Ա․ Լոպուխին
Հովնանը սկսեց շրջել քաղաքով, անցնել այնքան, որքան հնարավոր է մեկ օրվա ընթացքում և քարոզել` ասելով. «Եվս քառասուն օր ու Նինվեն կործանվելու է»: (Սինոդական թարգ․)[4]
Մեջբերված խոսքերը չեն խոսում այն մասին, որ Հովնանը մեկ ուղղությամբ է քայլել և քաղաքի երկարությամբ մեկ օրվա (երեքից) ճանապարհ է անցել: Եբրայերեն արտահայտությունն ավելի ճիշտ կլինի «Հովնանը շրջում էր քաղաքում» տարբերակով թարգմանել: Սա նշանակում է, որ նա ոչ թե մի ուղղությամբ է քայլել, այլ այնպես, ինչպես պահանջել է քարոզչությունը: «Մեկ օրվա ճանապարհ» արտահայտությունը այստեղ որևէ կապ չունի 3−րդ համարի վերջին («երեք օրվա ոտքի ճանապարհ») բառերի հետ և չի առնչվում Նինվեի չափերին։ Այն Նինվեի ժողովրդին քարոզելու ժամանակ մարգարեի դրսևորած նախանձախնդրությունը ցույց տալու համար է ավելացվել: Քարոզելու համար հրապարակներում, տոնավաճառներում և փողոցներում կանգ առնելով հանդերձ՝ նա, այնուամենայնիվ, հասցնում է այնքան տարածություն անցնել, որքան մեկ օրում անցնում է սովորական ճանապարհորդը: «Եվ քարոզել` ասելով. «Եվս քառասուն օր, ու Նինվեն կործանվելու է»: Հունարեն, այստեղից նաև՝ սլավոներեն, թարգմանություններում բնագրային «քառասուն օր» արտահայտության փոխարեն «երեք օր» է: Նման ընթերցումը պետք է սխալ համարել, քանի որ անհավանական է, որ Հովնանի մարգարեության 3−րդ և 4−րդ գլուխներում հիշատակվող բոլոր իրադարձությունները (Հովնանի քարոզը Նինվեի բնակիչներին, նրանց ապաշխարությունը, թագավորի հրահանգը զղջման ու սգի ձևի մասին, Հովնանի՝ իր մարգարեության իրականացմանը սպասելը և Տիրոջ կողմից Նինվեի կործանման մասի որոշման չեղարկումը) տեղի ունեցած լինեին երեք օր ընդգրկող կարճատև ժամանակահատվածում: Ամենայն հավանականությամբ, եբրայերեն տեքստում Յոթանասնիցն էլ է երեքի փոխարեն քառասուն ընթերցել և թարգմանել, սակայն հետագա դպիրները քառասուն նշանակող «μ» տառը սխալմամբ փոխարինել են նույն ձևն ունեցող և երեք նշանակող «γ» տառով: Նինվեում Հովնանի քարոզչությունը, անկասկած, չի կարելի սահմանափակել միայն քառասուն օր հետո դրա կործանման մասին կանխատեսմամբ: Նա պետք է դատապարտեր նինվեացիների չարագործությունները (Հովն․ 1:2) և միևնույն ժամանակ մատնանշեր ապաշխարության միջոցով փրկության հնարավորությունը: Եթե մարգարեն վերջին պարագան չկատարեր, ապա նինվեացիների մեջ նման հույս չէր առաջանա (Հովն. 3:8, 9), այլ միայն հուսահատություն կլիներ:
Սակայն կարո՞ղ էր արդյոք Հովնան մարգարեն այդպես բազմակողմանի և հաջող կերպով քարոզել նինվեացիներին, քանի որ ասում են, թե նա չգիտեր նրանց լեզուն, ապրելակերպը, բարքերն ու մեղքերը: Նա բոլորովին խորթ էր նինվեացիների համար, և նրանք չէին կարող հասկանալ մարգարեին: Ինչ վերաբերում է լեզվին, ապա պետք է հիշել, որ ասորերենը պատկանում է սեմական լեզվաընտանիքին և եբրայերենի հետ շատ նմանություններ ունի: Ասվածը հատկապես վերաբերում է գալիլիական բարբառին, որով էլ խոսում էր Հովնանը: Այստեղից էլ հեշտ է պատկերացնել, որ Հովնանը կարող էր ասորերեն սովորել։ Նմանապես նաև կրթյալ նինվեացիները կարող էին եբրայերեն հասկանալ: Հրեաների կողմից ասորերենի, իսկ ասորիների կողմից եբրայերենի իմացության օրինակ Աստվածաշնչում մեզ հայտնի է (Բ Թագ. 19. 26−28): Հեշտ է նաև ենթադրել, որ Հովնան մարգարեն տիրապետում էր ասորիների ապրելակերպի մասին քարոզչության համար անհրաժեշտ գիտելիքների: Ասորեստանը Իսրայելական թագավորության սահմաններից հազիվ 200 մղոն էր (մոտավորապես 211,4 կմ) հեռու․ Հովնանի օրոք այն աշխույժ քաղաքական և առևտրային հարաբերություններ մեջ էր Իսրայելի հետ: Ասորեստանցիների կրոնը նման էր Իսրայելի հարևան հեթանոս ժողովուրդների հավատալիքներին։ Նրանց մեղքերը, բնականաբար, մեծ մասամբ ամբողջ մարդկությանը հատուկ մեղքեր էին։ Շատ բանի մասին կարելի էր եզրակացնել նաև բնակիչների և քաղաքի արտաքին տեսքից: Այդ իսկ պատճառով ոչ միայն անձամբ Նինվեում գտնվող Հովնանը, այլ նաև այն երբեք չտեսած մարգարեները գիտեին և վառ կերպով պատկերում էին դրա բարոյական վիճակը (Նավ. 1−3, Սոփ. 2:13−15):
--------------------------------
[4](Էջմիածին թարգ․) Յովնանն սկսեց մուտք գործել քաղաք: Երբ մի օրուայ ճանապարհ անցաւ, քարոզեց եւ ասաց. «Եւս երեք օր, եւ Նինուէն պիտի կործանուի»:
(Արարատ թարգ․) Հովնանը քաղաքին մոտեցավ, մեկ օրվա ճանապարհից շրջելով քարոզում էր ու ասում. «Եվս քառասուն օր կա, ու Նինվեն պիտի կործանվի»։
(Գրաբար) Եւ սկսաւ Յովնան մտանել ի քաղաքն իբրեւ աւուր միոջ գնաց ճանապարհի. Քարոզեաց եւ ասէ. Այլ եւս երեք աւուրք, եւ Նինուէ կործանեսցի։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: