Բացատրական Աստվածաշունչ
Բացատրական աստվածաշունչ, Ա. Պ. Լոպուխինի (†1904)
Մի՞թե գետերի վրա բորբոքվեց Քո բարկությունը, Տե՛ր, մի՞թե գետերի վրա է Քո զայրույթը, կամ ծովի՞ վրա՝ Քո ցասումը, որ ելար Քո ձիերի՝ Քո փրկական կառքերի վրա։ (Սինոդական թարգ․) [8]
Նկարագրված նախորդ սարսափելի երևույթների համատեքստում այստեղ արտահայտված հարցադրումն ունի ոչ թե իրական հարցի նշանակություն, որը պահանջում է համապատասխան արձագանք, այլ ավելի շուտ բանաստեղծական հնարք, որը Սուրբ Գրքի պոետիկ ստեղծագործություններին բնորոշ սովորական հնարք է՝ դադար (Ծննդ. 49:14, Դատ. 5:12, Սաղմ. 17:11, 67:20 և այլն), որը ծառայում է որպես անցում դեպի նոր աստվածհայտնության (թեոֆանիա) նկարագրությունը: Համարի ընդհանուր և հատկապես նրա երկրորդ կեսի իմաստն այն է, որ, ըստ աստվածաշնչյան տեսակետի, բնության տարերքներն ու նրա բոլոր առանձին երևույթները ծառայում են Աստծու կողմից աշխարհի տնօրինության նպատակներին (Սաղմ. 103:4): Հենց կառքերի ու ձիերի պատկերը մարգարեի կողմից փոխառված է Կարմիր ծովով հրեաների անցման հրաշալի պատմությունից (Ելք 14:25-26, 15:3-4):
«Ինչպես Դու, մեզ համար պատերազմելով, ցամաքեցրիր Հորդանանը և Կարմիր ծովը, ոչ թե այն պատճառով, որ բարկացել էիր գետերի ու ծովի վրա, և ոչ էլ այն պատճառով, որ անշունչ առարկաները կարող են շարժել Քո բարկությունը, այդպես էլ հիմա, ելնելով Քո կառքերով և վերցնելով աղեղը, Դու պիտի փրկություն տաս Քո ժողովրդին և հավիտյան պիտի կատարես այն երդումները, որոնցով երդվեցիր մեր հայրերին ու ժողովուրդներին» (Երանելի Հերոնիմոս, նույն տեղում, էջ 202): Ընդհակառակը (ի տարբերություն ռացիոնալիստական ուղղության պատկանող աստվածաշնչյան գիտնականների, ինչպիսիք են Գունկելը և Մարտին), մարգարեի խոսքում որևէ ակնարկ չկա տարրերի դիցաբանական պայքարի մասին (ինչպիսին է, օրինակ, Տիամաթի (անդունդ, քաոս) մասին ասորական առասպելը):
--------------------------------
[8](Էջմիածին թարգ․) Մի՞թէ գետերի դէմ ես բարկանում, Տէ՛ր, քո բարկութիւնը գետերի՞ վրայ է ընկնում, կամ քո ասպատակութիւնը՝ ծովերի՞ վրայ, որպէսզի բարձրանաս քո ձիու վրայ, իսկ քո հեծնելը փրկութիւն է:
(Արարատ թարգ․) Մի՞թե գետերի վրա ես բարկացել, ո՛վ Տեր, կամ գետերի վրա՞ ես զայրացել, քո ցասումը ծովի՞ դեմ է, որ հեծնեցիր ձիերիդ՝ փրկության կառքերիդ։
(Գրաբար) Մի՞թէ գետոց բարկասցիս Տէր, կամ սրտմտութիւն քո ի վերայ գետոց, կամ ասպատակ քո ի վերայ ծովու, զի ելցես յերիվարս քո, եւ հեծելութիւն քո փրկութիւն է։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: