Գիրք` 28. Իմաստութիւն Սողոմոնի

Ներածութիւն

   
   Իմաստութեան այս գիրքը հաւանաբար լոյս է ընծայուել Եգիպտոսում, Ալեքսանդրիայում բնակուող հրէական համայնքի կողմից, մեր թուագրութիւնից շուրջ երեսուն տարի առաջ։ Նրա հեղինակն արտայայտւում է բաւականին բարձրաոճ յունարէնով, սակայն, ինչպէս գրքի վերնագիրն է ցոյց տալիս, նրա երկը պատկանում է «իմաստալից գրուածքներ»-ի շարքին, ինչպիսիք են՝ Առակների, Յոբի եւ Ժողովողի եբրայական գրքերը կամ որոշ Սաղմոսներ։ Գրքի հեղինակը քաջածանօթ է Ծննդոց, Ելից գրքերին, Եսայու մարգարութեանը, Առակներին, բայց նաեւ յունական գրականութեանը՝ Հոմերոս, Պլատոն եւ այլն։ Նա աշխատում է իր հրէական հաւատի մասին վկայել յունական մտածողութեան միջոցներով։ Նա դիմում է իր կրօնակիցներին, որոնք եբրայերէն չգիտեն, ինչպես նաեւ յոյն ընթերցողներին, որոնց ուզում է գիտակցել տալ Իսրայէլի հոգեւոր ժառանգութեան արժէքը։
   Գրքի առաջին բաժինը նուիրուած է առաքինի եւ չար մարդկանց ճակատագրի մասին համեմատական մի խորհրդածութեան։ Այստեղ կայ ուշագրաւ մի շարադրանք «արդար մարդու» հալածանքի մասին։
   Գրքի երկրորդ բաժնում ներբողում է Իմաստութիւնը, որն անհրաժեշտ է բոլորին, բայց մասնաւորապէս նրանց, որոնց վրայ ծանրանում է ազգերին առաջնորդելու պատասխանատուութիւնը։ Այս բանը բացատրելու համար հեղինակն իրեն նոյնացնում է Սողոմոն թագաւորի հետ, որին հրէական աւանդութիւը համարում է գերագոյն Իմաստունը։
   Երրորդ բաժինը կարող է վերնագրուել՝ «Իմաստութիւնը սրբազան պատմութեան մէջ»։ Սողոմոնեան աղօթքի ձեւով այս բաժնում, յաջորդաբար քննութեան են առնւում Ծննդոցի, Ելիցի պատմութիւնները, ինչպէս նաեւ կռապաշտութեան հարցը։
   Այսպիսով հեղինակն առաջարկում է վերաիմաստաւորել կամ մեկնաբանել աստվածաշնչական պատումները յունական մտայնութեան տեսանկիւնից։ Զարմանալի չէ, հետեւաբար, հանդիպել այստեղ եբրայական Հին Կտակարանին անծանօթ մտքերի, որոնք վերաբերում են հոգու եւ մարմնի բաժանուածութեանը կամ հոգու անմահութեանը։