Գիրք` 22. Գիրք Մակաբայեցւոց Բ

Գլուխ 12

   
1․ Լիւսիաս անց գնաց անդրէն առ թագաւորն. հրէայք` անդրէն զգործովք զարաւրով, զարդեամբք պատաղեցան:

2․ Որ զաւրացն զաւրավարքն էին` Տիմոթէոս եւ Ապողոնիոս Քաջեան, եւ Յերոնիմոս, եւ Դիմոփոն, եւ ի վերայ սոցա Նիկանովր` ամենեւին ոչ տային դլալ եւ դադարել նոցա:

3․ Այլ յոպպէացիքն այնչափ ինչ համարձակեցան անաւրէնութիւն գործել. եկին բարեխաւսք` ստիպէին որ շուրջ զնոքաւք հրէայք էին` կանամբք եւ մանկտւով ածել զնոսա նաւուք`

4․ առհասարակ քաղաքին միաբանութեամբ: Եւ նոքա յանձն առին իբրեւ թէ ի խաղաղութիւն միաբանութեան ածել զնոսա. սոքա յանձն առին` իբր ոչ ինչ կասկած կամ կարծիս ի մտի ունել. ածին զնոսա` ընկլուզին ի ծով ոչ ինչ սակաւ քան զերկերիւր մարդ:

5․ Իբրեւ զգաստ եղեւ Յուդա վասն անաւրէն խակութեան վնասին որ եղեւ, ետ պատուէր զաւրացն որ զիւրեաւն էին, կարդալ առ արդար դատաւորն:

6․ Յայն վայր վաղվաղակի հասանէր ի վերայ մահապարտացն, եւ գիշերայն զնաւահանգիստսն հրձիգ արարին, եւ զնաւսն այրեցին, եւ որ ի նոսա ապաստան եղեն` անդէն խոցոտեցին:

7․ Եւ զամուրսն ի պահ զգուշութեան փակեալ. դարձեալ ժամակալ լինէր ի դարձին միւսանգամ առհասարակ սատակել զազգն յոպպայեցւոց:

8․ Եհաս նա եւ ի վերայ յամնէացւոցն, իբրեւ զնոյն գործ կամէին գործել եւ ի վերայ իւրեանց քաղաքակից հեբրայեցւոցն:

9․ Գիշերախառն հասանէր ի վերայ յամնէացւոցն եւ զնաւահանգիստն նաւուքն հանդերձ հրձիգ առնէր. մինչչեւ ճառագայթք հրոյն յԵրուսաղէմ երեւէին. զի էր անտի անդր վտաւանք իբրեւ չորեք հարիւր ութսուն:

10․ Եւ անտի կարթեցին իբրեւ սան վտաւանաւ ի վերայ Տիմոթէի, եւ անկանել կամեցան. ընդառաջ եղեն նմա տաճիկք իբրեւ հինգ հազար եւ հինգ հարիւր հեծեալ:

11․ Եւ իբրեւ մարտն սաստկացաւ, գունդքն ի միմեանս հասին, գունդն յուդայեան յուսացեալ յաւգնականութիւն Տեառն զբարէնշան նշան յաղթութեան առաջի աչաց տեսանէին: Իբրեւ ի պարտութիւն մատնեցան արաւտականքն, առաջի կացին գնդին յուդայեան, եւ հնազանդեալ առաջի անկեալ դաշինս հաստատել խնդրէին. եւ խոստացան եւս խաշինս տալ նոցա. եւ ի բազում պէտս պէտս աւգտակար լինել նոցա:

12․ Խորհեցաւ Յուդա եթէ շատ ինչ իրք են յորում աւգուտ են նոքա նոցա. յանձն առ, ներեաց եւ արար ընդ նոսա խաղաղութիւն: Նոքա իբրեւ դաշինս հաստատեցին, յիւրաքանչիւր բանակս սփռեցան:

13․ Սոքա ասպատակ եդին ի կողմն մի, զքաղաք մի ամրացեալ պարսպաւք, լցեալ պէսպէս խառնիճաղանճ ազգաւն բնակեցեալ զաւրաւք` Դէկասպ անուն. եւ զայն պատեալ պաշարեալ պահէին:

14․ Իսկ որ ի ներքս անդ էին` ի պարսպացն ամրութիւն յուսացեալ էին, եւ ի համբարոցն բազմութիւն հայէին. հպարտագոյնս արհամարհանաւք ընդ Յուդա եւ ընդ զաւրսն հայէին. եւ բանիւք եւս նախատանաց կսկծելեաւք հայհոյէին զնոսա, եւ խաւսէին զայն ինչ զոր ոչ էր արժան:

15․ Իսկ նոքա զամենազաւրն զմեծն` զհզաւրն երկնից եւ երկրի աւգնական կոչէին. որ առանց հոյոց մանգղոնից մենքենայից զԵրեքովն կործանեաց ի ժամանակս Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ: Խումբ արարին, առհասարակ ի վերայ պարսպացն գազանաբար յարձակեցան,

16․ հասին առին զամրացեալ քաղաքն կամաւքն Աստուծոյ. եւ անդ ի նմա բազում կոտորածս զաւրացն գործեցին. մինչչեւ ծովակն որ զնովաւ շուրջ էր, զի էր ինքն որչափ քան զերկուս վտաւանս` խառնեալ արեամբ երեւէր:

17․ Եւ անտի պարզեցան մեկնեցան ի կողմն Քարայի, իբրեւ վտաւանաւք հինգ հարիւր եւ յիսուն, առ անուանեալ տուբէական հրէայսն մերձանային:

18․ Եւ անդ գտանէին զՏիմոթէոս` ոչ ինչ գործ ի ձեռս յաջողեալ, լուծեալ լքեալ ի զաւրութենէ իւրմէ. սակայն թողեալ էր պահապանս զաւրս ի տեղւոջ միոջ ուժգին ամրացեալ:

19․ Ապա` Դովսիթէոս եւ Սոսիպատրոս արք հզաւրք զաւրավարք ի մակաբայեցւոց գնդէ անտի, իբրեւ արտաքս ըստ զաւրսն ելեալ շրջէին գնդաւն իւրեանց, եկին դիպեցան ամրոյն այնմիկ, հարին սպանին կոտորեցին ի նմա իբրեւ աւելի քան զտասնհազար այր:

20․ Իսկ Մակաբէոս զզաւրն ամենայն ի գունդս գունդս բաժանէր. եւ ինքն իւրով գնդաւն ի վերայ Տիմոթէոսի հասանէր: Եւ զնովաւ էին զաւրք վահան ի ձեռին երկոտասան բեւր, եւ հեծեալք իբրեւ երկու հազար եւ հինգ հարիւր:

21․ Տիմոթէոս իբրեւ զգայր զարշաւանն մակաբէացւոց ի վերայ նորա, արձակեաց վաղվաղակի զկահ եւ զգանձ, եւ զկին եւ զմանուկ զաւրացն որ ընդ իւրն էին, յամուր անդր Կառնացւոց յուղարկէր. եւ ինքն ամուրն անհնարին էր առ պաշարել վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն:

22․ Այլ իբրեւ երեւեցաւ գունդն յուդայեան, յառաջ զեռեալ սկսան զաւրքն թշնամւոյն. զի ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ, սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. եւ առհասարակ ընդ ամենայն կողմանս ի փախուստ դարձուցանէր: Եւ այնք բազում էին` որ առ ահին յիմարութեան ընդ իւրեանց զէնս ելանէին:

23․ Իսկ գունդն յուդայեան սաստկագոյն հալածանաւք բուռն ի վերայ եդեալ զփախստեայսն տանէր, խառն խոցել խառն հարկանել. ի նմին տեղւոջ տապաստ արկանէին իբրեւ երիս բեւրս այր պատերազմի ի մարտիկ զաւրէ անտի:

24․ Եւ ինքն Տիմոթէոս դիպէր առաջի գնդին դովսիթեան եւ Սոսիպատրեայ: Արդ ի ձեռն անկեալ նոցա` աղաչէր զնոսա մեծաւ դիւրութեամբ թողուլ զնա կենդանի. զի ասէր, Բայ` բազմաց ի ձէնջ են ընտանիք առ մեզ եւ եղբարք. զամենեսին զնոսա ողջս բովանդակս փոխանակ միոյ գլխոյս իմոյ ի ձեզ արձակեցից:

25․ Եւ այնու բանիւք հաստատեալ, փոխանակ իւր զբազումս արձակելոյն. թոյլ ետուն նմա վասն եղբարցն փրկութեան:

26․ Նա իբրեւ ել անկաւ յամուր անդր, կշիռ ի բնի ի շռընչանան վերայ, ած կոտորեաց յայնցանէ զոր խոստացաւն արձակել աւելի քան զերկուս բեւրս մարդկան:

27․ Նոքա նոյն հետայն արշաւեցին ի քաղաք մի ամուր Եփրոն անուն. յորում էր բնակեալ ինքնին Լիւսիաս: Եւ հռովսաղեցիք բազումք արտաքոյ պարսպացն ապաստան յամուրն եւ ի հանդերձս մենքենայից նետիցն եւ ի զինուն պատրաստութիւն հաստատեալ կային, մտադիւրագոյնս ներքուստ արտաքս մարտնչէին:

28․ Իսկ սոքա զամենակալ հզաւրն յաւգնականութիւն կոչէին, որ կարաւղ է խորտակել զպատերազմողաց զաւրութիւն. վաղվաղակի զքաղաքն ամրութեամբն հանդերձ ի ձեռն առնուին. անդ ի ներքս հարկանէին կոտորէին տապաստ արկանէին` իբրեւ երկուս բեւրս եւ հինգ հազար այր:

29․ Անտի` ասպատակ դնէին ի քաղաք մի Սկիւթացւոց` որ ի բացեայ էր յԵրուսաղէմէ իբրեւ վեց հարիւր վտաւանաւ. որք զանձինս իւրեանց երախտաւորս համարէին առ ազգն հրէից:

30․ Եւ ինքեանք եւս հրէայքն որ ի ներքս բնակալ էին` վկայութիւն տային երախտեացն որ նոցա ի քաղաքացեացն գտեալ էր ի ժամանակի նեղութեան իւրեանց:

31․ Նոքա իբրեւ խաղաղութեան պատահար ի մակաբայեցւոց գնդէ անտի աջողեցաւ, ձայն բարձեալ ի գունդ անդր. յայսմ հետէ յառաջ առաւել եւս յազգս նոցա հնազանդութիւն պահելոյ: Սոքա զանցին զնոքաւք փութացեալ ի քաղաքն Երուսաղէմացւոց. զի տաւնք եւթներորդ շաբաթակրաւնիցն մերձ ի վերայ հասեալ կային:

32․ Այլ իբրեւ կատարեցաւ տաւն պենտակոստէիցն. դիմեցին նոքա ի վերայ Գորգեայ, որ կողմնապահ կայր կողմանցն եդովմայեցւոց:

33․ Նա` ել ընդ առաջ նոցա երիւք բիւրուք վահանաւոր զաւրու, եւ չորիւք հազարաւք հեծելազաւր գնդաւ:

34․ Իբրեւ յայսկոյս յայնկոյս միմեանց ընդդէմ ճակատեցան. դէպ եղեւ սակաւուց յեբրայեցւոց գնդէ անտի անկանել ի մէջ երկուց ճակատուցն:

35․ Դովսիթէոս ոմն անուն ի տովբեկենացւոց գնդէ անտի, այր հզաւր սպառազէն պատերազմաւղ, յարձակեալ գայր ի վերայ Գորգեայ. եւ այն ինչ կամէր զանաւրէնն ձերբակալ կալեալ կապեալ առաջի մակաբէացւոց գնդին պատարագ մատուցանել: Եւ անտի վառեալ մի ի Թրակայ գնդէ անտի զուս հարկանէր, ի վայր քարշէր. եւ զԳորգին ի ձեռաց նորա թափէր, մազապուր ճողոպրեալ յամուրն Միմարէն փախստեայ անկանէր:

36․ Այլ եզրեայ նոցա իբրեւ երկայնագոյն լինէր նոցա մարտ պատերազմի, եւ բազում կոտորածք ի միջի լինէին: Յայնմ ժամանակի գունդն մակաբայեցւոց զամենազաւրն զամենակալն Աստուած յաւգնականութիւն կոչէին, երեւել առաջնորդել պատերազմին:

37․ Եւ այնպէս խրախոյս բարձեալ իւրեանց բարբառովն, ձեռն ի գործ առնէին. եւ ի նմին ժամանակի զԳորգի հանդերձ զաւրաւքն ի փախուստ դարձուցանէին:

38․ Եւ Յուդա զզաւրսն առնոյր, ի քաղաք մի Սոդոմ անուն հասուցանէր. եւ իբրեւ շաբաթն մերձենայր` ըստ իւրեանց աւրինացն սրբեալք եւ լուացեալք զշաբաթն անցուցանէին:

39․ Ի վաղիւն գային ընդ կողմն Հրէաստանի ամփոփել զմարմինս անկելոցն ի պատերազմի. եւ տոհմային եղբարբք հանդերձ յիւրաքանչիւր շիրիմս առ հարսն իւրեանց ծածկիցեն:

40․ Եւ իբրեւ հասանէին ի ճակատուն տեղի, գտանէին զիւրեանց եղբարց դիակունսն, եւ ի ներքոյ հանդերձից նոցա յուռութ ուլունս, եւ բժըժանս յամենայն կռոց, ուսընդանութ ունէին. ուստի մանաւանդ գարշէին աւրէնքն, եւ զհեբրայեցիսն յայնպիսի գործոց ամենեւին ի բաց մերժէին: Ապա իբրեւ զայն գտին, ստուգեցին ի միտս իւրեանց եթէ կոտորած նոցա յայնց պատճառաց լեալ իցէ:

41․ Ապա ամենեքին առհասարակ աւրհնէին զարդար զդատաւորն զՏէր, որ զգաղտնի ծածկեալսն ի յայտնութիւն դարձուցանէ:

42․ Եւ անկեալ խնդրուածս առնէին, զեղեալ անցեալ զմեղսն զայն սրտի մտաւք թողուլ նոցա: Քաջիկ եւս Յուդա մխիթարէր զզաւրսն, եւ աղաչէր զգոյշ լինել վասն նորին մեղաց. զի ձերովք աչաւք տեսէք ասէ` զպատուհասդ եղեալ վասն մեղացն եղելոց:

43․ Քաջութեամբ խորհրդովք չորս սատերս կրկին ժողովէր, եւ տայր տանել յԵրուսաղէմ, մատուցանել պատարագս վասն մեղացն: Կարի բարւոք իմաստութեամբ. զի վասն յարութեան մեռելոց խորհէր առնել զոր առնէր:

44․ Զի եթէ յարութեան ակն ոչ ունէր, անկելոցն ի պատերազմէն զուր տարապարտուց լինէր վասն մեռելոցն աղաւթս մատուցանել:

45․ Այլ հայէր նա ուղիղ, ննջեցելոցն գեղեցիկ պահեալ զշնորհսն պարգեւաց:

46․ Արութեամբ քաջութեամբ վասն մեռելոցն զմտաւ ածէր այց լինել մեղացն թողութեան: