Ա. Լոպուխին
«Եվ էլամացիներին պիտի զարհուրեցնեմ իրենց թշնամիների առաջ ու նրանց հոգիները փնտրողների առաջ ու նրանց վրա չարիք պիտի բերեմ՝ Իմ բարկությունը, - ասում է Տերը, - նրանց հետևից սուր պիտի ուղարկեմ, մինչև որ ոչնչացնեմ նրանց»։ (Սինոդական թարգմ.) [37]
Դժվար է որոշել, թե որ ժողովուրդներն են այստեղ անվանում ելամացիների թշնամիներ: Ասորեստանի թագավորության անկմամբ ելամացիներն իրենց ազատ զգացին, սակայն շուտով Նաբուգոդոնոսորը ստիպված եղավ նաև այս պետությունն իրեն ենթարկելու փորձ անել: Որոշ մեկնաբաններ, այնուամենայնիվ, այդ թշնամիներին տեսնում են Ելամը նվաճած պարսիկների մեջ, թեև ելամացիներն արդեն մասնակցել էին պարսիկների կողմից Բաբելոնի գրավմանը (Ես. 21:2):
Հատուկ նշումներ: Քննադատները խիստ կասկածի տակ են դնում XLVI–XLIX գլուխների, ինչպես նաև դրանց հետ կապված «ցանկի» իսկությունը, ինչպես անվանում է XXV գլուխը: Ասում են, որ մարգարեությունների այս ամբողջ հավաքածուն առաջացել է բաբելոնյան գերությունից հետո (ինչպես, օրինակ, Ելամի մասին մարգարեությունը, որի ներքո անհրաժեշտ է նկատի ունենալ Պարսկաստանը) և նույնիսկ Ալեքսանդր Մակեդոնացու օրոք: Այս կասկածի հիմքերը հետևյալն են. Երեմիան այստեղ կարծիք է հայտնում, որը չի համապատասխանում Տիրոջ՝ որպես միայն վրեժխնդրության Աստծո մասին նրա ունեցած հասկացողությանը, Ով հաստատաբար որոշել է ոչնչացնել հեթանոսներին: Նա ոչ մի բառ չի ասում հեթանոսների ապաշխարելու հնարավորության մասին, և առանց ապաշխարության վերաբերյալ այդպիսի քարոզի նրա մարգարեությունը ծայրաստիճան միակողմանի է թվում: Նույն կերպ էլ Երեմիան,– ասում են նրանք,– չէր կարող տարբեր ազգերի կործանմամբ սպառնալ՝ առանց հստակեցնելու իր իսկ ցեղակիցների հետ նրանց ունեցած հարաբերությունները: Վերջապես, շեշտում են այն, որ մտքերի հստակ ու հանգիստ զարգացումը, որը մենք գտնում ենք Երեմիայի ուրիշ ճառերում, այստեղ բացակայում է. միտքն այստեղ ձգտում է պոռթկումների, ոստնումների, և հաճախ հանդիպում են նախկինում ասված մարգարեությունների կրկնություններ:
Բայց այս ամբողջ դատողություններն այն մասին, թե ինչ և ինչպես պետք է խոսեր Երեմիան, դժվար թե վերոհիշյալ մարգարեությունները անվավեր ճանաչելու համար լուրջ հիմք համարվեն: Իրոք, արդեն 1–ին գլխում (համար 10) հեթանոսական ժողովուրդները ներկայացվում են որպես մարգարեի հատուկ ուշադրության առարկա, և շատ բնական է, որ նա իր գրքի մի ամբողջ հատված նվիրեց նրանց ճակատագրին: Այդ դեպքում ինչո՞ւ է Երեմիան այստեղ առանձնահատուկ մանրամասնությամբ բացահայտում արդար Աստծո առջև տարբեր ազգերի մեղավորության գաղափարը: Սա բավական պարզ էր և ամեն անգամ մշտական կրկնություն չէր պահանջում: Բացի այդ, հեթանոսական ժողովուրդներին զղջում քարոզելու մասին խոսք լինել չէր կարող: Սա նրանց վրա ուսուցողական ազդեցություն թողնելու նպատակ էր հետապնդում, ինչը հնարավոր էր հրեաների պարագայում, և սա պարզ է ցանկացած ազատամիտ մարդու համար: Այնուամենայնիվ, այդ ազգերի հանդեպ Աստծո երկայնամտության ժամանակն արդեն լրացել էր, և Երեմիան կարող էր նրանց համար միայն Աստծու դատաստանը հռչակել, չնայած դա նրանց վերջնական ոչնչացումը չէր:
Տե՛ս Երեմիայի մարգարեության մեկնություն գլուխ 49։34
-----------------------------------
[37](Էջմիածին թարգմ.) Նրանց պիտի սարսափեցնեմ իրենց թշնամիների առաջ, որոնք պահանջում էին նրանց հոգիները: Նրանց վրայ պիտի բերեմ իմ բարկութիւնն ու ցասումը, - ասում է Տէրը, - եւ իմ սուրը պիտի արձակեմ նրանց յետեւից, մինչեւ որ այն սպառի նրանց:
(Արարատ թարգմ.) Եվ ես Եղամին պիտի զարհուրեցնեմ իրենց թշնամիների առաջ ու նրանց կյանքը փնտրողների առաջ և նրանց վրա չարիք պիտի բերեմ՝ իմ բարկության բորբոքումը,- ասում է Տերը.- նրանց հետևից սուրը պիտի ուղարկեմ, մինչև որ սպառեմ նրանց։
(Գրաբար) Եւ զարհուրեցուցից զնոսա առաջի թշնամեաց նոցա որք խնդրէին զանձինս նոցա. եւ ածից ի վերայ նոցա ըստ բարկութեան սրտմտութեան իմոյ՝ ասէ Տէր. եւ արձակեցից զսուր իմ զկնի նոցա մինչեւ սպառեսցէ զնոսա։
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: