Գիրք` 22. Գիրք Մակաբայեցւոց Բ

Գլուխ 8

   
1․ Այլ Յուդա Մակաբէ` եւ որ ընդ նմա էին. ոյք աստ անդ գաղտագողացեալ մտանէին ի գեղս` ի քաղաքս` եւ յագարակս. յինքն արկանէին զազգատոհմն, եւ նուաճէր զհրէայսն որ կացեալ էին հաստատութեամբ յուխտին իւրեանց. գունդ լինէին յաւելուին բազմանային, լինէին իբրեւ վեց հազար այր:

2․ Կարդային առ Տէր այց առնել հայել ի ժողովուրդ անդր որ կոխեալ եղեւ ի հեթանոսաց, գթալ ի վերայ տաճարին որ յամպարշտաց ձեռացն պղծեցաւ:

3․ Ողորմել ի վերայ քաղաքին որ յապականութիւն եւ ի սատակումն յատակացն հասուցանելոց էր, եւ հայել ի գոչումն արեանցն:

4․ Յիշել զանմեղ մանկանցն կորուստ տարապարտուց. ածել զմտաւ զհայհոյանս անուանն սրբոյ:

5․ Իբրեւ կազմէր` լինէր զաւրաժողով Մակաբէ, դիմակալ ինչ ոչ լինէին նմա հեթանոսքն. զի սրտմտութիւն բարկութեան մեծութեանցն աստուածութեան յողորմութիւն դարձաւ:

6․ Հասանէր ի վերայ գիւղից եւ քաղաքաց, հրձիգ առնէր զամուր ամուր տեղիս թշնամեացն: Անդրէն նուաճէր դարձուցանէր զըմբռնեալսն ի թշնամեացն. մեծամեծ սաստիկ հարուածս ի վերայ թշնամեացն հասուցանէր:

7․ Մանաւանդ զգիշեր եւս իւր աւգնական գործակից գտանէր. եւ համբաւ քաջութեանն ընդ ամենայն կողմանս ընթանայր:

8․ Իբրեւ զայն տեսանէր Փիլիպպոս, զի գամ քան զգամ իրք առնն յառաջադէմ աջողէին, արքունի հրովարտակաւք առ Պտղոմէոս սպարապետ Ստորին Ասորւոց եւ Տաճկաստանի` հրեշտակս առնէր, աւգնական ի թիկունս զաւրս ի ձեռն հասուցանել:

9․ Նա վաղվաղակի իբրեւ առնոյր զհրովարտակսն` զՆիկանովր Պատրոկղեանց զառաջին սիրելի աւագաց իւրոց ի ձեռն գումարէր ոչ ինչ պակաս քան զքառասուն հազարաւ առհասարակ բառնալ ի միջոյ` ջնջել զազգն հրէից: Յանդիմանեաց նմա զԳորգի սպարապետ` զայր քաջ իրաց պատերազմի, տեղեակ ամենայնի հմուտ:

10․ Յանձն առ Նիկանովր` զհարկն առաջին զոր տային հռոմայեցւոց հարիւր քանքար` ի հրէից գերութենէ անտի լնուլ:

11․ Անդ հրաման տայր շուրջ զծովեզերաւքն, կոչէր զվաճառականսն մարդագին ի Հրէաստան. խոստանայր իննսուն իննսուն մարդ տալ նոցա ի քանքար մի: Յայն ինչ ոչ հայէր որ յերկնից դատաստանն յամենակալէն կանխեալ պատրաստեալ կայր ի վերայ նորա:

12․ Յուդայի էին ոմանք որ գուշակ լինէին վասն Նիկանովրայ արշաւանին:

13․ Նոքա առ վատասրտել իւրեանց` այսր անդր խուսափէին.

14․ եւ որ ինչ իւրեանց մնացեալ էր վաճառէին. եւ առհասարակ զՏէր ամենակալ աղաչէին, ապրել յանաւրէն յանարժան ձեռանէ Նիկանովրայ. որ մինչչեւ տեսեալ էր նորա, ընդ վաճառականս` անձանց նոցա գինս հատանէր:

15․ Իսկ արդ եթէ ոչ իսկ վասն նոցա, բայց սակայն վասն ընդ հարսն ուխտիցն եւ կտակարանացն, եւ վասն մեծի եւ սրբոյ անուանն իւրոյ փրկէր զնոսա ի նմանէ:

16․ Զաւրաժողով լինէր Մակաբէ որ զիւրեաւն էին արամբք իբրեւ վեց հազարաւ. մխիթարէր զնոսա` զի մի պակասիցեն յայնչափ զաւրաց բազմութենէ, եւ մի վհատեսցին զուր տարապարտուց ի վերայ եկելոց կուտելոց բազմութեան հեթանոսաց գնդին. այլ կալ եւ մարտնչել քաջութեամբ:

17․ Նախանձ ի մտի դնել զսրբութեան տեղւոյն զկատարեալ անարգանսն, եւ զհարեալ քաղաքին գերութեան զչարչարանսն. զնախնեաց սրբութեան զվարատել աւրինացն:

18․ Եւ նոքա ասէ` ի զէնս յուսացեալ են եւ ի զաւրութիւնս իւրեանց. մեք յամենակալն Աստուած, որ կարաւղ է զայնոսիկ որ զմեզ յաչսն դնեն եւ զաշխարհ ամենայն, ի մի շունչ ոգւոյ զաւրութեան սատակել:

19․ Եւ սկսաւ յուշ առնել զմիոյ միոյ զառաջնոցն զքաջութիւնս, եւ զաւգնականութիւնս որ եղեալ էին ի Տեառնէ: Յիշեցէք զՍենեքերիմ, եւ զութուտասն բիւրուն սատակումն միանգամայն:

20․ Յուշ լիցի ձեզ պատերազմն հռոմայեցւոց ընդ գաղատացիս. զի ամենեքին առհասարակ ի գործ անդր հասեալ էին երկոտասան բիւրու. սոքա ելին վեց հազարաւ, առհասարակ ի միում ժամանակի զերկոտասան բեւրն առհասարակ կոտորեցին, աւգնականութեամբ լցեալ Բարձրելոյն:

21․ Եւ այսու մխիթար քաջալեր բանիւք վառէր պատրաստէր զնոսա ի վերայ աւրինացն եւ աշխարհին իւրեանց` մտադեւր մարտնչել` համարձակ մեռանել:

22․ Յերիս գունդս զզաւրսն բաժանէր, երկոցունց գնդացն` զերկոսին զեղբարսն զՇմաւոն եւ զՅովսէպ զաւրավար կացուցանէր:

23․ Դարձեալ առ քաջալերութեան առ մխիթարութեան զաւրացն` բերեալ զսուրբ զԵզրեայ մատեանսն առաջի` ընթեռնոյր: Իւրաքանչիւր զաւրացն յանուն Տեառն նշանս բաշխէր. եւ առաջնոյ գնդին ինքնին զաւրագլուխ պատրաստեալ, յարձակէր ի դիմի հարկանէր Նիկանովրայ:

24․ Իբրեւ աւգնականութիւն յԱմենակալէն` նոցա ի վերայ իջանէր, հասանէին հարկանէին ի զաւրաց անտի թշնամեացն աւելի քան զինն հազար սպառազէն, յառաջնում յարձակել անդ պակաս առնէին: Եւ զայն խոց եւ խեղս եւ վիրաւորս առնէին. եւ շուրջ զբանակաւն` պահ արկանէին:

25․ Եւ զինչս եւ զգանձս մարդագին վաճառականացն` իւրեանց առնուին: Եւ զմնացեալ զաւրսն Նիկանովրայ առաջի իւրեանց փախստականս առնէին, մինչ աւրն տարաժամէր:

26․ Իբրեւ ժամ աւուրն ի տարաժամել անկանէր, այսրէն վաղվաղակի տագնապաւ դառնային, եւ ոչ ընդերկար հալածէին զնոսա զի ի վաղիւ անդր շաբաթ էր:

27․ Այլ հասեալ այսրէն` ունէին զճակատուն տեղի. զզէնս քաղէին զանկելոցն, դիազերծ առնէին զվիրաւորսն. եւ ինքեանք շաբաթուն պատրաստէին: Աւրհնէին խոստովան լինէին` փառաւոր առնէին զՏէր, զի փրկեաց զնոսա ի նոցանէ յաւուր յայնմիկ: Զայն աւր ողորմութեան առնէին` եւ նշան յաղթութեան:

28․ Յետ շաբաթուն` նեղելոց եւ այրեաց` եւ որբոց մասն առնէին յաւարէ անտի. եւ ապա ինքեանք ընդ բաժինս աւարին խառնէին:

29․ Իբրեւ զայս գործեցին` առհասարակ աղաւթս անկեալ մատուցանէին առ ողորմածն Աստուած. աղաչէին մինչ ի վախճան հաշտ լինել ընդ ծառայս իւր:

30․ Տիմոթէոս եւ Բագիդէս յոր գործ հասեալ էին. հասանէին բախէին հարկանէին սպանանէին ի նոցանէ աւելի քան զերկուս բեւրս. ամուրս բազումս եւ զբարձունս քաջութեամբ ունէին, բազում գանձս ընչից եւ ստացուածոց նոցա յաւարի տանէին. բաժանակիցս իւրեանց զտնանկս եւ զորբս եւ զծերս աւարին իւրեանց առնէին:

31․ Զզէնս սպանելոցն քաղէին, ի պիտոյս տեղիս թողուին: Եւ ինքեանք աւարաւն յԵրուսաղէմ առ նահապետս ազգացն գային:

32․ Անդ սպանեալ լինէր նոցա զՏիմոթէոս, որ բազում չարչարանս ի վերայ ազգին հրէից հասուցանէր:

33․ Ժողովեցին զմարդիկ գաւառացն. աւր ուրախութեան առնէին, նշան յաղթութեան կանգնէին. ածէին զԿալիսթենէս փախստեայ եւ որ զնովաւն էին, որոց զդրունսն լուցեալ էր` կենդանւոյն այրէին:

34․ Իսկ յամենայն կողմանց թշուառացեալ Նիկանովր. որ զհազար վաճառականսն ի մարդագին ածէր որդւոց հրէիցն.

35․ մեծաւ տառապանաւք թշուառութեամբ անկեալ ի փառացն հանդերձէ հրամանաւ Տեառն, գձձեալ ընդ մուրաւղս անկեալ, մեծ սուգ առեալ վասն զաւրացն կորստեան, փախստեայ կորացեալ ի քաղաքն Անտիոքացւոց անկանէր:

36․ Եւ որ զհռոմայեցւոցն խոստանայր զհարկն յԵրուսաղէմացւոց գերութենէ անտի լնուլ, ինքնին նովին բերանով պատմէր` թէ յայտնի Աստուած է նոցա աւգնական. վասն այսորիկ ողջանդամք եւ առանց խոցոտելոյ ի պատերազմէ ելանեն. զի հաստատութեամբ ուրեմն պահեն զաւրէնս որ ի նմանէ կալեալ է: