Եսայու մարգարեության մեկնություն 6։2

Բացատրական աստվածաշունչ, Ա. Պ. Լոպուխինի (†1904)

Նրա շուրջ կանգնած էին սերովբեները, որոնցից յուրաքանչյուրը վեց թև ուներ. Նրանք բոլորը երկու թևերով իրենց երեսներն էին ծածկում, երկուսով՝ իրենց ոտքերը, և երկուսով էլ թռչում էին: (Սինոդական թարգ․) [2]
   
   «Սերովբեները». «Սերովբե» բառը Աստվածաշնչում հանդիպում է միայն այս տեղիում, այդ իսկ պատճառով էլ բավականին դժվար է այդ բառի իմաստային բացատրությունը տալը: Որոշ ուսումնասիրողներ ընդունում են այս անվան նույնականությունը «օձ» բառի հետ, որ հիշատակվում է Թվոց 21:6 համարում (եբր.՝ «հաննե հաշիմ հասսեռաֆիմ»), և նշում են, որ սերովբեներն արտաքին տեսքով հիշեցնում էին օձերի կամ էլ թռչող վիշապների, որոնք, նախնիների հավատալիքների համաձայն, հսկում էին աստվածային գանձերը: Սակայն անհավանական է, որ Աստծո սպասավոր-հրեշտակները մարգարեին հայտնվեին օձերի տեսքով, քանի որ Տիրոջ ճշմարիտ երկրպագուների համար օձերը միանգամայն անհամապատասխան կերպարանքներ էին՝ նրանց խոնարհվելու համար, ինչը երևում է այն բանից, որ Եզեկիա թագավորը ոչնչացնում է պղնձե օձի պատկերը (Դ Թագ. 18:4): Բացի այդ, Թվոց գրքում «սերաֆ» բառը ածական է (նշանակում է «այրող»), իսկ այստեղ այն գոյական է: Այլ մեկնիչներ այս բառը բխեցնում են «սառաֆ» բայից (այրել կամ այրվել) և նրանում տեսնում են ակնարկ սերովբեների կրակոտ բնության վերաբերյալ, ինչի շնորհիվ էլ նրանք «մոխրացնում» ու «այրում են» այն ամենը, ինչին որ դիպչում են: Եվ վերջապես, որոշ ուսումնասիրողներ էլ ավելի մեծ վստահությամբ պնդում են, որ սերովբեներն աստվածային սիրո հուրը կրողներն են, որ այրում են ամեն մի աղտեղություն և մաքրագործում են մարդկանց:

   Ուրիշ ուսումնասիրողներ էլ այս անվանումը բխեցնում են արաբերեն «շարուֆա» բառից, որ նշանակում է «առաջնորդ լինել», և այստեղ հատուկ շեշտադրություն են տեսնում հրեշտակների մեջ սերովբեների զբաղեցրած բարձր դիրքի վերաբերյալ: Որոշներն էլ այստեղ տեսնում են կրակի Ներհալե Աստծո անվան՝ «Սառապու» (այրող), կամ եգիպտերեն «սեռեֆ»՝ գերեզմանները հսկող վիշապի անվան վերարտադրությունը: Միով բանիվ՝ բանասիրությունը բավականաչափ տեղեկություններ չի տալիս սերովբեների բնությունը ճանաչելու համար:

   Ահա թե ինչու Եսայի մարգարեի այս տեքստն ինքնին համարվում է ամենից վստահելի աղբյուրը: Այս աղբյուրից մենք իմանում ենք, որ սերովբեները խոսում են, ըստ հերթականության փառաբանական երգեր են երգում Աստծո համար ու կատարում են Աստծո հրամանները, և հետևաբար նրանք բանական, հոգևոր էակներ՝ հրեշտակներ են: Սերովբեներն ունեն թևեր, որոնք ցույց են տալիս, որ նրանք երկնային աշխարհի վսեմ էակներ են, ուժի և աստվածային զորության կրողներ, ինչը երևում է այն բանից, որ հնագույն ժողովուրդները՝ բաբելոնացիները և պարսիկները, իրենց թագավորների պատկերների վրա մի քանի զույգ թևեր էին ավելացնում, որպեսզի այդպիսով ցույց տային, որ այդ արքաները հավասար են աստվածներին (տե՛ս Вейссер Л. Kартинный атлас всемирной истории. СПб., 1865 — Կյուրոսի պատկերը): Բացի այդ, թևերը սերովբեներին ծառայում էին նաև այն բանի համար, որ նրանք Աստծո փառահեղության առջև ծածկեին իրենց մարմինները: Քանի որ նրանք կանգնում էին Տիրոջ առջև և Նրա շուրջը, այդ իսկ պատճառով էլ հնուց ի վեր նրանք համարվում էին երկնային զորությունների մեջ ամենից բարձր դիրք ունեցող պաշտոնյաները (քերովբեները միայն կրում էին Աստծո գահը): Համաձայն Եսայու մարգարեության տեքստի՝ սերովբեների գործառույթն Աստծուն ծառայություն մատուցելն էր, որը նրանք իրականացնում են ջերմեռանդ նախանձախնդրությամբ: Մյուս հրեշտակներից սերովբեները տարբերվում են նրանով, որ վերջիններս չեն ուղարկվում երկիր, ինչպես մյուսները, այլ բացառապես ու անմիջականորեն պատկանում են աստվածային հաղորդակցության տիրույթին: Եվ վերջապես, այս ամբողջ պատկերագրությունից պարզ է դառնում, որ նրանք մարդու տեսք ունեին (Глаголев А. Ветхозав. библ. учение об Ангелах, էջ. 514–543):
--------------------------------
[2](Էջմիածին թարգ․) Նրա շուրջը սերովբէներ կային, որոնցից իւրաքանչիւրը վեց թեւ ունէր. երկուսով իրենց երեսներն էին ծածկում, երկուսով՝ իրենց ոտքերը եւ երկուսով էլ թռչում էին:
(Արարատ թարգ․) Նրա վերևում կանգնած էին սերովբեներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ վեց թև. երկուսով ծածկում էր իր դեմքը, երկուսով՝ իր ոտքերը և երկուսով թռչում էր։
(Գրաբար) Եւ սրոբէք կային շո՛ւրջ զնովաւ. վե՛ց թևք միոյ՝ և վե՛ց թևք միոյ. երկուքն ծածկէին զերեսս իւրեանց, և երկուքն ծածկէին զոտս իւրեանց, և երկուքն թռուցեալ: