասվող դեպքերի մանրամասներին՝ մեկ առ մեկ հիշատակեց, թե «Որդի Մարդոյ մատնեսցի քահանայապետիցն եւ դպրաց», որ նրանք նախ պիտի դատեն Իրեն և մահվան դատապարտեն, հետո հանձնեն հեթանոսներին, այսինքն՝ հռոմեական իշխանության դատարանին և երկու դատարանի վճռով ծաղր ու ծանակի, թուք ու նախատինքի ենթարկեն, խայտառակեն, ծեծեն, սպանեն և խաչը հանեն: Իր դեմ ծայր առած հակառակությունը վերջապես այս անգամ նպատակին պիտի հասնի, Իր անձի դեմ ուղղված բոլոր սպառնալիքներն իրականություն պիտի դառնան և կոպտորեն,անգթորեն չարչարելուց հետո, խաչի վրա պիտի մեռցնեն:
    Հավանաբար, այդ կանխագուշակությունն առաքյալներին քաջալերելու փոխարեն էլ ավելի պիտի վհատեցներ, որովհետև հատատում էր իրենց վախի արդարացի լինելը, քանի որ Հիսուս համամիտ էր իրենց կասկածներին, միայն թե պետք չէր վհատվել, ալյ արիաբար հնազանդվել աստվածային կամքին, որը հայտնի էր իրենց մարգարեությունների մեկնությունից: Այսքանն անշուշտ բավական չէր առաքյալներին լիովին քաջալերելու համար, քանի դեռ չէին ստացել Երկնային զորություն և Սուրբ Հոգու շնորհների լիությունը և չէին սովորել դժվարություններից արիություն քաղելը: Հետևաբար, Հիսուս մի նոր փաստ է ավելացնում՝ նրանց քաջալերելու համար, վստահեցնելով, որ հակառակորդների հաջողությամբ և իր մահով չի վերջանալու, այլ «Յերիր աւուր յարիցէ», մեռնելու երրորդ օրը նորից պիտի կենդանանա, որով իր գործը նոր ուժ ու զորություն կստանա:
    Սակայն «յերիր աւուր յառնել» բացատրությունը հստակորեն չընկալվեց առաքյալների կողմից: Ի՞նչ էր հարությունը, ինչպե՞ս պիտի կատարվի, ի՞նչ արդյունք պիտի ունենա: Հիսուս մանրամասնությունները չի հայտնում: Այդ պատճառով «նոքա ոչինչ իմացան յայնցանէ, այլ էր բանն ծածկեալ ի նոցանէ եւ ոչ գիտէին զասացեալսն», ինչի մասին հիշում է Ղուկասը և խոստովանում Հովհաննեսը, որը Տասներկուսից էր, Հիսուսի հարության մսին պատմելուց հետո էլ ասում է, թե «չեւ եւս գիտէին զգիրս, թէ պարտ է նմա ի մեռելոց յառնել» Հովհ. 20:9: