Բացատրական աստվածաշունչ, Ա. Պ. Լոպուխինի (†1904)
«Եվ Տիրոջ խոսքը եղավ Ամաթիի որդի Հովնանին»: (Սինոդական թարգ․)[1]
«Եվ եղավ» (vajehij) - այսպես են սկսվում Հին Կտակարանի բազմաթիվ գրքեր (Հես․1:1, Հռութ․ 1:1, Դատ. 1:2, Բ Թագ. 1:1 և այլն)։ Նման սկիզբ ունենալը հիմք ընդունելով՝ սխալ է ենթադրել, թե Հովնան մարգարեի գիրքն ամբողջական գործ չէ, այլ ընդամենը մի հատված:
«Տիրոջ խոսքը», որը հատկապես տրվում է մարգարեներին, Սուրբ Գրքում աստվածային հայտնության սովորական բնորոշում է (Ես. 2:1, 51:16, Երեմ. 1:1, 2:1, 7:1, Եզ․ 1:3, Ովս. 1:1, Սոփ. 1:1, Միք. 1:1, Անգ. 1:3, Զաք. 7:7 և այլն): Իսկ ինչ վերաբերում է սույն հայտնության ձևին, ապա այս պարագայում դրա վերաբերյալ որևէ նշում չկա: Աստվածաշնչի այլ տեղերի համեմատ, որտեղ գործածվում է այս արտահայտությունը, կարելի է ենթադրել, որ այդ «խոսքը» եղել է պարզ ներքին մղում, որը մարդն ընկալում է ոչ թե որպես իր սեփականը, այլ որպես դրսից եկող՝ բարձրագույն զորությունից, այսինքն՝ Աստծուց։
Այսպիսով, քանի որ Հովնան մարգարեին տրված հայտնությունը չի ուղեկցվում արտաքին ոչ մի արտասովոր նշանով, այլ ամբողջությամբ կատարվում է նրա ներսում, ուստի հասկանալի է դառնում, թե ինչու է մարգարեն որոշում չհնազանդվել «Տիրոջ խոսքին»:
«Ամաթիի որդի Հովնանին» (սլավոներենում՝ «Ամաթի»): Մարգարեի անունը՝ Հովնանը (ծագում է «janah» բայից՝ կրավորական իմաստով՝ «ճնշված լինել»), ըստ երանելի Հերոնիմոսի՝ նշանակում է «ճնշված, հառաչող էակ», իսկ ավելի ուշ՝ «հառաչող աղավնի»: Նա, անկասկած, Ամաթիի որդի է կոչվում ըստ իր հոր անվան, այլ ոչ թե ունի ընդհանրական իմաստ՝ «ճշմարտության որդի» («amitai»-ն եբրայերեն նշանակում է «ճշմարտություն»), ինչպես դա բացատրվում է ռաբբիների կողմից (Դ. Քիմխի, Ի. Աբարբանալեմ): Վերջիններս նման մեկնություն են տալիս հաստատելու համար հրեական այն ավանդությունը, որը Հովնան մարգարեին նույնացնում է Սարեփթա քաղաքի այրի կնոջ որդու հետ, որին Եղիա մարգարեն հարություն էր տվել (Գ Թագ. 17:17−23):
--------------------------------
[1](Էջմիածին թարգ․) Տէրը խօսեց Ամաթի որդի Յովնանի հետ եւ ասաց.
(Արարատ թարգ․) Տիրոջ խոսքը հասավ Ամաթիի որդի Հովնանին՝ ասելով.
(Գրաբար) Եւ եղեւ բան Տեառն առ Յովնան Ամաթեայ, եւ ասէ.
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: