Գիրք` 22. Գիրք Մակաբայեցւոց Բ

Գլուխ 4

   
1․ Այլ վասն Սիմոնի որ գանձին եւ գաւառին նամակագիր էր, առաւել եւս յաճախէր` ամբաստան լինէր վասն Հոնեայ, եթէ նա ինքնին գլխովին որ զՀեղիոդորոսն շարժեաց եւ լլկեաց. եւ ամենայն չարեաց ինքն է առաջնորդ եւ գործելի:

2․ Եւ զբարերար քաղաքին եւ զայցելու, եւ զերախտաւոր զազգին, զնախանձայոյզ զվրէժխնդիր զաւրինացն, իբրեւ զվնասակար իրաց արքունի իշխէր ի ներքս արկանել կշտամբելով:

3․ Եւ այնչափ վարէր զհեռ զնախանձ թշնամութեան, մինչչեւ ոմանց` զոր ի գործ կացուցեալ էր Սիմոն մահու պարտ առնէր նոցա զսուրբն:

4․ Իբրեւ զայնչափ անհնարին տեսանէր հակառակութեամբ Հոնիա, դարձեալ ի մոլորութիւն անդր հայէր Ապողոնիա` որ Ստորին Ասորւոց եւ Տաճկաստանի սպարապետն էր, զի եւ նա` չարեաց ընկեր գործոց կցորդէր Սիմոնի. յայնչափ զմիտս թագաւորին բորբոքէին:

5․ Անհնարին համարեցաւ այնուհետեւ զհասարակաց օգուտ ի մէջ մատուցանել առանց աւգնականութեան թագաւորի առն հրամանի.

6․ մանաւանդ զի տեսանէր զՍիմոն անդադար ի վերայ խարդախութեանց խորամանգութեամբ անհանգիստ ջանացեալ:

7․ Իբրեւ Սելեւկոս փոխեցաւ յաշխարհէ, եւ առ զթագաւորութիւնն Անտիոքոս, որ անուանեալն կոչէր երեւեալ. Յասոն անուն ոմն` եղբայր Հոնեայ, ջանացաւ շնութեամբ մտանել հանել զքահանայապետութիւնն յՈնեայ.

8․ խոստացաւ տալ յարքունիս վաթսուն քանքար ի վերայ երեք հարիւր քանքարոյ. եւ յայլոց մտից ութսուն քանքար.

9․ եւ այլ եւս հարիւր եւս մատուցից ասէ` եթէ գործն աջողեսցի. զքաղաքն ի ձեզ նուաճեցից, թեատրոնս եւ կրկէսս շինեցից ասէր, եւ երուսաղէմացւոցն ի ձեր անուն անտիոքացիս գրեցից:

10․ Իբրեւ յանձն առ թագաւորն, եգիտ նա զիշխանութիւնն զոր խնդրէր` հետ ընդ հետ վաղվաղակի ի յունաց ի հեթանոսութիւն անդր զընտանի աւրէնսն դարձուցանէր:

11․ Զպարգեւսն զառաջինսն զարքունի որ ի ձեռն Յովհաննու, եւ Փտողոմեայ հաւր ի ժամանակի հրեշտակութեանն` որ վասն հասարակաց սիրով աւգնականութեան կատարեցան եւ զկրաւնսն աւրինաւորս ի բաց քակեցին, եւ անաւրէնութեան նոր աւրէնս ի ներքս արկանէր:

12․ Զի ի ներքս ընդ բերդաւն իսկ թեատրոնս եւ երիտասարդանոցս շինէր. ժիրաժիր մանկունս ընտրանաւ` զայն յուսումն արուեստականացն տային:

13․ Եւ այնպէս իմն եռանդն ածէին, սկիզբն արարեալ այլազգութեանն եւ հեթանոսութեանն վասն ամպարիշտ եւ չքահանայապետ Յասոնեայ անհնարին մոլորութեանն:

14․ Զի այնուհետեւ թողեալ էր զպաշտաւն պատարագաց սեղանոյն, եւ զսպասս տաճարին, եւ արհամարհեալ էր զողջակէզս պատարագացն. յաւժարագոյնս տային զանձինս իւրեանց ազգք քահանայիցն ի մարձիչս եւ ի բռնամարտիկս, եւ յանաւրէնս բաշխոյս կաքաւչաց, եւ արդնընկէց տէգընկէց ձայնատու ժամանակաւն:

15․ Եւ զհայրենի պատիւն առ ոչինչ համարէին, բայց զանաւրէն հեթանոսութեան փառս քան զաւրհնութեան փառս լաւ համարէին:

16․ Վասն այսորիկ իսկ եւ վաղ հասանէին ի վերայ նոցա նեղութիւնքն որ շուրջանակի հասեալ պատեալ պաշարեալ պահէին: Զի որոց ընդ բարս եւ ընդ գնացս նախանձէին, եւ կամէին ամենայնիւ նմանել նոցա, զնոսին իսկ դահիճս եւ թշնամիս եւ տանջիչս անձամբ անձին ինքեանք իսկ պատրաստեցին:

17․ Զի անաւրինել ոք յաստուածեղէն աւրէնսն դիւրին մի համարիցի: Այլ զայս ամենայն ժամանակդ որ առաջի կայ յայտնապէս պատմեսցէ:

18․ Արդ էր ժամանակ եկեալ հասեալ` էր դից պաշտաւնն հինգամեակ պաշտաման ի Ծուր քաղաքի առաջի թագաւորին:

19․ Յայն պաշտաւն` անաւրէն Յասոն խաղալիկս եւ հանդիսականս ի սուրբ յԵրուսաղէմ քաղաքէ անուանեալս անտիոքացիս յղէր. ի ձեռն տայր նոցա երեք հարիւր սատեր ի գինս զոհից Վահագնի պաշտաման: Իբրեւ եկին բերին որ բերէինն` աղաչեցին զի մի խառնեսցեն զայն արծաթ ի զոհս կռոց պաշտաման. զի ոչ էր պարտ եւ պատշաճ ի սուրբ տեղւոջէ անտի գանձ` երթալ զոհից կռոց դից պաշտաման:

20․ Նոքա որ առինն` առնուլ առին վասն այնորիկ որ ետն բերել յանուն զոհիցն պաշտաման. բայց վասն բերելեացն աղաչելոյ` անդր ինչ ոչ խառնեցին, այլ ետուն ի գործ արքունի վարձ նաւաց գործելոյ:

21․ Այլ յետ հրեշտակութեանն Ապողոնեայ Մենեսթեանց յերկիրն Եգիպտացւոց անց Փտողոմէոս թագաւորն եգիպտացւոց, եւ առ զթագ փոխանակ նորա Անտիոքոս. եւ իբրեւ աւտարացեալ իմն համարէր զանձն կողմանցս այսոցիկ: Դարձ արար` խաղաց գնաց` եկն ի քաղաքն Յոպպէացւոց. անտի եկն յԵրուսաղէմ.

22․ եւ անդ մեծապէս մեծարեցաւ ի Յասոնէ` եւ ի քաղաքէ անտի, մեծամեծ սքանչելեաւք` ջահիւք եւ բոցաճաճանչ սպասուք. ապա անտի խաղաց գնաց ի կողմանս Տաճկաստանի ամենայն զաւրաւքն հանդերձ:

23․ Ապա յետ երից ամաց ժամանակի, արձակեաց Յասոն զՄենեղաւոս զեղբայր մոլեկան Սիմոնի, ի ձեռն ետ նմա տանել առ արքայ զգանձն զարքունի:

24․ Նա` իբրեւ յանդիման եղեւ արքային, եւ մեծարեցաւ ի նմանէ, յանձն իւր սկսաւ կորզել զքահանայութիւնն. եւ զյանցանել զՅասոնեաւ` յաւել եւս ի սակ գանձին այլ եւս երեք հարիւր քանքար.

25․ եւ առեալ գայր զհրաման իշխանութեանն զարքունի: Եկն եհաս. քահանայապետութեան ինչ արժանի գործ ոչ գործեաց, այլ սրտմտութիւն դառնութեան չարաչար գազանապէս վարեալ բերէր:

26․ Եւ Յասոն որ դաւով զիւրոյ եղբաւր զքահանայութիւնն ինքն շնացաւ, դարձեալ զնորա քահանայութիւնն նոյնպէս այլ տարաւ: Եւ նա փախստեայ յերկիրն ամոնացւոց հալածական անկանէր:

27․ Իսկ Մենեղաւոս առնուլ առ ի ձեռս զիշխանութիւն քահանայութեան. բայց զայն ինչ որ թագաւորին խոստացեալ էր ողջ` ոչ կարէր առնել: Իբրեւ ստիպել տագնապել պահանջել սկսաւ հազարապետն դղեակ բերդին.

28․ զի նմա էր յանձն հանել հարկ զաշխարհին. վասն այնորիկ իսկ եւ երկոքին ի միասին ի դուռն կոչեցան:

29․ Եւ իբրեւ ետես Մենեղաւոս թէ չէ զհարկն ի դուրս հատուցանելոց, եմուտ ընդ փոխանակաւ, եւ կացոյց փոխանակ զԼիւսիմաքոս զեղբայր իւր. եւ Սուստրատոս կայր ի վերայ գործոցն կիպրացւոց:

30․ Իբրեւ այս իրք այսպէս հաստատեալ կային, դէպ եղեւ տարսացւոց եւ մաղովտացւոց ժամանակն ի գրգիռ վայրի դիպել. վասն զի տուեալ էր զնոսա յուտեստ Անտիոքիդեայ հարճի թագաւորին:

31․ Փոյթ կալաւ չու առնել հասանել ցածուցանել զնոսա. եւ թող ի տեղւոջ իւրում փոխանակ իւր զԱնդրոնիկոս ի նմին պատուի:

32․ Իբրեւ ժամանակ իւր պարապոյ գտեալ Մենեղաւոս, մեղմով սպաս ոսկի գողացաւ ի տաճարէ անտի. եւ ետ նա Անդրոնիկեայ. նա եւ այլ եւս վաճառեալ էր նորա ի Ծուր եւ յայլ քաղաքսն որ շուրջ զնովաւ էին:

33․ Որպէս յանդիմանութեամբ յայտ առնէր Ոնիա յամրէ անտի, յոր անկեալ էր ի Դափնա անտիոքացւոց:

34․ Վասն այնորիկ Մենեղաւոս իբրեւ իւր արարեալ զԱնդրոնիկոս` աղաչէր զնա, եւ նովաւ ջանայր զբռամբ արկանել զՈնիա: Նա գնաց եկն առ Ոնիա, եւ հաւատացուցանէր զնա նենգութեամբ` եւ դաշինս հաւատարիմս կռէր ընդ նմա ծանր ծանր երդմամբք. սակայն հաւանեցոյց զնա ելանել յամրէ անտի, թէպէտ եւ էր ինքն ի միտս կասկածոտս: Եւ անդէն իբրեւ եհան` խողխողեաց, ամենեւին ոչ զանգիտեաց յիրաւանցն արդարութենէ:

35․ Վասն այսորիկ ոչ միայն հրէայք` այլեւ հեթանոսք բարկացեալ էին. եւ կարի առաւել` վասն առնն տարապարտուց մահուանն:

36․ Այլ թագաւորն իբրեւ դարձաւ ի կողմանցն Կիւլիկեայ, առաջի անկանէին քաղաքաց քաղաքաց հրէայքն, եւ հեթանոսք սրտացաւութեամբ, վասն առնն զուր մեռելոյ, տարապարտուց կորուսելոյ:

37․ Յայնր վերայ սրտի մտաւք Անտիոքոս դժգմեցաւ, ի գութ դարձաւ եւ արտասուեաց յոյժ ի վերայ սրբութեան եւ բազում իմաստութեան առնն:

38․ Եւ ջեռաւ բորբոքեցաւ ի սրտմտութիւն բարկութեան իւրոյ. եւ անդէն հրամայեաց զգլխով ածել զծիրանիսն Անդրոնիկեայ. եւ զԱնդրոնիկոս մերկացեալ ի հանդերձէ իւրմէ, շուրջ ածեալ զքաղաքաւն, եւ ի նմին տեղւոջ ուր զՈնիայն անաւրինեցին` հրամայեաց զկառափն հարկանել զանաւրէն մահապարտին. ի Տեառնէ զարժան տանջանս ի վերայ չարագործին հասուցելոյ:

39․ Իբրեւ բազում գաղտագողաւնք լինէին գանձին ի ձեռն Լիւսիմաքեայ Մենեղեայ խորհրդով, եւ համբաւն ի դուրս յաճախէր, ժողովեցան զաւրքն ի վերայ Լիւսիմաքեայ. քանզի բազում նուագս ոսկիս կորուսեալ ի միջոյ համարուէն:

40․ Իբրեւ սկսան զաւրքն տագնապել, եւ լի բարկութեամբ ի վերայ յարձակել. վառեցոյց Լիւսիմաքոս արս իբրեւ երիս հազարս: Սկսաւ ձեռն ի գործ արկանել, եւ սկիզբն առնել գործոցն չարութեան. արամբ միով որ խուժադուժ եւս էր տեսանելով քան զմտաւքն թանձրութեան:

41․ Իբրեւ տեսին զԼիւսիմաքեայ զդաւն եւ զնենգութիւն որ եղեւ` խռնեցան վաղվաղակի, ձեռն ի գործ առնէին, ոմն վէմս, ոմն վիրգս, կէսքն զաւազն զխիճն հողախառն առ հասարակ յարձակելոցն ի վերայ արկանէին:

42․ Զոմանս վիրաւորս, զոմանս կառափնատս արձակէին, զբազումս սպանանէին, եւ զամենեսին առհասարակ ի փախուստ դարձուցանէին. զնոյն ինքն զսեղանազերծ զտաճարակապուտ`զգանձի տամբն արկանէին փախստեայ:

43․ Վասն այսր ամենայնի լինէին դատաստանք ընդ Մենեղայայ:

44․ Իբրեւ եկն էջ թագաւորն ի Ծուր, յանդիման նորա իսկ էին դատաստանք. զի եկին արք երեք ի ծերակոյտ ժողովրդենէ անտի ցուցանել զիրաւունս:

45․ Իբրեւ ի պարտութիւն մատնեցաւ Մենեղաւոս, խոստացաւ գանձ բազում տալ Փտողմեայ, զի հաճեսցէ զմիտս նորա:

46․ Վասն այսորիկ առեալ զթագաւորն մեկուսի` իբրեւ զբաւսանաց պատճառաւ, շրջեաց զմիտս նորա.

47․ զամենայն չարեացապարտ Մենեղաւոս արձակել ի պարտեաց անտի: Եւ զայն տառապեալս, որ թէպէտ առաջի Խաղտեաց դատ վարէին, իրաւ գտանէին, արձակեալք` գտեալք անարատք երթային, զնոսա մահապարտս արարին:

48․ Եւ վաղվաղակի զանիրաւութեան պատիժս զնոքաւք արկանէին, որ վասն քաղաքին եւ գնդին եւ սպասուն սրբութեան գուժել եկեալ էին:

49․ Եւ վասն այսր ամենայնի ծուրացիքն չարատեացք առատապէս սրտացաւութեամբ հանդերձեցին զնոսա,

50․ եւ յղարկեցին զՄենեղաւոս վասն իշխանացն ռըժդութեան եւ ագահութեան: Հաստատեալ կայր չարախաւսութիւն մեծ, եղեռն վնասու քաղաքացւոցն իւրոց կացուցանէր: