Ա․ Լոպուխին
2-4․ Չի լսում ձայները, չի ընդունում խրատները, Տիրոջը չի ապավինում, ամենևին չի մոտենում իր Աստծուն: [2] Նրա իշխանները իր մեջ կատաղի առյուծներ են, նրա դատավորները՝ մինչև առավոտ ոչ մի ոսկոր չթողնող երեկոյան գայլեր: Նրա մարգարեները թեթևամիտ և ուխտադրույժ մարդիկ են, նրա քահանաները պղծում են սրբավայրը, խախտում են օրենքը: (Սինոդական թարգ․)
Այս բաժնի սկզբնական համարը (համար 2) բովանդակում է Երուսաղեմի բնակչության բարոյական հարաբերություններում առկա ընդհանուր նողկալի բնութագիրը: Մարգարեին ժամանակակից երուսաղեմցիների կրոնական և բարոյական կյանքը լիակատար անկման մեջ էր. «Ազգը չի լսում ձայները», ուշադրություն չի դարձնում Տեր Աստծու օրենքից բխող պատվիրաններին (Սաղմ. 94:7) և կյանքում դրանք չի կատարում (Բ Օր. 28:1, 2): «Չի ընդունում խրատները»՝ բարոյական և դաստիարակչական բոլոր տեսակի միջոցները, այսինքն՝ խոսքը կամ դաստիարակությանը ուղղված գործողությունները (Առ. 1:2, 8, 4: 1, 13։1, 15:1), տարբեր դասակարգերից սերող մարդկանց ուղղված աստվածային հորդորները (Հոբ 5:17, Ես. 26:16, Առ. 3:11), ինչպես նաև մարգարեների միջոցով ընտրյալ ժողովրդի մերկացումը և խրատումը (Եր. 7:21−28): Այս ամենը քիչ է․ ժողովուրդը կորցրել է իր ամբողջ հավատը Տեր Աստծու և Նրա զորության հանդեպ. «Տիրոջը չի ապավինում», այսինքն՝ հույսը դնում է միայն իր նյութական հարստության զորության և նշանակության վրա (Սոփ. 1:12), «Եվ իր Աստծուն ամենևին չի դիմում», քանզի դիմում է տարբեր տեսակի կեղծ կուռքերին (Սոփ. 1:4−6):
Հաջորդ երկու համարներում (3, 4) արդեն առանձին−առանձին տրվում է Երուսաղեմի բնակչության կառավարող դասերի, այն է՝ քաղաքացիական իշխանությունների` իշխանների և դատավորների (տե՛ս համար 3), ինչպես նաև ժողովրդի հոգևոր ու կրոնական առաջնորդների` մարգարեների ու քահանաների (տե՛ս համար 4) բնութագիրը: Ժողովրդի այս առաջադեմ դասակարգերի ամբողջ նկարագիրը հիշեցնում է ավելի ուշ Եզեկիել մարգարեի կողմից տրված նմանատիպ բնութագիրը (տե՛ս Եզ. 22։25−28): 3−րդ համարում առանձին շեշտվում են «իշխանները» (եբրայերեն՝ «сарим», այսինքն՝ իշխանության մեջ վարչական բարձր պաշտոններ զբաղեցնող անձինք), այստեղ՝ արքայական տան անդամները և կարևոր պալատական պաշտոնյաները, ինչպես նաև դատավորները («шофетим»)՝ պետության մեջ դատավարություն իրականացնող անձինք: Առաջինները համեմատվում են մռնչացող առյուծների հետ, որոնք ագահությամբ նետվում են որսի վրա։ Սա Հին Կտակարանում, սովորաբար, օգտագործվում է ուժեղ բռնություն գործողների կերպարի պատկերման համար (Առ. 28:15, Եզ. 19։2, Ամբ. 3:4): Մռնչյունով դեպի ավարը նետվող առյուծների նման (տե՛ս Ես. 5:29, Սաղմ. 103:21) Երուսաղեմի ազնվականությունը մշտապես ձգտում է կամայականության, հափշտակության և բռնության և առյուծների պես մնում է բոլորովին անպատիժ: Նմանապես, ճշմարտության և օրենքի մասին մոռանալով, ժողովրդի դատավորներն իրենց ծառայությունը վերածել են շահույթի աղբյուրի (Միք. 3:11) և շահամոլության մրցավազքում նմանվել են ագահ գայլերի, որոնք ամբողջ գիշեր զբաղվում են ավար ձեռք բերելով, բայց իրենց ագահությամբ հասցնում են այն խժռել նույնիսկ մինչև լուսաբաց. «Նրա դատավորները գիշատիչներ են, որոնք չեն թողնում ուրիշներին այն, ինչը հնարավոր է թալանել» (Հերոնիմոս, Ստեղծագործություն, Սոփոնիայի մարգարեության մեկնության մեկ գիրք, Մաս 14, Կիև, 1898 թ., էջ 293): «Երեկոյան գայլեր» (եբրայերեն՝ «зэеве−эрэв») արտահայտությունը Յոթանասնիցն անհաջող կերպով «λύκοι Αραβίας» (այսպես է նաև Ամբ. 1:8 համարում) է թարգմանել (Յոթանասնիցի փոխանցումից թվում է, թե բուն տեքստում «зэеве−арав է եղել»): Այս և մյուս դեպքում, հետազոտողների և թարգմանիչների ընդհանուր կարծիքի համաձայն, ճշմարտությունը մասորեթական տեքստի կողմում է:
Հրեա ժողովրդի աշխարհիկ իշխանությունների (ազնվականներ և դատավորներ, տե՛ս համար 3) հետ միասին բարոյական բարձր աստիճանի վրա չեն կանգնած նաև հոգևոր դասի ներկայացուցիչները (մարգարեները և քահանաները), որոնք պետք է միջնորդ լինեին Աստծո և Նրա ժողովրդի միջև: Մարգարեները մեղադրվում են (եբրայերեն՝ «похазим», Յոթանասնից՝ «πνευματοφοροι», սլավոներեն՝ «թեթևսոլիկություն», Եզ․ 22։28) հանցավոր թեթևամտության մեջ, որով նրանք իրենց կարծիքները և երազանքները ընդունում են որպես Աստվածային հայտնություն (Երեմ. 23:32): Այդպես վարվելով՝ նրանք խաբում են Աստծուն և մարդկանց, իրենց իսկ մտքերով կրոնի մեջ համապատասխան իմաստով խաբեություն և նենգություն (եբրայերեն՝ «богэдот») են գործում:
Ոչ պակաս հանցավոր գործունեություն էին ծավալում նաև քահանաները: Աստծու ժողովրդի սրբացմանը (Ղևտ. 11:44) ծառայելու համար Տիրոջ կողմից սահմանված լինելով՝ քահանաները նախևառաջ իրենք պետք է խստորեն տարբերություն դնեին սուրբի (եբրայերեն՝ «кодеш») ու ոչ սուրբի, ինչպես նաև աշխարհայինի (եբրայերեն՝ «хол») միջև, և հետո միայն ուրիշներին սովորեցնեին ծիսական և բարոյական մաքրությունը (Ղևտ. 10:10−11, Ելք 29:23): Սակայն այս ամենի փոխարեն քահանաներն իրենք էին պղծում սրբությունը (Եզ. 22:26) և գիտակցաբար խախտում էին օրենքը հենց պաշտամունքի վայրում. «Սուրբ վայրում նրանք սրբապղծություն էին անում և օրենքի դեմ գործելով՝ ըստ օրենքի էին վարվում» (Հերոնիմոս, նույն տեղում, էջ 293):
--------------------------------
[2](Էջմիածին թարգ․) Յոյսը չդրեց Տիրոջ վրայ եւ Աստծուն չմօտեցաւ:
(Արարատ թարգ․) Ձայնին ականջ չդրեց, խրատ չընդունեց, Տիրոջը չապավինեց, իր Աստծուն չմոտեցավ։
(Գրաբար) ի Տէր ոչ յուսացաւ. եւ առ Աստուած ոչ մերձեցաւ։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: