Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան
Եգիպտոսին եւ Յուդայի երկրին, եդոմացիներին ու ամոնացիներին, մովաբացիներին եւ երեսներն ածիլած բոլոր անապատաբնակներին: Եթէ բոլոր ազգերն անթլփատ են մարմնով, ապա Իսրայէլի ողջ տունն անթլփատ է իր սրտով»:
«Թեև նրանք թլփատված էին, սակայն մարմնով անթլփատ էին մնում, քանի որ նրանք դա անում էին առանց օրենքի. այսպես էին թլփատված համարվում թե՛ եդոմացիները և թե՛ այլք: Որքան ավելի լավ է սիրտը, այնքան ավելի վատ է այս անթլփատությունը: Ոմանք ասում են, որ եգիպտացիները թլփատվել են. այդ մասին պատմում է Հերոդոտոսը: Ես կարծում եմ, որ սարակինոսներն են թլպատված եղել։ Ի՞նչ կասես։ Նրանք թլփատված չէին: Ավելին, դուք էլ թլփատված չեք սրտով: Սակայն կասեք, որ հրեաները թլփատված են: Ինչպես որ նրանց այս գործողությունը օգուտ չէր բերում, այնպես էլ ձեզ չի բերի, քանի որ դուք նրանցից ավելի վատն եք:
«Իրենց դեմքի բոլոր մազերը սափրողներ» ասելով՝ նկատի ունի սարակինոսներին, որոնք միայն գլխի հետևի մասի մազերն էին թողնում և մազերը զարդարելու համար կտրում էին միայն ճակատի վերևում եղածների մի մասը: Նրանք այժմ կոչվում են գենտիլներ (гентилии–γεντίλιοι)։ «Բոլոր մյուս ազգերի հետ համեմատ նրանք սրտով թլփատված չեն» ասելով և ասվածի պարզ հանդիմանություն չլինելը ցույց տալով՝ նա ավելացնում է:
Երանելի Հերոնիմոս Ստրիդոնացի
Եգիպտոսին եւ Յուդայի երկրին, եդոմացիներին ու ամոնացիներին, մովաբացիներին եւ երեսներն ածիլած բոլոր անապատաբնակներին: Եթէ բոլոր ազգերն անթլփատ են մարմնով, ապա Իսրայէլի ողջ տունն անթլփատ է իր սրտով»:
Տես՝ Երեմիայի մարգարեության մեկնություն գլուխ 9:25
Սուրբ Եփրեմ Ասորի
Եգիպտոսին եւ Յուդայի երկրին, եդոմացիներին ու ամոնացիներին, մովաբացիներին եւ երեսներն ածիլած բոլոր անապատաբնակներին: Եթէ բոլոր ազգերն անթլփատ են մարմնով, ապա Իսրայէլի ողջ տունն անթլփատ է իր սրտով»:
Տես՝ Երեմիայի մարգարեության մեկնություն գլուխ 9:25
Ա. Լոպուխին
«Եգիպտոսին և Հուդային, և Եդովմին ու Ամմոնի որդիներին, և Մովաբին ու բոլոր նրանց, ովքեր կտրում են իրենց մորուքների ծայրը, որ բնակվում են անապատում. որովհետև այդ բոլոր ժողովուրդներն անթլփատ են, իսկ Իսրայելի ամբողջ տունն անթլփատ է սրտով»։ (Սինոդական թարգմ.) [26]
Հին ժամանակներից եգիպտացիները կատարում էին թլփատության ծեսը: Նույն կերպ էլ Երեմիայի դարաշրջանում թլփատության ծես ունեին նաև հրեաներին ազգակից եդոմացիները, ամոնացիները և մովաբացիները: Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ շրջանում եդոմացիների մոտ այս ծեսը դուրս եկավ գործածությունից, և միայն Հովհաննես Հյուրկանոսը նրանց ստիպեց այն վերականգնել։ «Բոլոր տաճարներում մազերը կտրողներն» արաբներն են, որ այս ծեսը կատարել են իրենց աստվածներին գոհացնելու համար: «Այս ժողովուրդները անթլփատ են», այսինքն՝ ձեր տեսանկյունից, նրանց թլփատումը ոչ մի իմաստ չունի, և նրանց չի դարձնում աստվածապետական կյանքի մասնակից: Ճիշտ նույն կերպ էլ հրեաները չեն կարող ապավինել իրենց թլփատությանը, քանի որ նրանց սիրտը թլփատված չէ, այսինքն՝ նրանք իրենց սրտերով հեռու են Աստծուց:
Հատուկ ակնարկ VII – IX գլուխների վերաբերյալ: VII–IX գլուխներն ընդգրկող Տաճարային ճառը ակնհայտորեն այն խոսքի մանրամասն շարադրումն է, որը հակիրճ ներկայացվում է 26–րդ գլխում՝ 4–րդ համարից սկսած, և, հետևաբար, դրա համար էլ մարգարեն պատիժներ է կրում, որոնց մասին խոսվում է 26–րդ գլխում։ Այս ամբողջ խոսքը նկարագրված է մարգարեական կենդանի ոգեշնչման միջոցով և, անշուշտ, Երեմիայի իրական ստեղծագործությունն է: Միայն IX գլխի 23–26–րդ համարները (որոնք նույնպես պատկանում են Երեմիային) կապված չեն ճառի հետ, և իրականում պետք է առանձին դրված լինեն: Որոշ մեկնիչներ (օրինակ՝ Օրելլին) նույնպես ենթադրում են, որ հայտնություն պարունակող 7–րդ գլխի 16–20 և 27 համարներն ուղարկված են անձամբ Երեմիային, իսկ 8:18 ու 9:2 համարները, որտեղ մարգարեն արտահայտում է իր զգացմունքները, մարգարեի կողմից Տաճարային ճառում արված հավելումներն են, որոնք արվել են գրչին թելադրելու ժամանակ: Սակայն իրականում այս հատվածներում որևէ բան չկա, որը հնարավոր չէր տաճարում բանավոր կերպով փոխանցել ժողովրդին:
---------------------------------------
[26] (Էջմիածին թարգմ.) Եգիպտոսին եւ Յուդայի երկրին, եդոմացիներին ու ամոնացիներին, մովաբացիներին եւ երեսներն ածիլած բոլոր անապատաբնակներին: Եթէ բոլոր ազգերն անթլփատ են մարմնով, ապա Իսրայէլի ողջ տունն անթլփատ է իր սրտով»:
(Արարատ թարգմ.) Եգիպտոսին և Հուդային, Եդովմին և Ամմոնի որդիներին, Մովաբին և բոլոր մորուքների ծայրը կտրողներին, որ բնակվում են անապատում։ Որովհետև բոլոր ազգերն անթլփատ են, իսկ ամբողջ Իսրայելի տունն անթլփատ է սրտով»։
(Գրաբար) ի վերայ Եգիպտոսի, եւ ի վերայ Յուդայ, եւ ի վերայ Եդոմայ, եւ ի վերայ որդւոցն Ամովնայ, եւ ի վերայ որդւոցն Մովաբու, եւ ի վերայ ամենայն յապաւելոցն զերեսաւք բնակչաց անապատի։ զի ամենայն ազգ անթլփատ են մարմնով. եւ ամենայն Իսրայէլ անթլփատ են սրտիւք իւրեանց։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: