Եզեկիելի մարգարեության մեկնություն 16։20

Ա. Լոպուխին

«Եվ վերցրիր քո որդիներին ու քո դուստրերին, որոնց դու ծնել էիր Ինձ համար, ու նրանց զոհաբերեցիր, որպեսզի ուտեն նրանց. մի՞թե քեզ համար քիչ էր պոռնկություն անելը»։ [20] (Սինոդական թարգ․)
   
   Մարգարեն Իսրայելի անօրենության գագաթնակետը համարում է մարդկանց որպես զոհաբերություն մատուցելը. Իսրայելը կուռքերին որպես նվեր մատուցում է ոչ միայն հոգի չունեցող առարկաներ, որոնց համար հրեաները պարտական են Աստծուն, այլ նաև զոհաբերում է Աստծո կենդանի զավակներին, այսինքն՝ երիտասարդ սերնդին (մարդկանց որպես զոհաբերություն մատուցելու համար ընտրվում էին երիտասարդները, որոնք լեցուն էին կյանքով և ուժով, և այդ իսկ պատճառով էլ կարծվում էի, որ նրանք ավելի հաճելի կերակուր կլինեին աստվածների համար), որին կարելի էր և անհրաժեշտ էր դաստիարակել Աստծո և Նրա ծառայության համար: Մարդկային զոհաբերությունները հրեաների մեջ լայն տարածում գտան (Ես 57:5) Աքազի ժամանակներից սկած (Դ Թագ․ 16:3), և հետևաբար, ասորեստանցիների հետ հետզհետե սերտացող հաղորդակցության ժամանակներից սկսած էլ այդ զոհաբերություններն ավելի մեծ թափ առան․ ի մասնավորի խոսքի Մանասեի թագավորության ժամանակաշրջանի մասին է (Դ Թագ․ 21:6): Այդ զոհաբերություններն Իսրայել են ներթափանցել քանանացիների միջոցով, սակայն դրանք կիրառություն են ունեցել նաև մովաբացիների (Դ Թագ. 3:27) և ասորիների կողմից (Դ Թագ. 17:31)։ Այդ զոհաբերությունները գլխավորաբար իրականացվել են ի պատիվ Մոլոքի, սակայն այնպիսի տեղիները, ինչպիսին են Միքիա 6։6-րդ, Երեմիա 7։31-րդ և վերջինիս հետ համեմատությամբ՝ 20:26-րդ համարները, կարծես թե վկայում են այն մասին, որ, հակառակ Մովսեսի օրենքի մեջ առկա հստակ արգելքի, նմանատիպ զոհաբերություններ մատուցվել են նաև Յահվեին։

   «Որպեսզի ուտեն նրանց» - բավականին սահմռկեցուցիչ արտահայտություն է:

   «Մի՞թե քեզ համար քիչ էր պոռնկություն անելը» - նույնիսկ Իսրայելի բոլոր պղծություններից հետո էլ մարդկանց որպես զոհաբերություն մատուցելն այնպիսի մի այլասերվածություն էր, որն Իսրայելից սպասելի չէր։
--------------------------------
[20](Էջմիածին թարգ․) Եւ դրանից յետոյ, - ասում է Ամենակալ Տէրը, - վերցրիր տղաներիդ ու դուստրերիդ, որոնց դու ինձ համար էիր ծնել, սպանեցիր ու զոհ մատուցեցիր:
(Արարատ թարգ․) «Եվ որդիներիդ ու դուստրերիդ վերցրիր, որոնց ինձ համար էիր ծնել, ու նրանց զոհեցիր լափվելու համար. մի՞թե քիչ է քո պոռնկությունը,
(Գրաբար) առեր զուստերսն քո և զդստերս զոր ինձ ծնար՝ զոհեցեր նոցա 'ի սատակումն։ Իբրև զփոքր ինչ համարեցար զպոռնկութիւնն.