Գիրք` 23. Գիրք Մակաբայեցւոց Գ

Գլուխ 4

   
1․ Եւ հրովարտակն` արքունի աւրինակ զայս գրեցաւ: Բայց ընդ ամենայն տեղիս ուր եւ հասանէր հրաման հրովարտակին, գաւառակոյտ քաղաքաժողով ուրախութիւն լինէր հեթանոսացն, մեծաւ ցնծութեամբ եւ ուրախութեամբ, զառագաստեալ խորամանգ նենգութեամբ զոխութիւն խորհրդոցն գաղտնեաց` յայտնութեամբ համարձակութեամբ զթշնամութիւն ցուցանէին:

2․ Եւ քաջացն սուգ անհնարին` եւ գերարտաւսրալից գոչմամբ եռանդն ի վեր հասեալ զսիրտս ճմլէր: Յանկարծակի հրամանն դառնութեան որ ի սատակումն զամենեսեան առհասարակ հրաւիրէր:

3․ Քանզի զի՞նչ աւրէնք կամ քաղաք, կամ բնաւ ամենեւին տեղի բնակեալ մարդկամբ, կամ ո՞ր անցք փողոցաց ընդ ամենայն քաղաքս, որ ոչ գուժիւ աղաղակաւ կոծով ի վերայ նոցա չէին լցեալ ճչելով:

4․ Զի այսպէս մեծաւ սաստիւ դառնութեամբ, եւ անողորմ հրամանաւ զազգն ընտրեալ ի քաղաքաց քաղաքաց ժողովեալ յուղարկէին ի ձեռն զաւրավարաց գաւառացն, զի արտաքոյ բնակութեան ի տար պայման հրամանին տարապարտուց մեռանել: Եւ այնչափ աղէտ տարակուսի էր ի վերայ անհնարին վշտացն, մինչչեւ սիրտն ոխակալ եւ ակն նախանձալից` վասն հաւասար գթոյն յայն ողորմ տեսիլ չարչարանաց մարդկանն, արտասուք քամէին: Զի յանկարծակի զթշուառութեան ճանապարհաւքն`

5․ զի երթային տանէին զբազմութիւն ծերակոյտ ալեացն հնացելոց, հիւանդաքայլ ոտիւք տարակուսեալ տկարութեամբ ի հնութեան ժամանակի: Իսկ որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ թերալից ուրախութեամբ նորասէր առագաստիցն, չարաչար գուժիւ մերկացեալք, ուղղոյ լինէին:

6․ Եւ ամրածածուկ քաւղաձիգ ծնկասէր հարսունք, վարսս մերկացեալ` գոյժ առեալ` զիւղաթուրմ ցցունսն յանդգնեալ հոլանեալ` հող ի գլուխ տանէին: Փոխանակ երգոցն ուրախութեան ձայնակից ընկերաւք, անընդել աշխատութեան տառապանաւք, հերարձակ ցտեալք` եւ կապեալք ընդ հրապարակսն, մինչ ի նաւացն նաւահանգիստսն բռնութեամբ քարշեալք երթային:

7․ Եւ նոցին ամուսինքն` տոռն ընդ անձն փոխանակ երիտասարդութեան ցնծութեանն` ձեռակապաւք խառանաձիգ ի մռընչիւն լալոյ վասն հասեալ ժամանակին, անդէն առ ոտս իւրեանց զաւրհաս մահուն` դէմ յանդիման առ ի դժոխս նկարէին:

8․ Եւ այսպէս զամենեսին իբրեւ զգազանս ինչ ի վայրէ երկաթակապս ածեալ, ընդ խելս նաւաց զպարանոցս կապէին` եւ նովին շղթայիւք բեւեռէին: Կիսոցն զոտիցն եւ զձեռաց կապելոց առեալ` ընդ վերնակողմն տախտակամած նաւին բեւեռէին: Յամենայն կողմանց թմբրեալք եւ յիմարեալք, զի անձին ինչ հրամայել յերթալ նաւացն նենգութեամբ ինչ մի կարասցեն:

9․ Իբրեւ այնպէս զամենեսին զնոսա ի նաւ անդր` ամացեալ տանէին. եւ ընդ հողմոյն աջողել ըստ հրամանի թագաւորին ի տեղի հասուցանէին: Հրաման ետուն արտաքոյ քաղաքին յասպարիսի անդ` յընդարձակ տեղւոջ յաշխարհակոյտ վայրի վասն խայտառակութեան ազգին. զի ամենեցուն համարձակ իցէ տեսանել որ յայսկոյս յայնկոյս շահատակէին. զառաջին քինու վրէժն զամենեցունց ընդ այն հանէին:

10․ Իբրեւ այս ամենայն լինէր. դարձեալ լու լինէր, թէ ազգակիցքն գաղտուկ ելանեն արտասուաց կցորդ լինել, վասն յանկարծակի թշուառութեանն ի վերայ ազգին հասելոյ: Իբրեւ այն ազդ լինէր` ի սրտմտութիւն բարկութեան բրդէր թագաւորն. հրաման տայր եւ այնոցիկ որ ի ներքս ի քաղաքի անդ էին ածել խառնել ընդ նոսա, եւ առհասարակ ի նմին պատժի պատուհասի արժանի մահու առնել զամենեսեան. եւ ընդ միով աշխարհամար գրովն զազգատոհմն ամենայն յանուանէ գրել:

11․ Զի առ յառաջ սակաւ մի յայտնելոյ գործոցն վասն սրտացաւութեան պաշտամանն պատուիրեալ էր, սաստիկ պատուհասիւք մեծամեծ տանջանաւք ի միում ժամանակի արագ արագ կորուսանել:

12․ Եւ նոցա գիր համարոյն այսպէս դառնութեան սաստիկ հրամանին սրտացաւութեան պնդապէս յարեւելից մինչչեւ ի մուտս արեւու անվախճան կատարած յաւուրս քառասուն ձգտէր:

13․ Առաւել մեծապէս քան զաւրէն հանապազորդ` թագաւորն լի ցնծութեամբ հրաման տայր` մեծի տաճարին կոչնականս նուիրել յամենայն մեծամեծաց. մոլորեալ մտաւք ի ճշմարտութենէ, անաւրէն պիղծ բերանովն զանշշունչ զանձայն զանմռունչ կուռսն` յարգէր գովէր. եւ յաւրինաւոր սրբութիւնսն խաւսէր որինչ ոչ էր արժան:

14․ Եւ յետ ժամանակեալ ժամադիր ժամուն, եկին մատուցին աշխարհահամար դպիրքն զգիրն առաջի թագաւորին. սկսան պաղատել, եւ անհնար համարեցան առնել գիր զաշխարհամար հրէիցն. ասէ, ոչ յաղթեմք վասն անչափ բազմութեանն. զի բազում այն են ասէ, որ ցան աստ անդ ընդ աշխարհ անհամար մնացեալ են արտաքոյ այդր գրոյ անհամար կան. եւ որ ի տեղիս տեղիս` յապարանս ապարանս ի կողմանս երկրին Եգիպտացւոց անհամար կան:

15․ Իբրեւ զայն լսէր թագաւորն, պատուհասակոծ առնէր զդպիրսն իբրեւ զկաշառաբեկս, իբրեւ զայն ինչ խելս մենքենայից խառնեալ` զի ապրեցուցանել մարթասցեն նոքա զնոսա:

16․ Նոքա` հաստատէին եւ ասէին, յայտ յանդիման ցուցանէին զքարտէսն պակասեալ, եւ զգրիչսն մաշեալս: Եւ այս ամենայն լինէր վասն աւգնականութեան բարձրելոյն, որ ցուցանէր զգթութիւն խնամոց ի վերայ եբրայեցւոցն: