ՈՂՋՈՒՅՆ

Սարկավագի քարոզից խորապես ազդված՝ ժողովուրդը ներքին հոգեկան ուժով իր մտքերն ու զգացումները ամփոփել ու կենտրոնացրել է մատուցվելիք պատարագի խորհրդի շուրջ: Հոգեպես մաքրվել ու հասել է այն վիճակին, որ սարկավագը պահանջում է իրենից: Եվ որպես այդ հոգեկան վերացման, անարատ սիրո և սրբության զգացումի արտաքին նշան, սարկավագը թելադրում է ժողովրդին. «Ողջոյն տուք միմեանց ի համբոյր սրբութեան. Եւ որք ո՛չ էք կարողք հաղորդիլ աստուածային խորհրդոյս, առ դրունս ելէք եւ աղօթեցէք»: (Այսինքն՝ Սուրբ Համբույրով ողջույն տվեք իրար, և նրանք, որ չեք կարող հաղորդվել աստվածային խորհրդին, ելեք դռների մոտ և աղոթեցեք):

Նույն սարկավագն է,   որ  «Ողջոյն»-ը ներքև է բերում դասի մեջ կանգնած քահանաներին և դպիրներին՝ «Քրիստոս ի մէջ մեր յայտնեցաւ» ասելով, իսկ ողջույն ստացողը պատասխանում է. «Օրհնեալ է յայտնութիւնը Քրիստոսի»:

Ողջույնը տրվում է ժողովրդին և ամեն մի հավատացյալ այն փոխանցում է կողքինին՝ նույն խոսքերը կրկնելով, որով ամեն հավատացյալ իր հոգու մեջ խոստովանում է Քրիստոսի  գաղափարի  հայտնվելն  ու  հավատում:  Այս  պահը  արդեն  վերացման  և սրբության զգացումի ամբողջացումն է. ժողովուրդը ոչ միայն իր ողջույնի համբույրով է խոստովանում, այլ նաև դպիրների հաղթական և ոգևորյալ երգերով էլ այս զմայլելի խոսքերն է ասում.

«Քրիստոս ի մէջ մեր յայտնեցաւ,

Որ Էնն Աստուած աստ բազմեցաւ:

Խաղաղութեան ձայն հնչեցաւ,

Սուրբ ողջունիս հրաման տուաւ:

Եկեղեցիս մի անձն եղև,

Համբոյրս յօդ լրման տուաւ:

Թշնամութիւնն հեռացաւ,

Սէրն յընդհանուրս սփռեցաւ: 

Արդ պաշտօնեա՛յք բարձեալ զձայն՝

Տո՛ւք զօրհնութիւն ի մի բերան

Միասնական Աստուածութեանն,

Որում Սրովբէքն են սրբաբան»:

 

(Քրիստոս մեր մեջ հայտնվեց,

Աստված Էն այստեղ բազմեց:

Խաղաղության ձայն հնչեց, այս

Սուրբ ողջույնի հրաման տրվեց:

Եկեղեցին մի անձ դարձավ,

Համբույրը միության կապ եղավ:

Թշնամությունը հեռացավ,

Սերը սփռվեց բոլորի վրա:

Արդ, պաշտոնյաներ

Ձայները բարձրացնելով՝

Միաբերան օրհնություն տվեք

Միասնական Աստվածությանը,

Որին Սերովբեները սրբաբան են):

 

Ուրեմն, Քրիստոս մարդկանց հոգիների մեջ հայտնվելով, խաղաղության ձայն լսվեց, և սուրբ ողջույնի, այսինքն՝ մարդկանց եղբայրության հրաման տրվեց, որով և ամբողջ Եկեղեցին, ամբողջ ժողովուրդը մեկ սիրտ, մեկ հոգի դարձավ, համբույրը դարձավ միության կապը, թշնամությունը հեռացավ և սերը տարածվեց ընդհանուրիս վրա: Սարկավագը կրկին ժողովրդին հիշեցնում է, թե սուրբ խորհրդի պահը մոտ է, և, հետևաբար, ինքն էլ հուզված, դողդոջուն ձայնով ասում է. «Ահիւ կացցուք, երկիւղիւ կացցուք Բարւոք կացցուք եւ նայեցարուք զգուշութեամբ»:

(Ահով, երկյուղով, բարությամբ մնանք և զգուշությամբ նայենք):

Ժողովուրդը (դպիրները) պատասխանում է. «Առ քեզ Աստուած»: (Դեպի քեզ ենք ուղղում մեր հոգիները, ով Աստված):

Եվ ահա սարկավագը հայտարարում է. «Պատարագ Քրիստոս մատչի Գառն Աստուծոյ»: (Քրիստոս՝ Աստուծո Գառը մատուցվում է որպես պատարագ (զոհ)):

Քահանան դառնում է ժողովրդի կողմը և տալիս օրհնություն այս բառերով.

«Շնորհք, սէր եւ աստուածային սրբարար զօրութիւնն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ եղիցի ընդ ձեզ, ընդ ամենեսեան»: (Հոր, Որդու և Սուր Հոգու աստվածային սրբարար զորությունը, սերը, շնորհքը թող լինի ձեզ՝ բոլորիդ հետ):

Սարկավագը, վերջին անգամ լինելով՝ ազդարարում է. «Զդրունս, զդրունս, ամենայն իմաստութեամբ եւ զգուշութեամբ, ի վեր ընծայեցուցէք զմիտս ձեր աստուածային երկիւղիւ»: (Դռները, դռները [փակեցեք] ամենայն իմաստությամբ և զգուշությամբ: Ձեր մտքերը դեպի վեր բարձրացրեք աստվածային երկյուղով):

Որպեսզի չլինի թե դուրս ելածները՝ թերահավատները,  անմաքուրները  և  այլն, տեսնեն սուրբ խորհուրդը, իսկ ներսը մնացողներին  էլ  թելադրում  է՝  աստվածային վախով ձեր մտքերը դեպի վեր բարձրացրեք: Այսինքն՝ բոլորին պատվիրում է, որ իրենց հոգու և մտքի դռները լավ փակեն և պահպանեն, որպեսզի այդ ահավոր խորհրդի միջոցին այդ դռներից ներս չմտնի որևէ անմաքուր զգացում կամ մտածում: Ժողովուրդը (դպիրները) պատասխանում է. «Ունիմք առ քեզ, Տէր ամենակալ», այսինքն՝ «Մեր ամբողջ միտքն ու հոգին քեզ հետ են, ով ամենակալ Աստված»:

Սարկավագը՝ «Եւ գոհացարուք զՏեառնէ բոլորով սրտիւ»: Ժողովուրդը՝

«Արժանի եւ իրաւ», այսինքն՝ իսկապես շատ արժանի և իրավացի է շնորհակալ լինել:

Մի ծածուկ աղոթքից հետո քահանան բարձրաձայն ասում է. «Եւ ընդ Սերովբէսն եւ ընդ Քերովբէսն միաձայն սրբասացութեամբ յօրինել նուագս, եւ համարձակապէս գոչելով աղաղակել ընդ նոսին եւ ասել»: (Սերովբեների և Քերովբեների հետ միաձայն սրբասացությամբ երգեր հորինել և համարձակորեն գոչելով՝ նրանց հետ աղաղակել և ասել):

Իսկ ժողովուրդը ոգևորությամբ ձայնակցում է այս փառաբանական խոսքերին՝ երգելով.

«Սուրբ, սուրբ, սուրբ, Տէր Զօրութեանց, Լի՛ են երկինք եւ երկիր փառօք քո. Օրհնութիւն ի բարձունս. Օրհնեալդ, որ եկիր եւ գալոցդ ես անուամբ Տեառն: Ովսաննա ի բարձունս»: (Սուրբ, սուրբ, սուրբ, Զորությունների Տեր, Երկինքն ու երկիրը լի՛ են քո փառքով, Օրհնություն բարձունքներին: Օրհնեալդ, որ եկար և պիտի գաս Տիրոջ անվամբ: Օվսաննա բարձունքներին):

 

 

Նախորդ գլուխը՝

ՀԱՎԱՏԱՑՅԱԼՆԵՐԻ ՊԱՏԱՐԱԳ

Հաջորդ գլուխը՝

ԿԱՆՈՆ