Գլուխ 6

   
1․ Եղիազարոս ոմն անուն` այր երեւելի ի գնդէ քահանայիցն, յեցեալ ի ծերութիւն, զարդարեալ լուսաւորեալ ամենայն քաջութեամբ եւ արդարութեամբ ի մանկութենէ, հազիւ ինչ` ծերս քանի մի որ զիւրեւն էին` հանդարտեցուցանէր, եւ առ ինքն յարեալ ի սուրբն Աստուած աղաւթս մատուցանէր, եւ ասէր այսպէս:

2․ Թագաւոր մեծազաւր, բարձրեալ ամենակալ Աստուած. որ զամենայն վարես եւ ուղղես ի գթութիւն ողորմութեանց քոց. հայեաց ի վերայ Աբրահամեան զաւակիս, ի սրբոյ Սահակայ` յորդիս Յակոբայ, ի բաժին ժառանգութեան քոյ` ի ժողովուրդ աւտար` յաւտար երկրի ի կորուստ մատնեալ:

3․ Դու այն Աստուած ես, որ զՓարաւոն բազմացեալ կառաւք եւ երիվարաւք եւ զաւրաւքն եգիպտացւոց, զհպարտացեալ բարձրացեալ մեծաբանեալ ամբարտաւան զաւրաւքն հանդերձ` ծովամացս ի կորուստ յուղարկեալս ընկղմեցեր:

4․ Դու` որ զանթիւ զաւրսն պերճացեալ պարծեցեալս` Սանատրուկ արքայի Ասորեստանեայց սատակեցեր, որ ի մի սայր սուսերի, եւ ի մի տէգ նիզակաց առեալ հաւաքէր ամփոփել զերկիրն ամենայն Հրէաստանի. հպարտացաւ եւս հասանել ծանր բարբառով` յանդուգն սաստկութեամբ մեծաւ նախատանաւք ի վերայ քաղաքին սրբոյ: Դու Տէր հարեր բեկեր կործանեցեր, յայտ յանդիմանութեամբ ցուցեր զզաւրութիւն բազկի քոյ ամենայն հեթանոսաց:

5 ․Դու` եւ որ յերկրին Բաբելացւոց երեք մանկունքն ինքնակամ զանձինս ի հուրն մատնեցին` զի մի երկիր պագցեն սնոտի պաշտամանց, փրկեցեր, զի եւ հերոյ վարսից նոցա ոչ մեղանչէր հուրն. ճարակ ետուր հրոյն զաւրութեանց զթշնամիսն:

6․ Դու` եւ որ ի նախանձ նենգութեան ի գուբ արկեալ զԴանիէլ ի բերան անհնարին գազանացն, ի լոյս ածեր անարատ պահեալ:

7․ Դու` եւ զհեւրն անդնդոց. որ տեսեր զի մաշէր ի պորտ ձկանն, անարատ ածեալ, յանդիման ընտանեաց իւրոց կացուցանէիր:

8․ Դու հայր եւ արդ ամբարտաւանատեաց, բարեսէր, ողորմած, ապաւէն ամենայնի, արագ երեւեաց ի վերայ ազգիս իսրայէլացւոց, որ ի ձեռս պղծոց անաւրինաց հեթանոսաց անկեալ չարաչար կան ի պատուհասի:

9․ Ապա եթէ ըստ ամբարշտութեան կեանքս մեր ի վախճան մահու այսու սաստիւք հասեալ իցեն. ի ձեռաց թշնամեացս միայն փրկեա զմեզ. եւ որով կամիցիս սաստիկ պատիժ պատուհասիւք դատեսջիր զմեզ. զի մի ընդունայնամիտ զրախորհուրդ հեթանոսք պարծեսցին առաջի սնոտեաց իւրեանց ի վերայ մերոյ կորստեան, եւ ասիցեն` թէեւ ոչ Աստուածն իւրեանց փրկեաց զնոսա ի ձեռաց մերոց:

10․ Այլ դու որ զամենայն զաւրութիւնս եւ զիշխանութիւնս եւ զպետութիւնս յաւիտենից ի ձեռս քո ունիս, անուշակ անմահ ողորմած Աստուած` ողորմեաց գթա ի մեզ, որ այսչափ անաւրէն թշնամանաւք զանկարգ զանիմաստ պատուհաս մահու յանձինս կրեալ ի կենաց ի մահ` զաւրէն չարագործաց յուղարկիմք:

11․ Հաշեսցէ մաշեսցէ զհեթանոսս զաւրութիւն յաղթութեան քոյ. զի գոյ զաւրութիւն փրկութեան պատուի քում ի վերայ փրկութեան Յակովբեան տոհմիս:

12․ Անկեալ աղաղակէին աւասիկ ամենայն աղածրի երամ երամ բազմութիւն տղայոց. եւ նոցունց հարք եւ մարք արտասուաւք, զի ողորմութիւն քո յայտնի լիցի ամենայն հեթանոսաց, եթէ դու Տէր մեր ընդ մեզ ես, եւ ոչ դարձուցեր զերեսս քո ի մէնջ. այլ որպէս յառաջ իսկ խոստացար` թէ եւ յերկրի թշնամեաց նոցա զնոսա ի ձեռաց ոչ թողից. արդ զնոյն բան հրամանի քոյ կատարեսջիր Տէր:

13․ Այն ինչ լինէր Եղիազարու զաղաւթսն առ Աստուած մատուցանել. եւ թագաւորն գազանաւքն եւ զաւրաւքն հանդերձ ի տեղի հանդիսին յասպարէս անդր մեծաւ բարկութեամբ հասանէր: Զաչս ի վեր բարձին որդիք եբրայեցւոցն, իբրեւ զայն տեսին` ի ձայն մեծ գոչման յերկինս զաղաղակ բարձին: Յայն ձայն գոչման առհասարակ լերինք եւ հովիտք անդրէն կրկնեալ բարբառով ընդդէմ հնչեցին. անհնարին խռովութիւն յերկոցունց աղաղակէ գոչմանն ի վերայ զաւրացն հասանէր:

14․ Յայնմ ժամանակի բարձրեալն փառաւք` մեծապատիւ ամենակալ ճշմարիտն Աստուած երեւեցոյց զերեսս իւր. բաց նա զդրունս երկնից. ուստի եկին իջին երկու ահեղ փառաւորեալք աներեւոյթ հրեշտակք. զի ոչ ումեք ոչ երեւէին` բայց միայն հրէիցն:

15․ Եւ հարան ի դիմի թշնամեացն, եւ լցին զզաւրսն խռովութեամբ, եւ լի արարին ահիւ եւ դողութեամբ. եւ առհասարակ զամենեսեան անշարժ կապեալ պատեալ պաշարեալ պահէին: Եւ թագաւորին իսկ գլխովին` սոսկացեալ դողացեալ քստմնեալ լինէին ոսկերք եւ մարմինքն. սաստն խռովութեան գազանութեանն եւ սրտմտութիւն բարկութեանն անդէն յապուշ միտս եղծանէին: Եւ գազանքն անդէն յետս ի վերայ վառեալ զաւրացն յարձակէին, եւ զբազումս ի նոցանէ առաթուր հարեալ անդէն առ ոտս իւրեանց սատակէին:

16․ Ի նմին տեղւոջ վաղվաղակի թագաւորին բարկութիւնն ի գութ յարտասուս վասն առաջին պնդութեան յամառութեան խստութեանն հարկանէր. զի իբրեւ լուաւ զգոչիւն բարբառոյն, եւ զմտաւ ած զկորուստն բազմաց, զայրացաւ` հարաւ յարտասուս. խաւսել սկսաւ ընդ բարեկամսն լի բարկութեամբ` եւ ասէ:

17․ Անցէք զանցէք ապաքէն, բռնացարուք, թագաւորել կամիք. եւ զիս իսկ ի վերայ ամենայն երախտեաց, ի մտաց խորհրդոց ի տէրութենէ առհասարակ մերժել կամիք. գողացարուք աւադիկ զմիտս իմ խորհրդականքդ առաքինիք. եւ զինչ ոչ է աւգուտ տէրութեան մերում, զայն առնել տալ մենքենայիւք:

18․ Ո՞ է որ զհզաւր զաշտարակդ հաւատարիմ սասանէ, զաւանդապահսդ ուխտից մերոց: Ո՞ է որ զսոսա յիւրաքանչիւր տեղեաց բնակութենէ իբրեւ զգազանս չարագործս յայս տեղի կապեալս կուտեալս պաշարեալս պահէ: Ո՞ է որ զսոսա որ ի սկզբանէ ընդ մեզ միաբանութեամբ եւ արդարութեամբ քան զամենայն ազգս եւ ազինս ի մէջ բազում պատերազմաց եւ խռովութեան ժամանակի, հաւանութիւն արդարութեան պահեալ, այսպիսի անաւրէն չարաչար տանջանաւք ածեալ կապեալ պատեալ պաշարեալ պահէ:

19․ Լուծէք արձակեցէք զանաւրէն կապանսդ, յիւրաքանչիւր տեղիս խաղաղութեամբ յուղարկեցէք, զառաջին զեղեալ լլկութիւնսն ի գրգութիւնս ողոքանաց. մխիթարեցէք զորդիսդ ամենակալի Աստուծոյ երկնաւորի կենդանւոյ, որ ի սկզբանն նախնեաց մինչչեւ ցայսաւր անարգել տէրութիւն եւ հաստատուն իրաւունք` տուեալ են մեզ: Եւ թագաւորն յայսմ աւրինակի զբանս իւր մերկանայր:

20․ Իսկ հեբրայեցիքն վաղվաղակի յական թաւթափել, լուծեալք ի կապանաց անտի, զամենակալ փրկիչ զսուրբն Աստուած իւրեանց աւրհնէին. այն ինչ մազապուր ի դրաց մահուանէ չհաւատալի զերծեալք:

21․ Իբրեւ զայն դիւրութիւն դիւրէր հեբրայեցւոց` թագաւորն ինքն ի ներքս ի քաղաքն դառնայր, կոչել հրամայէր զմտից դպիրն` եւ ասէ. Հապա, վաղվաղակի գինի եւ նաշիհ, եւ որ զինչ պիտի յուրախութեան հանդերձ հրէիցն մատուցանել զեւթն աւր: Զի հրամայեցաւ նոցա ի նմին տեղւոջ ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել, անդէն զայն եւթն աւր փրկութեան ուրախութեամբ անցուցանէին:

22․ Յայնմ ժամանակի` որ յառաջ մատնցոյց նախատանաւք եկեալ հասեալ ի մահ, մանաւանդ թէ մտեալ իսկ էին ընդ դրունս դժոխոց. փոխանակ դառն այնր աւրահասին` խնճոյս ուրախութեան կացուցեալ ի փրկութեան տեղւոջն, ուր սատակմանն եւ վհին ակն ունէին: Բազմականս բազմականս բաշխեալ լի ուրախութեամբ յիւրաքանչիւր կողմանս բաժանէին:

23․ Եւ փոխանակ արտասուալից ողբոցն, երգս առեալ ի ձայն աւրհնութեան հայրենի բարբառովն զնշանագործ փրկիչն զԱստուած աւրհնէին: Զլալիւն եւ զհեծեծութիւն ի բաց մերժեցին. պար առեալ ուրախութեան խաղաղութեան ցնծութեան նշան կանգնէին:

24․ Սոյն աւրինակ եւ թագաւորն վասն նոցա ի մեծի տաճարին ժամ տուեալ ուրախութեամբ բազմաւ զկոչնականսն հրամայէր ի ներքս կոչել, անպակաս բերանով յերկինս հայեցեալ, բազմապատիկ ի վերայ յանկարծակի սքանչելի փրկութեան ժողովրդեանն զԱստուած ի վեր աւրհնէին: Եւ որ յառաջն ի սատակումն գազանագէշ հաւակերի զժողովուրդն նուիրէին  խնդութեամբ, յոգոց ելանէին ամաւթ եւ վնաս յանձին կալեալ. եւ զհրաշունչ բարկութիւնն իւրեանց շիջուցեալ, ցնծութեամբ զուրախութիւն զուարթացուցանէին:

25․ Իսկ հրէայքն որպէս ասացաք յառաջագոյն` պարս ուրախութեան կազմեալ զեւթնաւրեայ ժամանակն զուարթութեամբ ցնծութեամբ աւրհնէին զԱստուած: Ի հաւասար միաբանութենէ

26․ աւրէնս դնէին յամենայն տեղիս բնակութեան իւրեանց` ածել զաւուրսն զայն ուրախութեան. ոչ վասն հպարտութեան, եւ ոչ վասն որկորստութեան, այլ վասն գոհութեան եւ փրկութեան զոր արար ընդ նոսա Աստուած:

27․ Կարգեցին խառնել զաւուրսն զայնս ի տաւնս տարեկանաց իւրեանց: Եւ ապա խնդրեցին ի թագաւորէ անտի արձակել զինքեանս յիւրաքանչիւր տեղիս: Յաշխարհահամար խառնէին ի հինգերորդ քսաներորդ Պաքոնայ, մինչչեւ ի չորրորդն Եպիփայ` աւուրս քառասուն:

28․ Դարձեալ հրաման եւս արարին ի տեղւոջն առնել զելս եւ զծախս ի հինգերորդէ անտի Եպիփայ մինչչեւ յաւր երրորդ ամսոյ աւուրցն, յորում մեծապէս փառաւորեցոյց Աստուած զողորմութիւն իւր, եւ փրկեաց զնոսա անարատս առհասարակ. եւ այնպէս ուրախ լինէին ի հրամանէ թագաւորին:

29․ Զի հրամայեալ էր տալ զամենայն հանդերձանս զուրախութեան, մինչչեւ յաւրն չորեքտասաներորդ, յորում գտին զվճիռ արձակելոյն իւրեանց: Յանձն առ թագաւորն. հրաման ետ տալ հրովարտակս ի քաղաքս քաղաքս` առ զաւրավար զաւրավար աւրինակ զայս: