Ստեփանոս Սյունեցի (†735)
Մինչ Յիսուս դեռ խօսքն ուղղում էր բազմութեանը, ահա նրա մայրն ու նրա եղբայրները կանգնած էին դրսում եւ ուզում էին խօսել նրա հետ:
«Մինչդեռ խոսում էր ամբոխի հետ, ահա Նրա մայրն ու եղբայրները կանգնած էին դրսում և ուզում էին խոսել Նրա հետ»:
Քրիստոսի մայրը հայտնապես կույս Մարիամն է, և Նրա ոչ հարազատ եղբայրները՝ Հովսեփի որդիները: Քանի որ Նա ճշմարտապես Հովսեփի որդին չէ, թեպետև ոմանց, ովքեր չգիտակցեցին Կույսի ծննդյան խորհուրդը [այդպես] թվաց:
Հովհաննես Ծործորեցի (†1338)
Մինչ Յիսուս դեռ խօսքն ուղղում էր բազմութեանը, ահա նրա մայրն ու նրա եղբայրները կանգնած էին դրսում եւ ուզում էին խօսել նրա հետ:
Երբ Նա դեռ խոսում էր ժողովրդի հետ, ահա Նրա մայրն ու եղբայրնե րը կանգնել էին դրսում՝ կամենում էին խոսել Նրա հետ:
Նախքան խաչելությունը ոչ ոք Նրա մասին մեծ բաներ չգիտեր, ոչ էլ մայրն ու եղբայրները, ուստի ավետարանիչն ասում է, որ այն ժամին եկան, երբ «Նա դեռ խոսում էր ժողովրդի հետ»: Սրանով նրանց սնափառությունն ու հպարտությունն է հասկացվում, որովհետև պետք էր, որ նրանք էլ մտնեին ժողովրդի մեջ կամ էլ համբերեին, մինչև [Հիսուսը] խոսելը վերջացներ, և ապա՛ մոտենային: Սակայն նրանք եկել դուրս էին կանչում, որպեսզի բոլորի առաջ իրենց պարծանքը ցույց տային, թե ինչպիսի իշխանությամբ էր մայրն իր որդուն հրաման տալիս, կամ էլ եղբայրները:
[Ավետարանիչը] «մայր» է կոչում Կույս Մարիամին, իսկ «եղբայրներ»՝ Հովսեփի որդիներին, ինչպես ասում են ոմանք (Տես 10 գլխի ծնթ. 33): Բայց ինչպես որ Քրիստոսը միայն անունով և ոչ թե իսկապես էր Հովսեփի որդին, այդպես էլ նրանք ոչ թե Նրա ճշմարիտ եղբայրներն էին, այլ [միայն] կոչվում էին [այդպես]: Իսկ մենք ստուգեցինք, որ ինչպես որ Մարիամն էր կույս, այդպես էլ՝ Հովսեփը, իսկ սրանք Ալփեոսի՝ մեր Տիրոջ ազգականի որդիներն էին 1, որոնց [ավետարանիչը] «եղբայրներ» է կոչում համաձայն [Սուրբ] Գրքի սովորության՝ ըստ այսմ. «Մարդի՛կ, եղբայրնե՛ր եք, ինչո՞ւ եք միմյանց նեղում» (Գործք 7:26): Աբրահամն էլ Ղովտին էր իր եղբայրը կոչու 2, Դավիթն էլ երգում է. «Կհայտարարեմ Քո անունն իմ եղբայրներին» (Սաղմ. 21։23): Եվ քանի որ սա այսպես է, [Սուրբ] Գրքում երբեք չենք գտնում, որ սրանք Հովսեփի որդիները կոչվեն, այլ միայն՝ որ Հիսուսն է Հովսեփի որդին, իսկ սրանք՝ Հիսուսի եղբայրները:
Մաղաքիա արք. Օրմանյան (†1918)
46-50. Մինչ Յիսուս դեռ խօսքն ուղղում էր բազմութեանը, ահա նրա մայրն ու նրա եղբայրները կանգնած էին դրսում եւ ուզում էին խօսել նրա հետ: Եւ մէկն ասաց նրան. «Ահա քո մայրն ու քո եղբայրները դրսում կանգնած են եւ ուզում են քեզ հետ խօսել»: Նա այդ ասողին պատասխանեց ու ասաց. «Ո՞վ է իմ մայրը, կամ ովքե՞ր են իմ եղբայրները»: Եւ իր ձեռքը երկարելով դէպի իր աշակերտները՝ ասաց. «Ահա՛ իմ մայրը եւ իմ եղբայրները. որովհետեւ, ով կատարում է կամքը իմ Հօր, որ երկնքում է, նա՛ է ինձ եղբայր եւ քոյր եւ մայր»:
Տիրամայր Մարիամն ու Տյառնեղբայր կոչված Հիսուսի ազգականները նրան երկար ժամանակ տեսած չլինելով Հիսուսին տեսնելու են գալիս: Գործի բնույթից ելնելով ասենք, որ Հիսուսը Կափառնայումից դուրս էր, քաղաքի շրջակայքում` ժողովրդի հետ, ուր նաև փարիսեցիների ու դպիրների լուրջ հակառակությունների ու թշնամությունների առարկա էր դարձել: Վերևում տեսանք, որ ժողովրդի հետ Հիսուսի անդադար [քարոզչական գործունեությունը] և նույնիսկ կերակուրն ու հանգիստը մոռանալը յուրայիններին շփոթության մեջ էր գցել, [որի պատճառով էլ որոշեցին Հիսուսին ժողովրդի միջից դուրս բերել ու տուն տանել, որպեսզի հանգստանա] (Մարկ. 3:20-21) : Դրանից հետո էլ Հիսուսի ընթացքը չեր փոխվել, նա շարունակ ժողովրդի հետ էր, մի կողմից բարիք էր գործում, մյուս կողմից` թշնամիներ ձեռք բերում, դավաճանության մասին էլ լուրեր էին պտտվում, սովորական պայմանաժամերին էլ տուն չէր վերադառնում, Մարիամի սիրտն անհանգիստ էր: Տյառնեղբայրներից մի քանիսին իր հետ վերցնելով, քաղաքից դուրս է գալիս որդուն փնտրելու, լուր իմանալու, աչքով տեսնելու, սիրտը հանգստացնելու:
Ըստ Մատթեոսի` Յիսուսը ընդ ժողովուրդսն խօսէր, ըստ Մարկոսի` ժողովուրդն շուրջ զնովայ նստէր, և ըստ Ղուկասի` եկողները ոչ կարէին հասանէլ ի նա վասն բազմութիւնն: Ուրեմն երբ կարդում ենք, որ Հիսուսի մայրն ու Տյառնեղբայրները [կանգնած էին դրսում], ոչ թե տնից կամ բնակատեղից դուրս պիտի հասկանանք, այլ` Հիսուսի շուրջ ժողովրդի կազմած շրջանից դուրս, որը չեն համարձակվում ճեղքել ու ներս մտնել` Հիսուսին հասնել: [Մարիամը ցանկանում է մի անգամ էլ որդու երեսը տեսնել, ճշտել՝ տկարացած ու հյուծված չէ՞ արդյոք, կամ ինչի՞ կարիք ունի ]: Չկարողանալով առաջ անցնել, ձայն են տալիս դեպի ներս և իրար իմաց տալով, վերջապես Հիսուսի մոտ եղողներից մեկը լուր է տալիս նրան, «Մայրդ ու եղբայրներդ եկել են, մինդեռ քեզ մոտենալ չեն կարողանում, հեռվում կանգնած` սպասում են, որ քեզ տեսնեն»:
Հիսուսը, որ վարդապետելով ու քարոզելով էր զբաղված, չի կամենում քարոզն ընդհատել ու մորը տեսության գնալ, ահա խոսուն մի օրինակ, որ աստվածային գործերն անձնական գործերից պետք է առաջ դասվեն, [Աստծուն ծառայելու գործը պետք է նախադաս լինի անձնականից]: Ինչ որ գործով անում է, մեկնությամբ էլ շեշտում է. [«Ո՞վ է իմ մայրը, կամ ովքե՞ր են իմ եղբայրներ» ասում է շուրջը եղողներին] ու ձեռքը մեկնելով մատնացույց է անում իր աշակերտներին ու իրեն հետևողներին, [«Ահա՛, իմ մայրը և իմ եղբայրները. որովհետև, ով կատարում է կամքը իմ Հօր, որ երկնքում է, նա՛ է ինձ եղբայր եւ քոյր եւ մայր»]: Հիսուսի խոսքերն այնքան հասկանալի են, որ բացատրության կարիք չունեն: Հիսուսի եղբայր, քույր և մայր լինելը Աստծու սիրուն արժանի լինելն է. եւ Հիսուսի վկայությամբ ոչ թե ազգակցական կամ արտաքին հարաբերություններն են այդ արժանիքը, այլ միայն ու միայն կատարյալ օրինապահությունը: Քանի որ ավետարանիչներն ուզում են Հիսուսի այդ մեծ սկզբունքը հիշատակել, դրա համար անավարտ են թողնում մոր գալու պատմությունը և չեն նշում, թե տեսնվե՞ց և ի՞նչ խոսեցին, կամ ինչպե՞ս բաժանվեցին, գուցե միասին իրենց տուն վերադարձան:
Հիսուսի խոսքերն առակի ձեւով եւ ընդհանուր ոճով է ասվել եւ մտքից վեր է, որ Հիսուսը և նրան ավելի պակաս սիրո արժանի համարել, քան իր առաքյալներին եւ իրեն հետևողներին: Իսկ Մարիամի հետ եկողներն ու Հիսուսի եղբայրներ կոչվածները, իհարկե, հենց Տյառնեղբայր կոչվածներն էին` կամ չորսն էլ միասին, կամ չորսից մի քանիսը, որոնց մասին խոսեցինք Տասներկու առաքյալների ով լինելը բացատրելու ժամանակ (Մատթ. 10:2-4) : Եւ ինչպես այնտեղ էլ հիշեցինք, սույն այս դեպքն էլ մի փաստ է, որ Տյառնեղբայրները Տասներկուսի թվի մեջ չէին: [Իսկ թե Տյառնեղբայ լինելու կամ կոչվելու ազգակցական կապը ինչ էր, կբացատրենք, այն հատվածում], ուր այս Տյառնեղբայրները անունով են հիշվում (Մատթ. 13:53-58) :
Հաղորդում կայքում սխալի վերաբերյալ
Տվյալ հատվածում առկա է սխալ: