Գլուխ 7

   
1․ Դէպ եղեւ եղբարս եւթն մարբն հանդերձ կալեալս, ածել յատեան թագաւորին, ի խոշտանգանս գանի տագնապէին ուտել խոզենի:

2․ Մի ի նոցանէ նահատակեցաւ յառաջագոյն, սկսաւ խաւսել եւ ասէ. Զի՞ կայք անցեալ, կամ զմեզ զի՞նչ հարցանելոց էք. մեք պատրաստ եմք ի մեռանել` քան անցանել ըստ աւրէնս հայրենիս:

3․ Բարկութեամբ սրտմտութեամբ լի եղեւ թագաւորն. հրամայեաց ջեռուցանել տապակս, եւ կատսայս, եւ անիւս, եւ պէսպէս գործիս տանջանաց պատրաստել: Զայն իբրեւ վաղվաղակի ջեռուցին պատրաստեցին,

4․ հրամայեաց զնահատակն յառաջ կացուցանել. եւ նախ զլեզուն կտրեցին, եւ զգլխոյն մորթն զերեսաւքն դարձուցին. ապա զոտս եւ զձեռս առաջի մաւրն եւ եղբարցն ծայրաքաղս առնէին:

5․ Եւ ապա իբրեւ ի բանից եւ ի ձեռաց անպիտան առնէր` հրամայէր կենդանւոյն ի տապակսն ջեռուցեալս իջուցանել: Ապա իբրեւ ճենճերն ընդերկար` այնպէս ի տապակէ անտի ելեալ դիզացեալ ծառանայր, սկսան եղբարքն ընդ միմեանս մարբն հանդերձ մխիթարել եւ ասել. Քաջութեամբ մեռցուք, զանուն եւ զոգիս ժառանգեսցուք:

6․ Հայի Տէր Աստուած ի ճգնութիւն պատերազմիս մերոյ, եւ ի ծառայս իւր մխիթարի` որպէս յայտ յանդիմանութեամբ ասաց Մովսէս յաւրհնութեան իւրում. եւ ի ծառայս իւր մխիթարի:

7․ Իբրեւ առաջինն զաւրինակ զայս յաշխարհէ փոխեցաւ. Զերկրորդն ի տեղի տանջանացն մատուցանէին, եւ զգլխոյն մորթն վարսիւքն հանդերձ զերեսաւքն արկանէին. եւ անդէն հարցանէին, կերիցե՞ս խոզենի միս, մինչչեւ զամենայն մարմինդ անդամ անդամ լուծեալ է:

8․ Նա ետ պատասխանի իւրեանց բարբառովն` եւ ասէ, ոչ: Վասն այսորիկ եւ սա ի նոյն տանջանսն տանջեալ վախճանէր:

9․ Իբրեւ յոգւոցն պարզել ապաստան եղեւ. սկսաւ խաւսել` եւ ասէ ցթագաւորն. Այ սէգ հպարտ եւ ամբարտաւան, դու զմեզ յայսց կենաց աշխարհիս կարճել համարիս. իսկ այն որ աշխարհաց թագաւորն է` թէպէտ եւ մեռանիմք մեք վասն աւրինացն, ի կեանսն յաւիտենից ի միւսանգամ ծննդեանն ժամանակի` կենաց ի կեանս դարձուցանէ:

10․ Յետ նորա զերրորդն ածին, եւ զլեզուն խնդրէին. նա վաղվաղակի մատուցանէր, եւ զձեռսն քաջասիրտս տարածանէր:

12․ Զի եւ թագաւորն ինքնին իսկ զարմացեալ լինէր վասն պատանւոյն ուշի մտացն, եւ սրտին քաջութեան. զի առ ոչինչ զցաւսն համարեցաւ:

13․ Եւ սա իբրեւ փոխէր` չորրորդն ի տեղի մատուցեալ. ի նոյն տանջանս չարչարէին:

14․ Իբրեւ շունչն վախճանի հասանէր, խաւսել սկսաւ այսպէս. մեզ լաւ է զի փոխիմք աստի ի մարդկանէ. եւ յուսոյն ակն ունիմք միւսանգամ ծննդեանն յարութեան մեռելոց, քան քեզ ի կենդանիս. զի արգելեալ փակեալ է ի քէն յարութիւն մեռելոց:

15․ Յետ սորա զհինգերորդն մատուցին ի տանջանս չարչարանացն. իբրեւ զաչս ի վեր եբարձ` հայեցաւ ընդ թագաւորն, սկսաւ խաւսել ընդ նմա` եւ ասէ:

16․ Իշխանութիւն առեալ մարդկան, եւ դու մարդ մահկանացու` գործես զինչ եւ կամիս. բայց մի ի վատութիւն ինչ եւ զմեր ազգս հատանիցես, կամ լքեալ թողեալ ինչ ի ձեռաց Աստուծոյ համարիցիս:

17․ Կաց մնա դու` եւ տեսցես զզաւրութիւնս մեծամեծ սքանչելեացն. որպէս զի զքեզ եւ զազգատոհմն քո չարաչար հարուածովք չարչարիցէ:

18․ Յետ այսորիկ ածեալ եղեւ վեցերորդն. եւ իբրեւ մերձ եղեւ ի մեռանել` ասէ. Զի՞ մոլորեալ ես տարապարտուց. ընդ մեզ այս անցք որ անցանեն վասն մեր մեղաց. զի մեղանչեմք առ Աստուած արժանի զարմանալոյ:

19․ Բայց դու մի ակնունիցիս ողջանդամ բարեմիտ ապրել յաստուածամարտ մատուցեալ:

20․ Եւս առաւել բարեաց յիշատակաց արժանի` մայրն սքանչելի. որ զայնպիսի զեւթն որդի յիւրմէ կորուսեալ ի միում աւուր ի միում ժամանակի` վասն յուսոյն Աստուծոյ

21․ քաջալերեալ սրտապնդեալ զմի մի ի նոցանէ քաջալերէր մխիթարէր իւրեանց բարբառովն, եւ զսիրտն եւ զմիտսն զիգութեան առնապէս վառեալ.

22․ քաջութեամբ յառաջ մատուցեալ` ասէր. Չգիտեմ որպէս բնաւ դուք յարգանդիս երեւեցարուք. եւ ոչ ես ինչ զոգիսդ` կամ զկեանսդ ձեր շնորհեցի, եւ ոչ զկերպարանսդ ձեր զիւրաքանչիւր ես նկարեցի, եւ ոչ զհասակսդ ձեր ծնեալ եւ սնուցեալ: Այսուհետեւ ես իմ ինչ` ոչ համարեցայց.

23․ այլ որ աշխարհի արարիչն է, որ ստեղծ զծնունդս մարդկան, զկեանսդ եւ զոգիսդ ի գալստեան իւրում իւրով ողորմութեամբք ի ձեզ դարձուցանէ:

24․ Անտիոքոս թէպէտ եւ արհամարհեալ զինքն համարեցաւ վասն բարբառոյ նահատակացն, սակայն մինչդեռ ոգիքն կրտսերոյ մանկանն առ իւր կային, սկսաւ ոչ միայն բանիւք մխիթարութիւն մատուցանել, այլեւ արդեամբք հաստատէր` ի մեծութիւնս յաւագութիւնս հասուցանել, երանելի առնել յաշխարհի. միայն թէ ի նախնեացն աւրինաց փոփոխեսցի. գործ ի ձեռին տալ` եւ բարեկամ անուանել թագաւորաց:

25․ Իբրեւ ետես թէ ամենեւին պատանին ի բանս թագաւորին ոչ խոտորեցաւ, կոչեաց թագաւորն զմայրն, եւ աղաչէր լինել պատանւոյն կենաց նորին խորհրդական` զի փրկեսցի:

26․ Իբրեւ կարի շատ ստիպեաց, յանձն առ խաւսել ընդ որդւոյն. խոնարհեցաւ ի նա,

27․ սկսաւ ծաղր առնել զհպարտ զամբարտաւան թագաւորն, եւ ասէ: Ողորմեաց ինձ որդեակ իմ. յուշ լիցի քեզ զի կրեցի զքեզ ինն ամիս յարգանդի, եւ սնուցի զքեզ զերիս ամս ի գիրկս ստեամբք, եւ հասուցի զքեզ յայդչափ մեծութիւն հասակի:

28․ Արդ աղաչեմ զքեզ որդեակ, հայեսցես դու յերկինս եւ յերկիր, եւ որ ի նոսա արարածք իցեն. յուշ լիցի քեզ զի յոչնչէ արար զնոսա Աստուած. սոյնպէս եւ ազգք մարդկան ստեղծան ի նմանէ:

29․ Միզարհուրիր դու ի չարաշուք դահճէ այտի, այլ եղբարցն արժանի եղեալ` ընտրեա զմահ քան զկեանս աշխարհի. զի ընդ այն եղբարս ընկալայց զքեզ ի ձեռս ողորմութեան մեծին Աստուծոյ:

30․ Եւ մինչդեռ մայրն զայն մխիթարութիւնս մատուցանէր ի միտս հաստատունս, սկսաւ խաւսել պատանեակն` եւ ասէ. Ու՞մ կայք, զի՞ յապաղէք: Չեմ ինչ լսելոց հրամանի թագաւորիդ. այլ հրամանաց հնազանդեալ եմ աւրինաց հարցն մերոց որ տուան ի ձեռն Մովսիսի:

31․ Այլ դու` որ զամենայն ինչ չարիսդ խորմանգեցեր ի վերայ որդւոցդ եբրայեցւոց, դու ոչ ապրեսցիս ի ձեռաց Աստուծոյ:

32․ Զի եթէ առ խրատու պատուհասի

33․ կենդանի Տէր մեր, առ փոքր մի ինչ բարկացեալ իցէ, դարձեալ հաճեսցի ողորմութեամբ ընդ ծառայս իւր:

34․ Այլ դու անաւրէն, ապստամբ, պիղծ, վատարանց, զի՞ զուր հպարտանաս յուսով քոյով սնոտեաւ ի վերայ ծառայից նորա:

35․ Սակայն չես ինչ ապրելոց յամենագէտ յամենակալ դատաստանացն Աստուծոյ:

36․ Զի այժմիկ մեր եղբարք սակաւ ինչ ցաւոց համբերեալ վասն կենացն յաւիտենից, եւ ի վերայ ուխտի կտակարանացն Աստուծոյ, անկեալ կան մահու տարածեալ:

37․ Այլ ես հաւասար եղբարցն իմոց զշունչ եւ զմարմին մատնել պատրաստեալ ունիմ ի վերայ հարցն աւրինաց. յուսացեալ կարդամ առ Աստուած, քաւութիւն ազգին ամենայնի գտանել. եւ զքեզ մեծամեծ տանջանաւք հեծեծութեամբ խոստովանել` զի նա միայն է Աստուած, եւ այլ ոք` չիք:

38․ Ինեւ եւ եղբարբքն իմով զամենայն նիւթեալ սրտմտութիւն բարկութեան ջնջել եւ ի բաց անցանել:

39․ Յայնչափ քաջութեան սրտի մանկանցն իւթանեցունց` սրտաբեկ լինէր թագաւորն, առաւել ի վերայ կրտսերոյն դառնապէս տանջանս մատուցանէին:

40․ Սակայն եւ սա անարատութեամբ եւ սրբութեամբ յուսացեալ ի Տէր մեկնեցաւ յաշխարհէ:

41․ Զհետ որդւոցն եւ մայրն երանելի ի նոյն աւրէնս կատարեցաւ:

42․ Այն որ ինչ վասն հարցմանց զոհիցն, եւ վասն անհնարին տանջանացն` ցայս վայր ցուցեալ լիցի: