Եսայու մարգարեության մեկնություն 40:17

Ա․ Լոպուխին

Բոլոր ժողովուրդները Նրա առաջ ոչնչի պես են. ոչնչից էլ պակաս և ունայնություն են համարվում Նրա համար։ [17] (Սինոդական թարգ․)
   
   «Բոլոր ժողովուրդները ... ոչնչից էլ պակաս և ունայնություն են համարվում Նրա համար»։ Այս բաժնի ամփոփիչ եզրակացությունն է սա, որը դրականորեն բացահայտում է Բարձրյալի մեծության և սրբության գաղափարը։ Այն կրկնում է 15-րդ համարի բովանդակությունը, սակայն մտքի առավել լայնընդգրկուն և ուժեղ շեշտադրմամբ։ Ուշագրավ է «բոլոր» դերանունը, որը ավելացված է «ժողովուրդներ» բառին, և այդ համադրությունը երանելի Հերոնիմոսին առաջնորդում է հետևյալ սրամիտ ենթադրությունը. «Եթե բոլոր ժողովուրդները Նրա առաջ գոյություն չունեն և ոչնչություն ու ունայնություն են համարվում (իսկ այդ «բոլոր»-ի մեջ է մտնում նաև Իսրայելը), հետևաբար նաև նա (Իսրայելն) է գոյություն չունեցող ոչնչություն և ունայնություն համարվում։ Սա մենք ասում ենք նրա (Իսրայելի) հպարտությունը կոտրելու համար, և որպեսզի նա իմանա, որ նա նման է մյուս ժողովուրդներին»։

   «Ոչնչից էլ պակաս և ունայնություն են»։ Եբրայագետների բացատրությամբ՝ «tobu» եզրույթն Աստվածաշնչում գլխավորաբար հայտնի է ծայրահեղ անկարգության և քաոսայնության իմաստով (Ծննդ. 1:2
--------------------------------
[17](Էջմիածին թարգ․) եւ բոլոր հեթանոսները նրա համար ոչինչ են, ոչնչութիւն են համարւում:
(Արարատ թարգ․) Բոլոր ազգերը նրա առաջ ոչնչի պես են, նրա համար նրանք համարվում են ոչնչից էլ պակաս և ունայնություն։
(Գրաբար) եւ ամենայն հեթանոսք ոչ ինչ են, եւ յոչինչ համարեցան նմա: