Գիրք` 22. Գիրք Մակաբայեցւոց Բ

Գլուխ 3

   
1․ Սրբոյ քաղաքին ամենայն խաղաղութեամբ բնակելոյ, եւ աւրինացն ճշմարտութեան, իբրեւ զի գեղեցիկ իմն պահեցելոյ` վասն Ոնեայ քահանայապետի բարեպաշտ չարատեաց սրբութեանն:

2․ Զի իբրեւ հարկ իմն լինէր եւ թագաւորացն ինքնին մեծարել զերեւելի տաճարն, հրովարտակաւք պատարագաւք եւ տրաւք բազմաւք:

3․ Մինչչեւ Սելեւկոս արքայ կողմանցն Ասիացւոց ի սպաս պաշտաման կայր, եւ յիւրոց մտից զամենայն սպաս պաշտաման ի պատարագս ողջակիզացն ծախէր:

4․ Սիմովն ոմն անուն ի Բաղգեղ գնդէ անտի առաջնորդէր տոհմին իւրոյ, ընդ հակառակս ել քահանայապետին` վասն իւր ի քաղաք անդր անաւրինելոյ:

5․ Իբրեւ յաղթել ինչ եւ առնել Ոնեայ ոչ կարաց, եկն եկաց առաջի Ապողոնի Դրասեանց` որ ըստ այնմ ժամանակի Ստորին Ասորւոց եւ Տաճկաստանի սպարապետ էր.

6․ եւ պատմեաց նմա եթէ բազում են այն գանձք` որով լցեալ պահեն զտուն գանձուցն յԵրուսաղէմ, եւ ազգի ազգի գանձիցն զթիւ իսկ եւ զհամար` ոչ մարթէ ոք ունել. եւ պարտ` այնպէս էր` ասէ, ընդ ձեռամբ արքայի ի սպաս զոհիցն պաշտել զայն:

7․ Յանձն առին Ապողոնիոս եւ թագաւորն, որպէս եւ նմա պատմեցաւ վասն գանձուցն ցուցանել: Նա յառաջ կոչեաց զՀեղէոդորոս զհանդերձապետ իւր, հրաման ետ նմա` զայսչափ գանձս հանել բերել ի քաղաքէ անտի:

8․ Վաղվաղակի չու առնէր խաղայր գնայր Հեղէոդորոս, պատճառանաւք իբրեւ Ստորին Ասորւոցն եւ Տաճկաստանի քաղաքացն զաշակերտութեամբ շրջել, բայց ի սրտէ զհրաման թագաւորին վաղվաղակի կատարէր:

9․ Իբրեւ եկն եհաս յԵրուսաղէմ, անդ սիրով քահանայապետն եւ քաղաքն ամենայն առատութեամբ ընկալան զնա: Սկսաւ նա պատմել նոցա որպէս ցուցին արքայի` եւ ասէ. Ո, կամ ընդէր, եւ կամ որպէ՞ս ամբաստան եղեն զձէնջ առ արքայի, եւ կամ արդարեւ այնչափ գանձք իցեն զոր ասացի՞նն:

10․ Եկաց յառաջ քահանայապետն` եւ ասէ. Են են արդարեւ աւանդք այրեաց եւ որբոց ի պահ եդեալ:

11․ Իցեն եւս` եւ Որկանեայ Տուբեանց առն աւագի. այլ ոչ եթէ այնչափ որչափ ամբաստանաւղ նամակագիրն անաւրէն Սիմոն խաւսեցաւ: Ընդ ամենայն թէ քաջ իցեն քանքարք արծաթոյն չորեքհարիւր, եւ քանքարք ոսկւոյ երկերիւր:

12․ Այլ զրկել զհաւատացեալս` վասն մեծապատիւ շքեղ ընդ ամենայն աշխարհ ամուր անխաբ տաճարին չիք ինչ հնար:

13․ Նա իբրեւ լուաւ զբանս քահանայապետին` զարքունի զհրամանն ի մէջ առնոյր` եւ ասէր. Ի սպաս եւ ի պէտս արքունի երթալ հրաման է գանձիդ այդմիկ:

14․ Աւր եւ ժամ յայտ առնէր, մտանել համարել առնուլ պատրաստէր ըստ հրամանին արքունի: Եւ անդ լինէր ոչ սակաւ ջան եւ վտանգ խռովութեան քաղաքին:

15․ Քահանայքն ինքնին թաւալեալ անկանէին առաջի սեղանոյն նովին սրբութեան պատմուճանաւն. աղաչէին զայն` որ վասն աւանդապահ զգուշութեան զաւրէնս հաստատեաց. որ զայս ողջ անարատ յիւրաքանչիւր աւանդատուս հասուցանել մարթասցեն:

16․ Անդ էր տեսանել զտեսիլ քահանայապետին, եւ զհալել ի միտս իւր. զի տեսիլն եւ գոյն երեսացն ցուցաներ զսրտին թախծութիւն:

17․ Զի իջեալ մածեալ պատեալ   պաշարէր զնա ահ եւ երկիւղ եւ սոսկումն մարմնոյ. յայնմ ամենայնէ յայտնի էր տեսանելեացն զսրտին տաղտուկ:

18․ Դարձեալ յիւրաքանչիւր ապարանիցն դասադաս մտանէին ի համաշխարհի խնդրուածս. զի մի յարհամարհանս` պատիւ մեծի տաճարին գնասցէ:

19․ Եւ կանայք քրձազգածք ընդ հրապարակս աշխարէին. արգելականք կուսանաց ի կուսաստանաց անտի ի դրունս եւ ի պարիսպս ընթանային. եւ կէսք ընդ պատուհանս արտաքս կարկառէին:

20․ Եւ ամենեքեան առ հասարակ աղաւթից բարբառով զձեռս համբարձեալ յերկինս մատունս տատանէին:

21․ Եւ անդ էր ողորմ տեսիլ տեսանել. զի առհասարակ անկեալ մարդկանն` զաղաւթս թաւալելով յերկինս մատուցանել. զմեծապէս սքանչելի շտապ տագնապի ըստ քահանայապետին կարծեաց:

22․ Եւ նոքա այնպէս թաւալելով անկեալ առ ամենակալն կարդային, զաւանդս հաւատացելոցն` ի հաւատացեալսն ողջ անարատ հասուցանել:

23․ Եւ Հեղիոդորոս զյայտնութեան վճիռն գտանէր: Եւ մինչդեռ նա սպասաւորաւն հանդերձ ընդ գանձի տուն շրջէր.

24․ որ ի վերայ ոգւոց եւ ամենայն իշխանութեանց զաւրութիւն ի ձեռս իւր ունի, երեւոյթ մի նշանի մեծ արար, զի ամենեքեան որ իշխեցին մտանել ընդ նմա, լուծան լքան ընդարմացան` ի պարտութիւնս վատթարութեան մատնեցան յԱստուծոյ զաւրութենէ անտի:

25․ Զի երեւեցաւ նոցա յանկարծակի երիվար մի մեծաշուք հեծելով հանդերձ, երեւելի զարդու ի զէն ոսկի վառելով.

26․ եւ այլ երկու արք երիտասարդք հզաւրեղք ի զարդ գեղեցիկ զարդարեալք առաջի հեծելոյն. որք մատեան վաղվաղակի յաջմէ եւ յահեկէ, ի մեծամեծ հարուածս հարկանէին զՀեղիոդորոս,

27․ մինչչեւ անկեալ յանզգայ թմբրեալ մերձ ի մահ, բառնային զնա

28․ որ այնչափ շքով եւ պատուով եւ սաստիւ եւ սպասաւորաւք մտեալ ճեմէր ի տան գանձին. արդ բարձեալ բերէին յանզգայ` զչափ առեալ.

29․ զի յայտնապէս զաւրութիւնքն Աստուծոյ ի վերայ հասեալ` անմռունչ անբարբառ պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան, ընկեցեալ յերկիր կիսամահ դնէր:

30․ Իսկ որ շուրջ  զՈնեաւն էին, զՏէր աւրհնէին. որ յամենայնի փառաւորէր զիւր տեղիսն սրբութեան: Եւ զայն որ փոքր մի յառաջ խռովութեամբ լցեալ էր զտաճարն. յերեւել փառաց ամենակալ Տեառն, խնդութեամբ եւ ուրախութեամբ լնուլ, եւ անպակաս զուարթութեամբ:

31․ Յայնժամ փութապէս ոմանք յեկելոց անտի բարեկիրք` աւագք ընկերք զաւրավարին, յոտս հասանէին Ոնեայ` խնդրել ի Բարձրելոյն` գոնէ զշունչն շնորհել նմա: Այնպէս անկեալ չարաչար ի վերայ յետին ժամանակի այրն ցամաքեալ դնէր:

32․ Խորհուրդ կալաւ քահանայապետն` գուցէ կարծիս ինչ տացէ թագաւորին, իբրեւ դաւով ինչ ի նմանէ, կամ ի հրէից անտի զայրն վնասեալ. ի խնդրուածս լինէր, պատարագս մատուցանէր վասն առնն փրկութեան:

33․ Այն ինչ քաւութիւնքն ի ձեռս քահանայապետին մատչէին` վաղվաղակի նոյն երիտասարդք գային իջանէին առաջի Հեղիոդովրայ` նովին հանդերձիւ զարդարեալ, եւ ասէին. Բազում շնորհս դու Ոնեայ քահանայապետի կալջիր. վասն նորա քեզ Տէր ի ձեռն նորա զոգիսդ շնորհեաց:

34․ Այլ դու վասն նորա այդչափ տանջանաւք պատուհասեալ, պատմեսջիր զայդչափ մեծութիւն զաւրութեանցն Աստուծոյ առ ամենեսեան: Եւ զայս իբրեւ ասացին` անդէն վերացան:

35․ Հեղիոդորոս իբրեւ անձին զգաց` յոտն կացեալ վաղվաղակի, ողջակէզս պատարագաց մատուցանէր Տեառն. ուխտս եւ աղաւթս մեծամեծս կատարէր Տեառն` որ շնորհեաց նմա զոգիսն. եւ անդէն ի նոյն չափ յառաջինն զաւրացոյց: Եւ զքահանայապետն զՈնիա մեծապատիւ մեծապարգեւ մեծարէր: Եւ ինքն չու արար խաղաց գնաց անդրէն առ թագաւորն.

36․ եւ ընդ ամենայն տեղիս լնոյր զսքանչելիսն Աստուծոյ վկայութեամբ, զոր ինքն իսկ իւրովք աչաւք տեսեալ լինէր:

37․ Թագաւորն իբրեւ սկսաւ հարցանել զՀեղիոդորոս. թէ ո՞րպէս` զիա՞րդ` յոր գործ երթեալ էիր զի՞նչ վճարեցեր: Սկսաւ տալ զրոյցս քանքատելով` եւ ասէ` Ոհ. յԵրուսաղէմ երթեալ երթիցէ

38․ որ ոք ձեր թշնամի եւ իրաց մեծաց ձերոց վնասակար իցէ, զնա հրամայեսջիք յղել. եւ գտջիք զնա անտի այսր գանալից չարագան, թէ ապրել միայն կարասցէ:

39․ Զի այնպէս ճշմարիտ մեծ զաւրութիւն նստի անդ: Զի ինքն իսկ` որոյ զաւրութիւնն յերկնից երկինս է, այցելու եւ աւգնական է նմա. եւ որ միանգամ թշնամութեամբ կամ թէ արհամարհանաւք յայն տեղի հասէ, մեծամեծ հարուածովք հարեալ` թէ արձակեսցէ եւեթ:

40․ Վասն Հեղիոդորայ եւ գանձին տանն պաշարելոյ այսչափ բանք եղեն: