Ա. Լոպուխին
3-4․ Աստված Թեմանից կգա, և Սուրբը ՝ Փառան լեռից, Նրա մեծութունը ծածկեց երկինքը, և Նրա փառքով երկիրը լցվեց: [3] Նրա պայծառությունն արևի լույսի նման է, Նրա ձեռքերի ճառագայթները և Նրա զորությունները այստեղ պահված են:(Սինոդական թարգ․)
Մարգարեն Աստծո ապագա հայտնությունը այնպիսի պատկերների միջոցով է նկարագրում, որոնք եղել են Սինայի օրենքի տվչության ժամանակ Աստծո հայտնության ընթացքում (Ելք. 19:18, Բ Օր. 4:11): Իր ուժով Իսրայելի ու մարդկության ամբողջ կրոնական և ազգային կյանքի համար չափազանց մեծ կարևորություն ունեցող այս իրադարձությունը բազմիցս հիշատակվում է աստվածաշնչյան հեղինակների կողմից (Բ Օր. 33:2, Դատ. 5:2 և հաջորդը… Սաղմ. 67:8, 9): Ըստ մարգարեական նկարագրության՝ «Աստված Թեմանից կգա, և Սուրբը՝ Փառան լեռից, Նրա մեծությունը ծածկեց երկինքը, և Նրա փառքով երկիրը լցվեց» (համար 4): Թեմանը (եբրայերեն՝ «теман՝ թեման») Հուդայի մի շրջան կամ տեղանք է (Ամբ. 1:12, Եր. 49։7, 20 և այլն), որը նրա հյուսիսարևմտյան մասում է (Եզ. 25:13), բայց միևնույն ժամանակ այս բառը եբրայերենում ունի հասարակ անվան իմաստ՝ հարավ, և այդպիսի իմաստով էլ այն փոխանցվել է Թեոդիտոնի թարգմանության մեջ և որոշ ձեռագրերում (Յոթանասնիցի՝ «ἀπт λίβος ἣξει», Գոլմեսի մոտ եղած 62, 86, 147 ձեռագրերում), ինչպես նաև Վուլգաթայում («ab austro»): Փառանը (եբրայերեն՝ «պառան՝ паран»)՝ Պաղեստինից հարավ՝ արևմուտքից Սուր անապատի և արևելքում Եգիպտական ծոցի միջև ընկած անապատային տարածքի հատուկ անունն է (Ծննդ. 21:21, Թվ. 10:12 և այլն): Այստեղ, ինչպես Բ Օր. 33:2 համարում, խոսքը ոչ թե ամբողջ Փառան անապատի մասին է, այլ միայն այդ անունով լեռան: Յոթանասնիցի ընդունված տեքստում, բացի Փառան անունից, եբրայերեն տեքստում իրենց համապատասխանները չունեցող ևս երկու բառեր կան՝ «κατασκιου և δασεος»։ Հունարեն տեքստի բազմաթիվ ձեռագրերում (օրինակ՝ Գոլմեսի մոտ եղած 23, 42, 49, 51, 68, 91, 97, 153, 228, 238, 239, 240) Փառան անունը լիովին բացակայում է, այդպես է նաև սլավոներենում («Թավ անտառով պատված լեռից»): Հերոնիմոսը մի հրեայի անունից 3−րդ համարի վերաբերյալ նշում է. «Բեթխեհեմը, որտեղ ծնվեց Փրկիչը, հարավում է, և հենց դա էլ նշանակում է «Տերը հարավից կգա», այսինքն՝ Բեթխեհեմում կծնվի և այնտեղից էլ կբարձրանա արտահայտությունը: Եվ քանի որ Բեթխեհեմում ծնվելով մի ժամանակ Սինա լեռան վրա օրենք էր տվել՝ ուստի հենց Նա է Սուրբը, որը գալու է Փառան լեռից, որովհետև Փառանը Սինա լեռան հարևանությամբ գտնվող մի վայր է» (Ամբակում մարգարեության մեկնության երկու գրքեր... Կիև, 1898, էջ 193): Նմանապես, երանելի Թեոդորիտը ասում է. «Մարգարեն կանխագուշակում և կանխատեսում է Աստծու և մեր Փրկչի մարդեղացումը, որը տեղի է ունենալու Բեթխեհեմում, որը Երուսաղեմի հարավում է: Իսկ «անտառախիտ լեռ» կոչում է հենց հին ժամանակներից բազում շնորհներով զարդարված Երուսաղեմը, որը ծածկված է ամպի և երկնքի Աստծու օթևանի տակ» (Ամբակումի մարգարեության մեկնություն, Ս. Պոսադ, 1907, էջ 33): Եբրայերեն տեքստում համարի կենտրոնում եղած «սելա՝ села» (հունարեն՝ «διάψαλμα») բառը (այս արտահայտությունը կիրառվում է 9−րդ և 13−րդ համարերում, ինչպես նաև 71 անգամ օգտագործվում է սաղմոսներում) իր ստուգաբանությամբ և իմաստով անհասկանալի է: Այն սովորաբար համարվում է երաժշտական տերմին, որը ցույց է տալիս դադարը և այլն (տե՛ս Sommer J. G. Biblische Abhandlungen. Bd. I. Erklärung des Sela. Bonn, 1846, էջ 1–84):
Այս համարի երկրորդ մասը պատկերում է հայտնվող Տիրոջ փառքը և մեծությունը, Նրա փառքը և փառաբանությունը պետք է լցնեն ամբողջ երկիրը (Սաղմ. 8:1, 2 և հաջորդը, Ես. 6:3): «Որովհետև մարդանալով Աստծու Միածին խոսքը ցրեց անգիտության խավարը, լուսավորեց մարդկանց Աստվածտեսության ճառագայթներով, և բոլորին սովորեցրեց, որ Աստված երկնքի, երկրի և ամեն ինչի Արարիչն է» (Թեոդ., նույն տեղում, էջ 33): 4−րդ համարը պատկերում է Աստծո առաջիկա հայտնության արտաքին, չափազանց փայլուն հանգամանքները: Բոլոր նյութական գոյերից միայն արևի պայծառ լույսը կարող է մոտեցնել Աստվածհայտնության երկնային մեծությունը ըմբռնելուն: Ուստի արևի ճառագայթները հայտնվող Աստծու ոսկեթել պատմուճանի նման (տե՛ս Սաղմ. 103:2) նման են եղջյուրի (Ելք. 34։29 և հաջորդը. Սաղմ. 21), ինչպես սովորաբար այն լինում է արաբական պոեզիայում: Ավելորդ է ասել, թե որքանով է այս պատկերը համապատասխանում Քրիստոսին՝ Արդարության Արեգակին: Եբրայերեն տեքստի 4−րդ համարի վերջին՝ «վէշամ հեվիոն ուզզօ՝ вэшам хевйон уззо» (Վուլգաթա՝ «ibi abscondita est fortitudo ejus», ռուսերեն սինոդալ՝ «Եվ Նրա զորությունները այստեղ պահված են») բառերի փոխարեն՝ Յոթանասնիցը ունի հետևյալը՝ «καὶ ἔθετο ἀγάπησιν κραταιὰν ἰσχύος αὐτου̃», սլավոներենը՝ «Եվ իր զորության ուժգին սերը հաստատեց»: Ըստ Հերոնիմոսի մատնանշման՝ այստեղից նկատելի է, որ Յոթանասնիցի ընթերցմամբ «Նույնիսկ այս բառերն է անհրաժեշտ Քրիստոսի վերաբերյալ հասկանալ, քանի որ հենց դրա համար Հայր Աստված Իր զորությամբ ծածկեց երկինքը, փառաբանությամբ լցրեց երկիրը, Իր փայլը կարծես լույսի նման դարձրեց, և թագավորությունը դրեց իր Որդու ձեռքում, որպեսզի խրախուսի մարդկանց սիրել Իր Սիրեցյալին, ու սիրել ոչ թե թույլ, այլ ուժեղ և ամուր սիրով...» (եր. Հերոնիմոս, նույն տեղում, էջ 196, 197):
--------------------------------
[3](Էջմիածին թարգ․) Աստուած Թեմանից կը գայ, սուրբը՝ զով եւ անտառախիտ լեռից. նրա փառքը ծածկեց երկինքը, նրա օրհնութեամբ լցուեց երկիրը (դադար):
(Արարատ թարգ․) Աստված Թեմանից եկավ, Սուրբը՝ Փարան սարից (Սելա). նրա փառքը ծածկեց երկինքը, և նրա գովաբանությամբ լցվեց երկիրը։
(Գրաբար) Աստուած ի Թեմանայ եկեսցէ, եւ սուրբն՝ ի հովանաւոր եւ յանտառախիտ լեռնէ։ Ծածկեցին զերկինս փառք նորա աւրհնութեամբ նորա լի եղեւ երկիր (Հանգիստ)։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: