Դանիելի մարգարեության մեկնություն 8(7):9

Սրբ. Եփրեմ Ասորի (†373)

Նայում էի, մինչեւ որ աթոռներ դրուեցին, եւ մի Ծերունի նստում էր այնտեղ. նրա հագուստը ձեան պէս սպիտակ էր, նրա գլխի մազերը մաքուր էին գեղմի նման, նրա աթոռը՝  կրակի բոցի նման, եւ նրա անիւները՝  ինչպէս բորբոքուած կրակ:
   
    Գահերը կարծես դատաստանի համար են դրվում. դրանք հատկապես դրվում են հույների դատաստանի համար, սակայն ներկայացնում են Որդու խորհուրդը, որը դատելու է ողջերին և մեռելներին: Մարգարեն այն հին օրեր է անվանում և դրանով հասկանալ է տալիս Հորից Նրա հավիտենական ծնունդը:
   

Սրբ. Հովհան Ոսկեբերան (†407)

9-10. Նայում էի, մինչեւ որ աթոռներ դրուեցին, եւ մի Ծերունի նստում էր այնտեղ. նրա հագուստը ձեան պէս սպիտակ էր, նրա գլխի մազերը մաքուր էին գեղմի նման, նրա աթոռը՝  կրակի բոցի նման, եւ նրա անիւները՝  ինչպէս բորբոքուած կրակ: Նրա առաջից հոսում էր կրակէ յորդ մի գետ, հազար-հազարաւորներ պաշտում էին նրան, եւ բիւր-բիւրաւորներ կային նրա առջեւ: Նա ատեան նստեց, եւ գրքերը բացուեցին:
   
    Եկե՛ք ավելացնենք մեր ուշադրությունը, սիրելինե՛ր, քանզի խոսքը քիչ կարևոր բաների մասին չէ: «Գահերը,– ասում է նա,– դրվել են, և Հինավուրցը նստել է: Ո՞վ է Նա։ Քանի որ, լսելով արջի մասին, դուք այն չեք հասկացել որպես արջ, և լսելով առյուծի մասին, դուք այն չեք հասկացել որպես առյուծ, այլ հասկացել եք որպես թագավորություններ, և լսելով ծովի մասին՝ դուք այն չեք հասկացել որպես ծով, այլ՝ որպես տիեզերք և այլն, նույն կերպ էլ արե՛ք հիմա: Ո՞վ է այս Հինավուրցը: Նա նման է ինչ–որ ծեր մարդու: Աստված իր վրա պատկերներ է վերցնում այն ​​հանգամանքների բերումով, որոնցում Նա հայտնվում է, և (այստեղ) ցույց է տալիս, որ դատաստանը պետք է վստահվի ծերերին: Լսելով գահի մասին՝ դուք չեք կարող դա որպես սովորական աթոռ հասկանալ. ինչպե՞ս կարելի է ինչ–որ մեկին ընկալել որպես ուղղակի նստած մարդու, երբ մի տեղում նա ներկայացվում է որպես զինված  (Իմաստ. 5։18), իսկ մեկ այլ տեղում՝ արյունաթաթախ (Ես. 63։3): Այստեղ մարգարեն ցանկանում է ասել, որ (սկսվել) է դատաստանի ժամանակը: Նրա խալաթը ձյան պես սպիտակ է: Ինչո՞ւ։ Քանի որ եկել է ոչ միայն դատաստանի, այլև պարգևատրման ժամանակը. քանի որ բոլորը պետք է կանգնեն Նրա առջև. քանի որ իմ դատաստանը,  ինչպես մարգարեն է ասում,  նման է բարձրացող լույսին (Ովս. 6։5): Հետո տեղադրվում են գահեր: Արդյո՞ք սրանք այն գահերը չեն, որոնց մասին խոսում է Քրիստոս. «Դուք նույնպես նստելու եք տասներկու գահերի վրա» (Մատթ. 19։28): Եվ նրա գլխի մազերը մաքուր ալիքի նման են: Հրդեհը ոչ մի բան չոչնչացրեց.  այն անվնաս էր: Այստեղ տեսնո՞ւմ եք պետության ու ժողովրդի պատկերը: Գահը սարսափելի էր, քանի որ շատ կրակ ուներ, և ոչ  միայն կրակ ուներ, այլև նման էր կրակի բոցի: Որպեսզի չմտածեք, որ այն համեմատության համար է օգտագործվել, մարգարեն մատնանշում է նաև դրա գործողություններն ու ասում, որ այն ուղղակի կրակ չէ, այլ նման է կրակի բոցի: Կրակի գետը դուրս եկավ և անցավ Նրա առջևով: Հազար–հազարներ էին պաշտում Նրան, և նրանց ստվերները կանգնած էին Նրա առջև, դատավորները նստեցին, այսինքն՝ Նա դատաստան անելու համար էր եկել: Եվ գրքերը բացվեցին: Ի՞նչ ես ասում։ Աստված, որ ամեն ինչ գիտի նախքան դրա լինելը (Դան. 13։42), ունի՞  արդյոք գրքերի կարիքը, քանզի Նա մեկ առ մեկ ստեղծեց նրանց սրտերը և խորասուզվեց նրանց բոլոր գործերի մեջ (Սաղմ. 32։15): Ո՛չ, սա ասվում է ղեկավարների ունեցած սովորույթի առնչությամբ, ճիշտ այնպես, ինչպես մենք ենք գրառումներ օգտագործում: Քանի որ մեր գրառումները ընթերցվում են ոչ թե այն բանի համար, որ միայն ղեկավարն իմանա գործի մասին, այլ որպեսզի դատարանի արդարությունը տեսանելի լինի, այնպես էլ այստեղ է: Թեև արդար Դատավորը գիտի, սակայն նա բացում է գրքերը: Ինչի՞ համար։ Ի՞նչ ես ցանկանում ասել։ Ինչո՞ւ նա նաև պատիվների մասին չի խոսում: Նա ասում է. «Գահերը դրվեցին, որպես նշան այն բանի, որ Աստված պատիվ էլ է սահմանել. բայց քանի որ մենք չենք հնազանդվել, ուստի Նա նաև պատիժ ու տանջանք է սահմանել: Մի՞թե նույնանման կոչ մեզ չի ուղղում նաև Քրիստոս: «Այդ ժամանակից,– ասում է Ավետարանիչը,– Հիսուսը սկսեց քարոզել և ասաց. «Ապաշխարեցե՛ք, որովհետև մոտեցել է Երկնքի Արքայությունը»» (Մատթ. 4։17): Սիրելի՛ս, այստեղ որևէ մարմնական բան մի՛ հասկացիր, և մի՛ կարծիր, որ անսահմանափակ Աստված սահմանափակվում է գահով: Եթե ​​Նրա ձեռքում են երկրի բոլոր ծագերը (Սաղմ․ 94։4), եթե նա կշեռքով սարեր է կշռում, եթե ազգերը  դույլում եղած կաթիլի նման  հաշվարկվում են որպես կշեռքի փոշու բեկոր,  ինչպես Ինքն է ասում (Ես. 40:12, 15), ապա այդ դեպքում ո՞ր վայրը կարող է ամբողջապես ընդգրկել Նրան: Ո՛չ, Նա չսահմանափակվեց գահով: Եթե ​​Նա հագուստ ուներ, ապա ինչպե՞ս կրակը չոչնչացրեց այն: Ինչո՞ւ է Հինավուրց անվանվում Նա, որը  գոյություն ունի բոլոր դարերից առաջ: Ինչպե՞ս կարող է Նա հինավուրց լինել: «Իսկ Դու,– ասում է Սաղմոսերգուն,– նույնն ես (Սաղմ․ 101։28): Ինչպե՞ս կարող է Նա ծեր լինել: Եվ Քո տարիները,– ասվում է,– չեն պակասի (Սաղմ․ 101։28):  Ինչպե՞ս կարող է անսահմանն ու անմարմինը հագուստ ունենալ: Եվ նրա մեծությունը,– ասում է Սաղմոսերգուն,– անվերջ է (Սաղմ․ 144։3)։ Եվ կրկին. եթե ես երկինք բարձրանամ,  դու այնտեղ ես, եթե ես դժոխք իջնեմ,  դու այնտեղ ես Սաղմ․ 139։8): Ինչպե՞ս է, որ Նա  հագուստ էր հագել, և կրակը չոչնչացրեց այն: Այնուամենայնիվ, մարգարեն շատ ուրիշ բաներ էլ կարող էր տեսնել: Ինչպե՞ս մազերը չայրվեցին կրակի մեջ: Այդ պատճառով մարգարեն ավելացնում է. «Նրա գահը կրակի բոցի է նման: Եվ գրքերը բացվեցին, որպեսզի դատապարտվողն իր մեղքով դատապարտվի:
   

Ա. Պ. Լոպուխին (†1904)

9-10. Վերջապես ես տեսա, որ գահեր են տեղադրվել, և Հինավուրցը բազմել էր։ Նրա հագուստը ձյան պես սպիտակ էր, և Նրա գլխի մազերը՝ մաքուր ալիքի պես։ Նրա գահը կրակի բոցի էր նման, Նրա անիվները՝ բոցավառ կրակի»։ [9] «Կրակի մի գետ էր հոսում և գնում Նրա առաջից. հազար հազարներն էին ծառայում Նրան, և բյուր բյուրավորներ կանգնած էին Նրա առաջ․ դատավորները նստեցին, և գրքերը բացվեցին»։ (Սինոդական թարգ․)
   
    Տասնմեկերորդ եղջյուրի կյանքն ու գործունեությունն ավարտվում են նրա նկատմամբ դատաստանով: Դատավորի, Տիրոջ ու Երեցի վսեմ արտաքին տեսքը  վկայում է Նրա կողմից ներշնչվող երկյուղի մասին. Նրա կատարյալ մաքուր ու սուրբ էությունը ցույց է տալիս Նրա հագած սպիտակ հագուստը և մաքուր ալիքի նմանվող մազերը (Ես. 1։18):  Նրա սուրբ եռանդը խորհրդանշվում է գահի կրակոտ տեսքով, իսկ բոլոր կենդանի էակների վրա տարածվող դրա գործունեությունը՝ գահի տակամասով  հոսող գետով: Շրջապատված լինելով դատաստանին մասնակցելու կոչված հրեշտակների անթիվ զորքերով՝ դատավորը նստում է գահին, և «գրքերը բացվում են: Բացահայտվում և քննարկվում են մեղադրյալների գործերը, որոնք թաքցված չեն Աստծո ամենատեսությունից:
--------------------------------
[9](Էջմիածին թարգ․) Նայում էի, մինչեւ որ աթոռներ դրուեցին, եւ մի Ծերունի նստում էր այնտեղ. նրա հագուստը ձեան պէս սպիտակ էր, նրա գլխի մազերը մաքուր էին գեղմի նման, նրա աթոռը՝ կրակի բոցի նման, եւ նրա անիւները՝ ինչպէս բորբոքուած կրակ:
(Արարատ թարգ․ 7։9) Մինչ նայում էի, գահեր տեղադրվեցին, և Հինավուրցը բազմեց։ Նրա հագուստը ձյան պես սպիտակ էր, իսկ նրա գլխի մազը ՝ մաքուր բրդի պես։ Նրա գահը կրակի բոց էր, նրա անիվները ՝ վառված կրակ։
(Գրաբար) Տեսանէի մինչև աթոռք անկանէին, և Հինաւուրցն նստէր. հանդերձ նորա սպիտակ իբրև զձիւն, և հեր գլխոյ նորա իբրև զասր սուրբ. աթո՛ռ նորա իբրև զբո՛ց հրոյ, անի՛ւք նորա իբրև զհուր բորբոքեալ.